Maandelijkse archieven: september 2015

De zoektocht naar de perfecte mens
Niemand is tegen participatie. Iedereen gunt het mensen met een beperking om mee te kunnen draaien in de werkende wereld. En toch lukt het niet. Recruiters willen best hun vacature tekst aanpassen om mensen met een handicap extra te motiveren vooral te solliciteren. Managers willen best wel de moeite nemen om het toilet aan te passen, zodat er ruimte ontstaat voor een ervaren programmeur in een rolstoel. Allemaal zeer te waarderen, het is echter totaal nutteloos. De kern van het vraagstuk zit diep geworteld in de structuur en zelfs de denkwijze van HR professionals en leidinggevenden. Iedereen is op zoek naar de perfecte mens.

Raderen in een machine
De gemiddelde organisatie is ontworpen als een machine. Aan het einde van de machine wordt een netjes werkend product of dienst afgeleverd aan de klant, de burger of de patiënt. In de machine wordt al het noodzakelijke werk in stukjes geknipt tot taken, verantwoordelijkheden en competenties. Vanuit deze drie soorten onderdelen sleutelt HR vervolgens functies in elkaar. Maar managers en HR professionals zijn ook niet van gisteren. Zij weten dat het werk, dat ze net minutieus uit elkaar hebben gerafeld, aan verandering onderhevig is. Om te voorkomen dat functieprofielen te snel achterhaald zijn door de werkelijkheid, stoppen ze bij elke functie nog wat extra taken, verantwoordelijkheden en competenties erbij. Handig toch, dat al onze collega’s communicatief, pro-actief en analytisch zijn en een ‘can-do’ mentaliteit hebben!

Perfectie
Zo ontstaan onzinnige functieprofielen, met nog belachelijker vacatureteksten. Maar nog veel erger, zo ontstaat er een structuur in organisaties waar iedereen zich aan vast gaat houden en de overtuiging bij managers dat zij op zoek moeten naar de ‘beste’ kandidaat voor de baan. In het licht van die zoektocht naar perfectie, naar het passende perfecte radertje voor de machine, willen wij allemaal het allerbeste voor onze gehandicapte medemens. Maar ja, natuurlijk wel passend in het plaatje van de beste medewerker en de structuur die wij zelf met elkaar hebben bedacht. Zie hier de aard van het probleem. We vinden met zijn allen dat het werkende leven voor iedereen bereikbaar moet zijn, maar weigeren om ons dierbare systeem van functies en bijbehorende eisen los te laten.

Mens centraal
Managers en HR professionals zitten in de hoek waar de klappen vallen. De veel te snelle opkomst van zelfsturing maakt die dure managers volgens de publieke opinie overbodig. En HR klaagt zelf al jaren over hun gebrek aan strategisch gewicht. Niet in de laatste plaats door het zelf gekoesterde Calimero complex. Maar in deze kwestie kunnen zij beiden hun meerwaarde bewijzen. Door het construct van rigide arbeidsverdeling in functies en competenties samen af te breken en het talent van mensen weer centraal te stellen. Organiseer vanuit de mensen die je hebt, ga in gesprek over hun kwaliteiten en dromen. Neem vervolgens de verantwoordelijkheid om de organisatie aan te passen aan de mensen en dus niet andersom. Alleen dan zullen je huidige collega’s optimaal tot hun recht komen en zullen er echte banen en echte kansen komen voor mensen met een beperking. Of zoals managementgoeroe Prof. Gary Hamel het treffend verwoordt: “You can not build an organization fit for the future, if it is not fit for human beings.”

Glenn van der Burg, People Power