UWV bereikt werkenden nauwelijks: groot verschil met andere Europese landen

Slechts zes procent  van de Nederlanders jonger dan 30 jaar oriënteert zich via het UWV op een baan of werkgever. Onder vijftigplussers is dat bijna één op vijf: 19 procent. Ook werkenden gebruiken dit kanaal veel minder vaak dan werklozen.. Dat blijkt uit onderzoek van Intelligence Group naar publieke arbeidsbemiddeling in 27 Europese landen. De uitkomsten roepen de vraag op hoe het UWV ook vóórdat iemand werkloos wordt een vanzelfsprekend aanspreekpunt kan worden.

Onder Nederlandse werklozen oriënteert 31 procent  zich via het UWV (denk bijvoorbeeld aan werk.nl) op werk, tegenover 12,5 procent  van de werkenden. Nederland hoort bij de landen waar het verschil tussen deze groepen het grootst is . Alleen in Zweden is dit verschil nog groter.

“Als het UWV pas bij baanverlies in beeld komt, laat het kansen liggen om werkloosheid te voorkomen”, zegt Geert-Jan Waasdorp, directeur van Intelligence Group. “Het UWV kan werkenden helpen ontdekken welke overstappen haalbaar zijn en welke scholing daarvoor nodig is. Met alle veranderingen op de arbeidsmarkt, zoals de impact van AI, moet je mensen bereiken terwijl ze nog iets te kiezen hebben. Daar ligt een belangrijke kans.”

• Lees ook: Nieuwe route voor zij instromers naar de uitzendbranche via UWV  en artra 

België gebruikt publieke arbeidsbemiddeling veel vaker

Ook tussen landen zijn de verschillen groot. In België oriënteert 47 procent  zich via publieke arbeidsbemiddeling op werk, gevolgd door Frankrijk (36%), Oostenrijk (35%) en Duitsland (31%). Nederland staat met dertien procent op de zevende plaats. In Finland is dat slechts een procent , wat bijzonder laag is gezien de hogere werkloosheid.

Hoog gebruik kan ook samenhangen met uitkeringsverplichtingen. Een lager aandeel zegt n iets over de kwaliteit van begeleiding of het succes van plaatsingen.

Meer werkloosheid betekent niet meer gebruik

Opvallend is dat het nationale werkloosheidspercentage vrijwel niet samenhangt met het gebruik van publieke arbeidsbemiddeling. Ook bij uitsplitsing naar leeftijd, werkstatus en zoekactiviteit ontbreekt een statistisch significant verband. Het rapport wijst op de inrichting van het nationale stelsel, de positionering van de publieke dienst en de kwaliteit van de dienstverlening als mogelijke verklaringen voor de verschillen.

“De vraag is niet hoe je zoveel mogelijk mensen naar een publieke vacaturesite trekt”, aldus Waasdorp. “De vraag is welke ondersteuning mensen daar vinden die hen echt verder helpt. Maak zichtbaar welke beroepen perspectief bieden, welke vaardigheden iemand al heeft en hoe de stap naar ander werk eruitziet. Dan geef je mensen een reden om aan te kloppen, ook zonder uitkering.”

Regionale werkcentra als aanspreekpunt 

Het onderwerp staat op de politieke agenda. Op 9 oktober 2026 diende minister Aartsen van Werk en Participatie bij de Tweede Kamer een wetsvoorstel in om regionale werkcentra wettelijk te verankeren. In elke arbeidsregio moeten deze werkcentra in samenwerking met het UWV een laagdrempelige voorziening bieden voor werkzoekenden, werkenden en werkgevers met vragen over werk.

• Lees ook: Minister Aartsen geeft startschot werkcentra die werkzoekenden sneller aan baan of opleiding helpen

Over het onderzoek

Het rapport Public Employment Services in Europa vergelijkt het gebruik van publieke arbeidsbemiddeling in 27 landen. De oriëntatiecijfers komen uit het doorlopende onderzoek van Intelligence Group, dat Europees ruim 10.000 mensen per kwartaal ondervraagt. Het volledige rapport is hier te downloaden.