Hoe kun je je kansen op werk vergroten?

0
288
Han Mesters
Han Mesters

Interview met Han Mesters, Sector Banker Zakelijke Dienstverlening ABN AMRO

De coronacrisis zet de economie en de arbeidsmarkt volledig op zijn kop en flexwerkers merken dit onmiddellijk. Om te overleven is meer flexibiliteit nodig dan ooit.

“De zwaktes van ons systeem komen nu versneld aan het licht,” zegt Han Mesters. “Een maand geleden kampten we nog met extreme arbeidskrapte en nu valt in grote delen van de markt de vraag uit. Banken steunen de maatregelen van de overheid door kredieten te verruimen.”

Verruiming krediet tot €50 mln voor ondernemers
“Ook vanuit ABN AMRO steunen wij ondernemers hierin. Vorige week hebben we al aangekondigd dat we voor Commercial Banking-klanten met een lopend zakelijk krediet tot EUR 2,5 miljoen euro, de aflossing en rentebetaling met 6 maanden uitstellen. Nu breiden we deze maatregel uit naar alle Commercial Banking-klanten met een lopend zakelijk krediet met een hoofdsom en/of limiet tot 50 miljoen euro. We regelen het automatisch. In de maanden april tot en met september wordt van deze klanten geen aflossing en rente geïncasseerd. Zij kunnen deze termijnen later voldoen. Als een klant het uitstel niet nodig heeft, kan die dat tot uiterlijk 31 maart 2020 17.00 uur melden. Het uitstel vindt dan niet plaats.”

Lange termijn effecten op werkgelegenheid nog onduidelijk
“Hoe deze crisis uitwerkt is nog koffiedik kijken. Wordt het structurele tekort aan mensen verstoord door deze crisis of vallen we straks weer terug in de personeelsschaarste? Leidt de crisis en de impasse bij grote sectoren nu een langere periode van werkloosheid in? Of gaan we een inhaaleffect krijgen? In China komen de fabrieken weer op gang. Maar dan moet er wel gekocht worden. De wereldwijde waardeketen is kwetsbaar. Spreiding van risico blijft essentieel.”

Betekenis flexibele schil wordt pijnlijk duidelijk
“Voor de flexbranche is dit een grote tegenslag. De betekenis van ‘flexibele schil’ wordt nu schrijnend duidelijk. Het zijn deze werknemers die vanwege hun tijdelijke – lees: meestal onmiddellijk te ontbinden – overeenkomst passen in het ‘piek en ziek’-paradigma van werkgevers; ze kunnen snel extra capaciteit leveren als het druk is (piek), maar vormen de eerste bezuinigingspost als het minder gaat (ziek). Alle aanbieders van flexibele arbeid – uitzendkrachten, gedetacheerden, payrollers en zzp’ers – hebben het plotseling heel zwaar. Ze worden in groten getale naar huis gestuurd of verliezen hun opdrachten.”

Alle flexwerkers getroffen door crisis
“De huidige crisis maakt weinig onderscheid tussen het type flexwerker. Ze zijn er in alle soorten en maten. De groep loopt uiteen van kenniswerkers (vaak met een HBO+ opleiding) tot hen die meer betrokken zijn bij uitvoerende en daarmee vaak plaatsgebonden werkzaamheden. Die laatste groep omvat onder meer onderhoudsmedewerkers, chauffeurs, vakkenvullers, steigerbouwers en zorgpersoneel. Het is nu vooral de sector waarin ze actief zijn die bepaalt of ze op dit moment nog werk hebben. Zo weten we dat de vraag vanuit de zorg groot is, dat de landbouw vanwege vertrekkende arbeidsmigranten met tekorten kampt, de voedingsindustrie door de grote afzet handen tekort komt en de logistiek incidenteel knelpunten heeft. Vrijwel iedereen die op tijdelijke basis actief is in de non-food-retail, de cultuur, toerisme en marketing staat met lege handen.”

Zelfstandigen abrupt op achterstand gezet
“Veel mensen dachten dat dit jaar het jaar van de zzp’er zou worden. Zzp-maatregelen zijn vertraagd. De invoering van de Wet Arbeidsmarkt in balans stimuleert dat mensen vaker in vaste dienst worden genomen door flexibele arbeidsrelaties duurder te maken. Tegelijk hangt de verplichte arbeidsongeschiktheidsovereenkomst boven de markt. De ironie is dat dat in dit jaar niet meer goed gaat lukken. Wellicht wordt dan toch gekozen voor een verplichte afdracht van sociale premies door zelfstandigen. Ook de pensioenvoorziening voor zelfstandigen blijft een punt van aandacht. Veel mensen onderschatten hoeveel kapitaal je nodig hebt om een fatsoenlijk pensioen op te bouwen.”

Hoe kun je je kansen vergroten?
“Ondanks het enorme vangnet dat de overheid optuigt, blijft het zaak dat flexwerkers, waaronder zelfstandigen, er alles aan doen om hun kansen op werk te vergroten. Voor nu, en wellicht voor de duur van de mogelijk lange nasleep van deze crisis. Daarvoor dienen zich verschillende oplossingen aan.”

Acquisitie via gespecialiseerd bureau
“Een onmiddellijke kans is om te onderzoeken of de eigen expertise ingezet kan worden in sectoren die door de coronacrisis minder geraakt worden of waar zelfs tekorten ontstaan. Flexwerkers die zelf niet goed zijn in acquisitie kunnen daarbij een gespecialiseerd bureau in de arm nemen dat voor hen bemiddelt.”

Eigen expertise op nieuwe manier aanbieden
“Meer creativiteit vergt het zoeken naar de mogelijkheid om als flexwerker de eigen expertise op een nieuwe manier aan te bieden. Dit moet bij voorkeur gedaan worden in de vorm van diensten die onafhankelijk zijn van een bepaalde locatie. Dit vereist investeringen in software die het mogelijk maakt om in virtuele teams te opereren.”

Met andere flexwerkers samenwerken
“Een derde route is aansluiting zoeken bij flexwerkers die thuis zijn in andere disciplines. Daarbij wordt tijdens het zoeken naar opdrachten gezamenlijk opgetrokken en neemt eenieder een deel van het werk voor een klant voor zijn rekening.”

Omscholen naar sectoren waar nu vraag is
“Tot slot en voor de iets langere termijn: omscholing in een richting die snel opgepakt kan worden en in een expertise waar vraag naar is.”

Interview: Hinke Wever
Met medewerking van ABN AMRO