Eind september meer duidelijkheid over invullen Zelfstandigenwet – het slotstuk van nieuwe zzp wetgeving.

Het kabinet zet een volgende stap richting de nieuwe Zelfstandigenwet. Minister Thierry Aartsen (Werk & Participatie) meldt in een Kamerbrief dat eind september een conceptwetsvoorstel verschijnt. Na internetconsultatie, uitvoeringstoetsen en advies van de Raad van State moet de wet in 2027 door het parlement worden behandeld, met 1 januari 2028 als beoogde ingangsdatum.

Meer zekerheid voor opdrachtgevers

De Zelfstandigenwet moet een “toekomstbestendig antwoord” geven op de fundamentele vraag: wanneer kan ik in ieder geval met en als zelfstandige(n) werken, en is er dus geen sprake van een arbeidsovereenkomst?, zo schrijft Aartsen in zijn brief. Daarmee wil het kabinet zorgen voor meer rust en duidelijkheid onder zelfstandigen en opdrachtgevers. Volgens de minister is er op dit moment nog te veel onduidelijkheid over de vraag wanneer je als zelfstandige kunt werken. Dat leidt onder meer tot “risicomijdend gedrag onder opdrachtgevers en het onnodig uitsluiten van zelfstandigen.”

Cijfers van het CBS laten zien dat er nu circa 140.000 minder zzp’ers een zelfstandige opdracht uitvoeren dan anderhalf jaar geleden, rond het moment dat het handhavingsmoratorium verviel.

De wet moet daarom functioneren als een ‘veilige haven’: wie aan de vastgestelde criteria voldoet, weet vooraf zeker dat de samenwerking niet alsnog als arbeidsovereenkomst wordt aangemerkt. Dat geeft opdrachtgevers meer rechtszekerheid bij het inhuren van zelfstandig personeel.

Concreet komt er in de wet een zelfstandigentoets, die kijkt naar de persoon van de zelfstandige, en een werkrelatietoets, die de vrijheid en onafhankelijkheid binnen een specifieke opdracht beoordeelt. De precieze criteria zijn nog niet vastgelegd, maar moeten volgens Aartsen “zo concreet en objectiveerbaar mogelijk” zijn.

Voor zelfstandigen die nog niet aan de nieuwe criteria voldoen, moet er volgens Aartsen voldoende “handelingsperspectief” komen: zij moeten weten hoe ze hun opdracht en ondernemerschap kunnen aanpassen om wél binnen de kaders van de wet te vallen.

De wet moet, samen met de wet rechtsvermoeden bij laag tarief.

Politiek momentum

Aartsen is optimistisch dat hij, als minister van een minderheidskabinet, op voldoende steun kan rekenen om de wet door de Tweede en Eerste Kamer te krijgen. “Er is in de politiek breed behoefte om deze discussie af te ronden. Ik zie in ieder geval steun voor deze wet bij de ondernemersgezinde partijen in de oppositie. Maar ik ga voor honderd-plus zetels in de Kamer” zo zegt hij in interview met onze collega’s van ZiPconomy.

Hij noemt het wetsvoorstel een poging om het zzp-dossier na jaren discussie te “pacificeren”. De wet moet een sluitstuk van die discussie vormen,  samen met de wet rechtsvermoeden bij laag tarief (die ingaat op 1 januari 2027) en de wet Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen.

• Lees meer over dit voorstel en de toelichting van de minister op ZiPconomy