Wtta-normenkader: vakbonden willen controle op alle arbeidsvoorwaarden, branche waarschuwt voor regeldruk.

De vakbonden FNV, CNV en VCP willen dat het Wtta-normenkader toeziet op controle van alle arbeidsvoorwaarden. De branche wijst juist op onuitvoerbaarheid en regeldruk: brancheorganisaties als ABU, NBBU, VvDN en NLdigital en veel bedrijven vragen om mildere normen voor het toetsen van gelijkwaardige beloning.

Dat blijkt een analyse die Flexnieuws maakt van de reacties ingediend bij de internetconsultatie over de ontwerpregeling met de normeisen 5.3 en 5.5 voor uitleners in de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta).

Het normenkader is de lijst met eisen waaraan uitleners worden getoetst voor hun toelating. De wet gaat per 1 januari 2027 in, de nieuwe beloningstoets volgens de ontwerpregeling per 1 juli 2027.

• Lees ook: Normenkader gelijkwaardig belonen Wtta bekend gemaakt

Branche: ‘bovenwettelijk en niet uitvoerbaar’

De kritiek uit de branche richt zich vooral op normeis 5.3.e. Een uitlener die afwijkt van de arbeidsvoorwaarden van de inlener moet daarin laten zien hoe elke afwijking is gecompenseerd. De ABU noemt dat onuitvoerbaar en in strijd met de Wet meer zekerheid flexwerkers, en wil de norm richten op het totaalpakket. De NBBU noemt een deel van de uitwerking ‘bovenwettelijk en niet uitvoerbaar’ en wil dat uitleners kunnen kiezen tussen beide manieren van aantonen. De VvDN bepleit verantwoording per functiegroep en een lichter regime boven 1,5 keer het minimumuurloon.

NLdigital, een collectief van 600 bedrijven actief in de digitale sector,  wijst erop dat IT-bedrijven meestal geen uitleen-cao hebben om van de norm af te wijken.

Vakbonden: ‘afvinklijst’

FNV, CNV en VCP vinden de controle juist te beperkt. Volgens hen kijkt de inspectie alleen of twaalf loonelementen zijn meegenomen, zonder oordeel over de juistheid van de compensatie. ‘Daarmee wordt de controle gereduceerd tot een afvinklijst’, schrijven de vakbonden. Zij willen controle op alle arbeidsvoorwaarden en een toets op de waarde van de compensatie, en noemen het normenkader strijdig met de Uitzendrichtlijn.

Zoals bekend waren deze drie vakbonden niet betrokken bij het afsluiten van de uitzend- en detacheringscao die, zo vinden ze, een te ruime invulling van het begrip gelijke beloning geeft. Dat proberen de drie op deze manier terug te draaien.

Informatie vanuit inleners

Ook over de informatie van die inlener staan vakbonden en de branche diametraal tegen over elkaar. De ABU wil dat uitleners mogen uitgaan van de informatie van de inlener, en NLdigital en meerdere bedrijven vragen een ‘safe harbour’: een uitlener die aantoonbaar heeft uitgevraagd en op de ontvangen gegevens handelt, mag daar niet op worden afgerekend.

De vakbonden stellen dat inleners in de praktijk veelvuldig onvolledige of onjuiste informatie geven, en dat de inspecteur de juistheid niet toetst.

Inspectie, reikwijdte en tijdpad

De ABU waarschuwt dat zwaardere inspecties ertoe leiden dat alle toegelaten uitleners naar verwachting niet eerder dan in 2031 zijn gecontroleerd.

De inspectie-instellingen Bureau Cicero en Normec VRO benadrukken in een gezamenlijke reactie de uitvoerbaarheid van de inspectie. Zij vinden het essentieel dat de uitlener per arbeidskracht laat zien welke voorwaarde is vervangen, maar noemen de geschatte 16 uur extra inspectietijd een niet gevalideerde ondergrens. Ook wijzen zij op een overgangsprobleem: inspecties in 2027 kijken in beginsel naar 2026 en 2027, terwijl de nieuwe normen later ingaan. En ze vragen wat de inspecteur moet concluderen als een bedrijf een uitzend-cao in de arbeidsovereenkomst heeft, maar niet in het ledenregister van ABU, NBBU of VvDN staat.

Cumela, de brancheorganisatie voor groen, grond en infra, vraagt opnieuw om vrijstelling van de toelatingsplicht, omdat de normen voor haar leden onhaalbaar zijn. NLdigital en een coalitie van IT-detacheerders vinden twee weken consultatie te kort, NLdigital wil de beloningstoets pas per 1 januari 2028.

Vervolg

Het is nu aan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) om – op basis van deze reacties – tot een definitieve regeling te komen.  Het ministerie schreef eerder in de toelichting een balans te hebben gezocht tussen de doelen van de wet en de uitvoerbaarheid. De reacties laten zien dat de sociale partners een heel andere kant op willen. De verstoorde verhoudingen tussen de sociale partners maakt het er niet eenvoudiger op.

• Lees ook: Brancheorganisaties noemen Wtta-normenkader onuitvoerbaar