Sieto de Leeuw: ‘De allocatieve rol van uitzenders op de arbeidsmarkt is cruciaal en verdient meer aandacht’

U bent achttien jaar lang voorzitter geweest van de cao-delegatie namens de ABU. Dat zijn vaak stevige onderhandelingen geweest. Wat was voor u het hoogtepunt?

“Ik heb die cao-onderhandelingen altijd leuk gevonden, verslavend zelfs. Voor mij was het hoogtepunt de zomer van 2000, toen ik op een ferry naar Newcastle met de FNV-onderhandelaar in alle stilte tot een akkoord ben gekomen. Daar is een cao uitgekomen waarin de inlenersbeloning is opgenomen en het terugdringen van de flexibiliteit.”

“In feite hebben we dat nu met de nieuwe uitzend-cao (die sinds 1 januari 2026 is ingegaan, red.) weer gedaan. Dit is een uitwerking van het SER MLT-advies. Met de gelijkwaardige beloning hebben we onze nek uitgestoken. Zo zetten we telkens stappen voorwaarts.” 

De grote vakbonden, met de FNV voorop, zijn nog steeds boos dat er een cao voor uitzendkrachten is gekomen zonder hen. En CNV claimde onlangs nog dat het toepassen van die gelijkwaardige beloning op grote schaal misgaat. Wat is uw reactie daarop?

“De FNV liet op voorhand al weten dat het niet kon kloppen, nog voordat er enige invulling was gegeven aan de gelijkwaardige beloning. Ik zou zeggen: kom niet te snel met conclusies.”

“Wat het bericht van CNV betreft; er werken dagelijks zo’n 250.000 uitzendkrachten. Er zullen een paar gevallen zijn waarbij fouten worden gemaakt. Het gaat erom die fouten te herstellen en daar doen uitzenders hun stinkende best voor. Je moet je wel realiseren dat het heel veel betekent voor onze leden, want het toepassen van gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden is maatwerk. Je kunt niet één op één alle regels voor vaste mensen toepassen op uitzendkrachten. Je hebt te maken met verschillende doelgroepen.”

Inleners moeten beseffen dat de tijd van goedkope wegwerparbeid voorbij is

“En waar het echt niet goed gaat, betreft het partijen die geen lid zijn (van de ABU of NBBU, red.). Het is voor sommige jongens in de markt de sport om zich niet aan de regels te houden. En inleners gaan daarbij ook niet vrijuit. Er zijn opdrachtgevers die nog steeds op zoek zijn naar de laagste prijs voor arbeid.” 

Er zijn ook opdrachtgevers die vinden dat uitzenden met de komst van de nieuwe cao (te) duur is geworden. Hebben zij gelijk of niet?

“Zoals gezegd is dit een uitwerking van het SER MLT-advies. Daar waren VNO-NCW en MKB-Nederland bij. Het is een gevolg van de afspraken die opdrachtgevers zelf hebben gemaakt. Het is een prachtig advies waar alle partijen voor getekend hebben. En dat geldt ook voor de strengere regels voor uitzenden uit het wetsvoorstel Wet Meer Zekerheid Flexwerkers.”

“Inleners moeten beseffen dat de tijd van goedkope wegwerparbeid voorbij is. De ABU heeft altijd als uitgangspunt gehad: kwaliteit plus toegevoegde waarde, voor opdrachtgever en werkende. Dat laatste telt ook. Ik hanteer altijd de kindnorm: vraag je af of je dit ook voor je eigen kind zou willen.”

• Lees ook: Bruno Bruins beoogd nieuwe voorzitter van de ABU  

De Wtta is het gesprek van de dag in de uitzendwereld. Hoe kijkt u aan tegen het toelatingsstelsel?

“Eigenlijk is de Wtta een publiek-private uitwerking van ons 14-puntenplan uit 2020. (Daarin pleit de ABU al voor hogere toetredingsdrempels tot de markt, red.) Dus daarover ben ik positief, maar ik plaats daarbij wel twee kanttekeningen. Ten eerste moeten we waken voor de ongebreidelde regeldruk vanuit Den Haag. Ten tweede het gebrek aan handhaving. De Arbeidsinspectie krijgt dit niet voor elkaar. Dus de vraag is hoe we die handhaving samen gaan vormgeven, waarbij ook het inleengedrag van opdrachtgevers moet veranderen.”

We voeren een discussie over contractvormen, maar de discussie moet gaan over werk.

“Want het weren van malafide partijen door het invoeren van het toelatingsstelsel kan pas slagen bij goede handhaving. Als de pakkans heel klein is, zullen de partijen die zich nu niet zoveel van de regels aantrekken, dat na de komst van de Wtta ook niet doen.”  

U pleit ook voor een contractneutraal (sociaal) stelsel. Is het geen illusie om te denken dat dit er ooit komt?

“We voeren een discussie over contractvormen, maar de discussie moet gaan over werk. En dat kan alleen maar wanneer zekerheid georganiseerd wordt voor alle werkenden, ongeacht contractvorm. Dan heb je drie dingen nodig: werk, gelijke kansen en een contractneutraal stelsel. Alleen als je deze fundamentele verandering doorvoert en stopt met pleisters plakken zoals Den Haag nu doet, dan kom je uit de discussie tussen vast en flex.”

“En nee, dat is geen illusie. Wouter Koolmees (oud-minister van SZW) was het destijds met mij eens, maar gaf ook aan dat dit niet in één kabinetsperiode lukt. Daar is een langetermijnvisie voor nodig.” 

“Daar hoort overigens een stelsel van Leven Lang Ontwikkelen (LLO) bij. Mijn voorganger Aart van der Gaag geeft in zijn boek (Zonder werk vaart niemand wel, red.) ook aan dat we dit gewoon moeten doen. De infrastructuur is er: er zijn 35 arbeidsmarktregio’s en werkcentra. Maak daar leerwerkcentra van waar alle werkgevers en werknemers terecht kunnen voor vragen over leven lang ontwikkelen. Nu is de ABU daarin druk bezig met publiek-private samenwerking, met goede voorbeelden. Maar er kunnen veel meer partijen in de werkcentra aansluiten als je daar ook LLO in meeneemt, denk aan het opleidingsfonds. Dan kom je eindelijk uit de sectorale groef van die opleidingsfondsen.” 

U startte in 2017 met de opdracht de ABU weer te laten focussen op de kernactiviteiten uitzenden en payrolling. En de beweging naar het Brede Huis van Werk in samenwerking met andere brancheverenigingen in gang te zetten. Bent u in die missie geslaagd?

“We hebben hard gewerkt om die focus op uitzenden te houden en het dienstenportfolio van de ABU uit te breiden. Dat is uitstekend gelukt.”

“Aanvankelijk richtten we ons met het Brede Huis van Werk op de institutionele kant, maar we zijn er al snel achter gekomen dat we ons meer op de inhoudelijke samenwerking moesten richten. En dat is ook nodig, want uitzenders hebben hun portfolio ook uitgebreid. In vergelijking met twintig jaar geleden doen ze veel meer: uitzenden, werving en selectie, detacheren, zzp-bemiddeling. Je kunt eigenlijk niet meer spreken van uitzenders, het zijn arbeidsmarktintermediairs.”

“Daarom werken we samen met bijvoorbeeld de VvDN, die is opgericht als gevolg van de beweging naar bredere dienstverlening. En vanuit onze eigen tak voor zzp-bemiddeling hebben we in samenwerking met de NBBU en Bovib een eigen keurmerk ontwikkeld. Hoe we die samenwerking in de toekomst gaan vormgeven? Daar ligt een prachtige taak voor mijn opvolger.”

• Lees ook: Sieto de Leeuw benoemd tot erelid van de ABU 

U wordt opgevolgd door ex-minister en staatssecretaris Bruno Bruins, iemand die de polder ook goed kent. Wat wordt zijn belangrijkste opdracht?

“Bruno wacht een heel mooie taak. De ABU heeft de boel intern op orde met de drie strategische pijlers: goed werk, bredere scope en een sterke, leuke vereniging. Nu is het zaak de waarde van goed werk, en daarmee ook uitzendwerk, extern te verkopen.” 

Dat is wel nodig, want het imago van uitzenden is ronduit slecht. Had de ABU daar niet meer tegen kunnen doen?

“De laatste vijf tot tien jaar is arbeidsmigratie sterk in opkomst. Dat zien we ook terug in de populatie uitzendkrachten. En dat is op zich goed: ook de SER vindt dat arbeidsmigratie nodig is, alleen wel goed gereguleerd. De uitzendbranche heeft echter last van partijen die het niet goed doen, die niet zijn aangesloten bij de ABU of NBBU, en waar uitwassen rondom arbeidsmigranten zijn. Daar wordt uitzenden volledig mee geïdentificeerd. Alles wordt op één hoop gegooid, zonder dat er oog is voor de vele mensen die wij vanuit een achterstandspositie aan het werk helpen.”

Uitzenders spelen een cruciale rol op de arbeidsmarkt.

“Maar wij hadden inderdaad meer aandacht kunnen besteden aan de belangrijke allocatieve rol van uitzenders. Zij spelen een cruciale rol op de arbeidsmarkt. Er zijn bijvoorbeeld duurzaamheidsprojecten in de haven van Rotterdam waarbij MKB-bedrijven gedetacheerden van onze ABU-leden kunnen inzetten. En ja, tegen een fatsoenlijke beloning. Zonder hen zou het werk niet gedaan kunnen worden. Maar dat is dan minder bekend in Den Haag.”

“De uitzendbranche heeft zich sterk ontwikkeld, waarbij uitzendwerk een voorportaal voor vast is. Zie het als een verlengde proeftijd. Ik ken uitzendondernemers bij wie de vlag uitgaat als een uitzendkracht na een (half) jaar vast in dienst gaat bij de opdrachtgever. Dat is hun allocatieve missie, waarbij ze zorgen dat de opdrachtgever een goed gemotiveerde kracht in huis krijgt.” 

U spreekt met veel waardering over uitzendondernemers…

“Ik ben ook retetrots op onze ABU-leden. Ik zie dat zij vanuit hun hart invulling geven aan de inclusieve samenleving en hoe zij op een geweldige manier hun rol op de arbeidsmarkt vervullen. Dat gaat om meer dan geld, allemaal gunnen we iedereen werk en een zeker bestaan. Als ik bij leden op bezoek ben geweest, rij ik vaak met een grote grijns terug. Ik wou dat de hele wereld wist welke mooie dingen uitzenders doen.”

U stopt als bestuursvoorzitter van de ABU en met uw andere werkzaamheden. Waarom?

“Voor mij is het nu tijd om prioriteit te geven aan mijn familie. Niet werk, maar mijn familie staat nu op één, twee en drie.”

Erelid van de ABU

Sieto de Leeuw is tijdens de ALV in december 2025 benoemd tot erelid van de ABU. Dit is een erkenning voor zijn uitzonderlijke verdiensten voor de uitzendbranche en de arbeidsmarkt in Nederland en daarbuiten. De Leeuw was sinds 2018 lid van de SER en was acht jaar lang lid van de Raad van Advies van het College voor de Rechten van de Mens. De afgelopen 30 jaar zette De Leeuw zich in verschillende ABU-rollen in voor de uitzendbranche: als directeur van de ABU, als bestuurslid namens Randstad en de laatste tien jaar als voorzitter. Op 25 maart neemt Sieto de Leeuw officieel afscheid van de ABU.