Meldplicht arbeidsongevallen voor uitzenders afgezwakt

Onder de huidige Arbeidsomstandighedenwet is alleen de werkgever verplicht om arbeidsongevallen te melden. Die verplichting geldt als sprake is van een ziekenhuisopname, blijvend letsel of overlijden.

Onder de slachtoffers van arbeidsongevallen is het aandeel uitzendkrachten hoog. Van deze groep is 18 procent uitzendkracht, hoger dan je op basis van statistieken over de beroepsbevolking zou verwachten (4%), schrijft de Arbeidsinspectie. Relatief veel arbeidsongevallen vinden plaats met arbeidsmigranten, die immers vaak als uitzendkracht werken.

De commissie Roemer, die rapporteerde over misstanden onder arbeidsmigranten, vond het een gemis dat uitzendbureaus geen verantwoordelijkheid hebben bij het melden van een arbeidsongeval. Ze adviseerde om de meldplicht uit te breiden. 

• Lees ook: Aanbevelingen om misstanden bij arbeidsmigranten tegen te gaan

Met de ‘Wet invoering meld- en vergewisplicht arbeidsongevallen voor uitleners’ komt de demissionaire regering tegemoet aan deze aanbeveling. Het wetsvoorstel ligt voor behandeling bij de Tweede Kamer. De beoogde inwerkingtreding van de wet is 1 juli 2027.

Dubbele meldplicht en vergewisplicht

Het wetsvoorstel introduceert een dubbele meldplicht. Zowel het bedrijf dat personeel uitleent, als de organisatie die personeel inleent, moet een ernstig arbeidsongeval melden bij de Arbeidsinspectie.

De uitlener krijgt daarbij een vergewisplicht. Dat houdt in: na een ongeval controleren of de nodige maatregelen zijn genomen zodat uitzendkrachten weer veilig bij deze inlener kunnen werken. De inlener deelt met de uitlener het verbeterplan of een overzicht van de maatregelen die volgen uit een onderzoek van de Arbeidsinspectie. Uit een dossier van de uitlener moet blijken hoe deze heeft voldaan aan de vergewisplicht. 

Vergewisplicht vooraf

In het aanvankelijke wetsvoorstel was ook nog een vergewisplicht vooraf opgenomen. Nog vóór het werk begint, zou de uitlener in een dossier moeten vastleggen hoe de inlener invulling geeft aan veilig werken. Bijvoorbeeld door de instructies en veiligheidsmaatregelen met elkaar te delen. Ook zou de uitlener bij de inlener een overzicht van arbeidsongevallen in de laatste vijf jaar moeten opvragen, om te verstrekken aan de arbeidskracht.

Tijdens de internetconsultatie kwam er, onder meer van de brancheorganisaties, veel kritiek op de vergaande verantwoordelijkheid die werd neergelegd bij de uitzenders. Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) constateerde dat de voorgestelde maatregelen onnodig belastend waren.

• Lees ook: Arbeidsinspectie: bij duurzame arbeidsrelatie uitzendkrachten en arbeidsmigranten meer betrokkenheid voor veilige werksfeer

In het huidige voorstel is de vergewisplicht vooraf grotendeels geschrapt. Wat blijft, is de al bestaande verplichte risico-inventarisatie (RI&E) en de doorgeleidingsplicht op grond van de Waadi. Dat laatste is een algemene verplichting voor uitleners om relevante informatie over de werkplek, veiligheidsrisico’s en arbeidsomstandigheden tijdig door te geven aan de uitzendkracht. De regering vindt beide bestaande wettelijke verplichtingen voldoende.

Brancheorganisatie ABU kan zich nu goed vinden in de wet. “Het zorgt ervoor dat inlener en uitlener beter het gesprek aan kunnen gaan over de veiligheid van de werknemers, wat moet zorgen voor minder ongelukken op de werkvloer”, zo meldt een woordvoerder. “Wij zijn positief over het feit dat onze zorgen over de uitvoerbaarheid zijn meegenomen en de wet is aangepast.”

GL-PvdA: meldplicht uitbreiden 

Bij de behandeling in de kamercommissie SZW verzocht GL-PvdA om de meldplicht uit te breiden. De partij wil dat ook arbeidsongevallen waar een arts bij komt gemeld worden. Dit gaat de regering een brug te ver. “Het raadplegen van een arts zegt niet direct iets over de ernst van het letsel”, antwoordde staatssecretaris Jurgen Nobel. “De meldplicht is alleen bedoeld voor ernstige ongevallen.”

Ook het advies van de ATR om de meldplicht te beperken tot risicosectoren legt de regering naast zich neer. “Uitleners zijn vaak in meerdere sectoren actief”, legde staatssecretaris Nobel uit. Op die manier ontstaat er volgens hem onduidelijkheid en ongelijkheid tussen inleners en ter beschikking gestelde werknemers. Bovendien zullen bedrijven in laag-risicosectoren veel minder te maken krijgen met de meldingsplicht; zij zullen dan ook nauwelijks iets merken van een toegenomen regeldruk.  

Ook uitleners beboet voor niet-melden  

De Arbeidsinspectie kan nu al een boete geven aan een inlener als deze een arbeidsongeval niet meldt, terwijl dat wel had gemoeten. Onder de nieuwe wet kan ook de uitlener een boete krijgen voor niet-melden. Het moet hem dan wel bekend zijn dat er een ongeluk is gebeurd, legt de staatssecretaris uit. Als aan de uitlener niks is verteld en die het redelijkerwijs ook niet had kunnen weten, kan de inspectie afzien van een boete.  

Veilig werken in de bouw 

De bouwsector heeft zelf al een reeks maatregelen getroffen om het werken met uitzendkrachten veiliger te maken. Zo sloot Bouwend Nederland samen met ABU en NBBU het convenant Veilig werken in de bouw met en door ingehuurd personeel.  

• Lees ook: Convenant veilig werken in de bouw met ingehuurd personeel

De brancheorganisaties willen met elkaar samenwerken aan het basisveiligheidsniveau, de taalvaardigheid en het vakmanschap van ingehuurd personeel. Ook moeten leiding en toezicht op de bouwplaats verbeteren. 

Er zijn leerprojecten begonnen die moeten leiden tot een beter inwerktraject, duidelijke communicatie en contractafspraken, versterking van de uitvoerdersrol en een hoger veiligheidsbewustzijn. Op basis van de geleerde lessen komen er eind 2026 afspraken voor de hele keten.