ABU: afschaffen inhoudingsmogelijkheid huisvesting arbeidsmigranten heeft ‘meer nadelen dan voordelen’

Op dit moment mogen werkgevers nog maximaal 25 procent van het brutominimumloon inhouden in ruil voor huisvesting van arbeidsmigranten. Die inhoudingsmogelijkheid verdwijnt per 1 juli 2028.

Slepende discussie

Het wel of niet invoeren van een verbod op looninhoudingen voor huisvesting van arbeidsmigranten is al langere tijd een heet hangijzer. Toenmalig minister Van Hijum (SZW) kwam met een voorstel voor een (stapsgewijs) verbod, maar zijn tijdelijke opvolger, minister Paul, trok dat plan later in, na felle reacties uit de uitzendbranche. Daarop ontstond weer ophef en stevige kritiek vanuit de Tweede Kamer. 

Minister Vijlbrief (SZW) hakt de knoop nu door. Hij liet vorige week weten de inhoudingsmogelijkheid per 1 juli 2028 af te willen schaffen. Met het afschaffen van de regeling wil Vijlbrief voorkomen dat malafide werkgevers huisvesting en inhoudingen op het minimumloon als verdienmodel gebruiken. Ook moet de afhankelijkheid van arbeidsmigranten van hun werkgever voor huisvesting worden verkleind. Daarmee lijkt er een eind te komen aan de langslepende discussie die in het nadeel van de brancheorganisaties in de uitzendsector is beslecht.

ABU: geen transparantie op de loonstrook meer

Daags na het besluit van Vijlbrief stelt de ABU te vrezen dat het afschaffen van de inhoudingsmogelijkheid voor huisvesting ‘meer nadelen dan voordelen’ heeft. De grootste zorg is dat het afschaffen van de inhoudingsmogelijkheid betalingen oncontroleerbaar maakt voor de Arbeidsinspectie. ‘In plaats van dat het zichtbaar gaat via de loonstrook zullen malafide partijen nu kiezen voor pinbetalingen, tikkies of andere schimmige constructies.’ En dat terwijl met de invoering van de Wet aanpak schijnconstructies (WAS) betaling voor huisvesting juist transparant en controleerbaar is via de loonstrook.

Verslechtering positie arbeidsmigranten

De ABU is ervan overtuigd dat het afschaffen van de inhoudingsmogelijkheid zal leiden tot verslechtering van de positie van arbeidsmigranten. Zij zullen veel moeilijker aan een betaalbare woning kunnen komen. De ABU stelt: ‘In een oververhitte woningmarkt, waarin ook Nederlandse woningzoekenden jarenlang op een wachtlijst staan, is het onrealistisch te verwachten dat internationale medewerkers zelfstandig passende huisvesting kunnen vinden voor een bedrag van maximaal 500 euro per maand.’

Het afschaffen van de inhoudingsmogelijkheid zal volgens de brancheorganisatie niet zorgen voor meer huisvesting, een betere kwaliteit  en lagere huurprijzen. Integendeel. Wat volgens de ABU vooral zal helpen: het verbeteren van de handhaving. En juist dat wordt met het besluit van Vijlbrief volgens de ABU een stuk lastiger. De ABU heeft begin 2025 om die reden ook al laten weten fel gekant te zijn tegen een verbod op inhoudingen voor huisvesting van arbeidsmigranten. ABU-directeur Jurriën Koops waarschuwde destijds al voor de risico’s. “Door dit voorstel verdwijnt transparantie over huisvestingskosten, omdat betalingen buiten de loonstrook om gaan. Hierdoor wordt handhaving door de Arbeidsinspectie onmogelijk en ligt misbruik op de loer.”