FlexNieuws lezersonderzoek: toelatingsstelsel en een dure cao leveren uitzenders meeste kopzorgen op

In het kader van de publicatie van de FlexNieuws TOP100 2026 is een lezersonderzoek gehouden waaraan 167 respondenten uit de flexbranche hebben deelgenomen. Dit tweede artikel (van twee) gaat over de uitdagingen die zij ervaren.

De WTTA (toelatingsstelsel), de Wet meer zekerheid flexwerkers, de Wet Rechtsvermoeden laag tarief, de Zelfstandigenwet: het is veel, complex en onduidelijk. De wet- en regelgeving is dé uitdaging voor de flexbranche de komende tijd. Dat vindt althans een overgrote meerderheid (84%) van de flexbureaus. 

Daarbij wijzen de respondenten vooral naar het kabinet. ‘Doordat de overheid geen duidelijkheid biedt en steeds plannen verandert weet je niet waarin je moet investeren en welk beleid je moet voeren. Ook schiet de overheid tekort in kennis van de branche en de gevolgen van haar handelen. Dat zie je bij de invoering van de WTTA en in het verhaal VBAR/Zelfstandigenwet.’ 

Nog een paar reacties: ‘Er is een veelvoud aan wettelijke (niet concrete) wijzigingen en kostenverhogende maatregelen’. En: ‘de verhouding tussen administratie en echt uitzenden is compleet zoek’. 

Het is duidelijk dat uitzenders de regeldruk als enorme last ervaren. En dat in een economisch onzekere tijd waarin de prijzen toch al hard stijgen. De internationale, geopolitieke onrust helpt de markt ook zeker niet. 

Toelatingsstelsel kent negatief én positief effect

Het aanstaande toelatingsstelsel zal sowieso effect hebben op de uitzendmarkt. Slechts een op de zes respondenten denkt dat de markt gelijk zal blijven. Een meerderheid (63%) verwacht dat de markt krimpt als gevolg van de komst van de Wtta. Maar lang niet alle flexondernemers zien dat als een negatieve ontwikkeling.

Een op de vijf (21%) ziet de markt kleiner worden doordat opdrachtgevers minder mensen zullen gaan inhuren. In combinatie met de hogere kosten voor het flexbureau pakt volgens hen de nieuwe wetgeving ‘flink negatief’ uit. 

Maar een dubbel aantal respondenten (43%) is optimistischer: zij verwachten weliswaar dat de markt kleiner wordt, maar zien voor het eigen flexbureau kansen omdat concullega’s zullen stoppen. Dat nieuwe wetgeving uitzenden complexer en riskanter maakt zien zij als een positieve ontwikkeling.

Ook opvallend, 12 procent denkt dat de markt juist groter gaat worden omdat opdrachtgevers ook worstelen met de complexe wetgeving en daarom flexbureaus vragen om hen te helpen.

• Lees ook: Overheidscampagne roept uitleners en inleners op zich voor te bereiden op Wtta

Twijfels over handhaving Wtta

Complexere wetgeving en meer prijsdruk zullen tot een shake-out in de uitzendmarkt leiden, zo stelde ING begin dit jaar. Ook Rabobank verwacht een consolidatieslag en (dus) een afname van het aantal uitzendbureaus. 

Over het aanstaande toelatingsstelsel zijn de meningen verdeeld, zo blijkt uit het lezersonderzoek. Sommige respondenten zien dit als een professionalisering van de markt en een kans om het ‘kaf van het koren’ te scheiden. Wel leeft branchebreed de zorg dat de Wtta de cowboys op de markt niet zal stoppen. ‘Hopelijk wordt het geen papieren tijger. Je moet als bureau die alles al netjes op orde heeft, weer eerst door allerlei hoepels springen. Het gaat alleen helpen als er ook echt goede controles plaatsvinden.’ En daar liggen de grootste twijfels bij de respondenten. ‘’De cowboys zullen ondergronds gaan’ en ‘malafide bureaus vinden wel andere wegen om personeel te kunnen blijven leveren, bijvoorbeeld via onderaanneming van werk’, zijn enkele reacties. 

Minder inhuur door dure cao

Ruim de helft (54%) van de flexbureaus merkt dat opdrachtgevers minder inhuren vanwege de stijging in de tarieven die zij in rekening moeten brengen. Dat is een direct gevolg van de kostenstijging die de nieuwe cao voor uitzendkrachten en detacherings-cao met zich meebrengt. Daarnaast stelt een op de drie dat opdrachtgevers ook minder uitzendkrachten inhuren omdat zij de regels te complex vinden en dit te veel administratief werk kost. 

Uitzenders moeten die lastige boodschap – uitzenden wordt complexer en duurder (door de nieuwe cao) – zien te verkopen aan hun opdrachtgevers. Sommigen van hen merken in sales-gesprekken dat de nieuwe wetgeving klanten afschrikt. Niet alleen moeten zij de tariefstijging verdedigen naar hun klanten toe, die verhoging van de tarieven is volgens 43 procent onvoldoende om de stijging van de eigen kosten/kostprijs te dekken. Zij zetten niet alleen minder uren weg, hun marges staan ook nog eens extra onder druk. 

Slechts 7 procent geeft aan er per saldo (minder uren, hogere marge) financieel niet slechter op te worden dit jaar. En evenzoveel zien de omzet zelfs stijgen ten opzichte van vorig jaar. Maar dat geldt dus niet voor de overgrote meerderheid. Een aanzienlijk aantal flexondernemers (42%) ziet bovendien dat concurrerende bureaus zich niet aan de cao-regels houden en hun opdrachtgevers daarom een lagere prijs en minder gedoe bieden. Dat kost de bonafide uitzenders business.

Positieve kanten aan de nieuwe cao zijn er ook. Bijna 45 procent merkt dat na een drukke periode met veel gedoe rondom de invoering van de nieuwe cao ook opdrachtgevers beginnen te wennen en de rust in de markt terugkeert.  Voor 12 procent van de flexbureaus is de cao aanleiding geweest om, naast het uitlenen van uitzend- en/of detacheringskrachten, bredere hr-dienstverlening te gaan aanbieden. Zij maken een strategische heroverweging om op die manier meer toegevoegde waarde te kunnen bieden aan hun klanten.

• Lees ook: Hogere tarieven stuwen omzet flexbranche, maar urenkrimp houdt aan

AI is zowel kans als bedreiging

Digitalisering en kunstmatige intelligentie (AI): de (gevolgen van de) technologische ontwikkelingen zijn volgens 37 procent van de respondenten de grootste uitdaging de komende tijd. Slechts 7 procent van de flexondernemers denkt dat technologie, in het bijzonder AI, geen of nauwelijks invloed zal hebben op de flexbranche. De rest is er inmiddels wel van overtuigd dat de impact groot zal zijn. Zij zien zowel kansen als bedreigingen. 

Bijna een op de drie (31%) vreest dat platforms sterk zullen groeien ten koste van henzelf, zoals dat ook bij reisbureaus is gegaan. Ook zal AI leiden tot het verdwijnen van beroepen, waardoor een deel van de business wegvalt (19%). Daarentegen zegt 22 procent juist dat er nieuwe beroepen bijkomen, waardoor nieuwe business ontstaat.

De komst van nieuwe technologie heeft zeker ook positieve kanten. De meeste respondenten zien mogelijkheden voor rendementsverbetering. ‘We kunnen hetzelfde werk met minder mensen realiseren, dus met een kleiner personeelsbestand betere rendementen behalen’ zegt een kwart. Een derde draait het om en stelt ‘We kunnen (veel) meer werk met hetzelfde aantal mensen realiseren, dus we gaan groeien en betere rendementen behalen’. 

Pauze op de krappe arbeidsmarkt

De krapte op de arbeidsmarkt is nooit echt weggeweest en behoort volgens de meerderheid (56%) van de flexbureaus nog altijd tot de grootste uitdagingen. Hoewel een op de drie respondenten een soort pauze op de arbeidsmarkt ervaart: een periode met minder aanvragen en meer kandidaten. Dat duidt op een iets meer ontspannen arbeidsmarkt. Niet voor niets zegt een kwart van de respondenten weliswaar last te hebben van de krapte op de arbeidsmarkt, maar minder dan een jaar of twee geleden. Bijna 30 procent ervaart een blijvende krapte die helemaal niet minder wordt.

Dit is het tweede artikel over de uitkomsten van het FlexNieuws lezersonderzoek dat is gehouden in het kader van de publicatie van de FlexNieuws TOP 100 2026. Het eerste artikel gaat in op de factoren die bepalen of je als flexbedrijf kunt blijven groeien en over de toekomstverwachtingen van de flexbranche.

• Lees ook: FlexNieuws lezersonderzoek: waar hangt het succes van je flexbureau van af (in de toekomst)?