Historisch hoog verzuim legt blinde vlek bloot: vrouwengezondheid op de werkvloer

Het ziekteverzuim in Nederland ligt op het hoogste niveau in twintig jaar. Landelijk schommelt het percentage tussen de 5 en 5,5 procent. In sectoren als zorg en onderwijs, waar vrouwen het grootste deel van het personeelsbestand vormen, loopt het verzuim zelfs op tot rond de 8 procent. Volgens verzuimdienstverlener Acture hangt een deel van dat verzuim samen met vrouwspecifieke gezondheidsklachten die op de werkvloer nog in de taboesfeer zitten. Om dit te doorbreken stelt het bedrijf deze maand zijn vitaliteitsplatform Evermood tijdelijk open voor alle werkenden in Nederland.

De arbeidsparticipatie van vrouwen is de afgelopen decennia sterk gestegen en ligt inmiddels boven de 72 procent. Toch is de inrichting van de werkvloer volgens diverse onderzoeken nauwelijks meegegroeid met de specifieke gezondheidsvraagstukken waar vrouwen mee te maken kunnen krijgen. Onderzoek van TNO en de World Health Organization laat zien dat 14 procent van de werkende vrouwen zich weleens ziek meldt vanwege menstruatieklachten. Bij ongeveer één op de acht vrouwen belemmeren deze klachten het functioneren op het werk ernstig.

• Lees ook: Twee sporen, één missie: hoe maak jij als HR-manager het verschil bij ziekteverzuim?

Drempel om klachten te bespreken

Volgens Acture blijft een groot deel van deze problematiek onder de radar, mede doordat voor werknemers de drempel om deze klachten te bespreken hoog is. Uit onderzoek van Acture blijkt dat veel vrouwen ondanks gezondheidsklachten blijven doorwerken. Zo meldt slechts 18 procent zich daadwerkelijk ziek bij menstruatieklachten, terwijl 83 procent aangeeft toch te blijven werken ondanks hinder.

Ook schuldgevoel speelt een rol. Ongeveer 40 procent van de vrouwen geeft aan zich schuldig te voelen wanneer zij zich ziek melden, tegenover 19 procent van de mannen. Een vergelijkbaar patroon is zichtbaar bij mentale klachten: ook daar blijft een groot deel van de werknemers (83%) doorwerken ondanks problemen.

‘Een stille crisis’

Volgens directeur Annabelle Hagoort van Acture vraagt dit om meer aandacht binnen organisaties. “We kunnen niet langer om de feiten heen: het historisch hoge verzuim in de zorg en het onderwijs is onlosmakelijk verbonden met hoe we omgaan met vrouwengezondheid. Het is een stille crisis,” zegt zij. “Vrouwen lopen massaal door met pijn of overgangsklachten uit angst voor onbegrip of schuldgevoel tegenover collega’s. Als we het verzuim echt willen verlagen, moeten we stoppen met vrouwspecifieke klachten te behandelen als een privékwestie en het integraal onderdeel maken van het inzetbaarheidsbeleid.”

• Lees ook: Acture beslecht vooroordelen over zieke arbeidsmigrant

Toenemende urgentie

De urgentie neemt volgens Acture verder toe. In Nederland bevinden naar schatting 1,8 miljoen vrouwen zich in de overgang. Tegelijkertijd staan sectoren met veel vrouwelijke werknemers al onder druk door personeelstekorten. Aandacht voor vrouwengezondheid is geen luxe meer, maar een economische noodzaak. Acture roept werkgevers op om deze maand te benutten om het gesprek over vrouwengezondheid aan te gaan en gebruik te maken van de beschikbare expertise om verdere uitval te voorkomen.

Platform tijdelijk open

Om het onderwerp beter bespreekbaar te maken, stelt Acture het vitaliteitsplatform Evermood deze maand open voor iedereen. Het platform biedt onder meer webinars, oefeningen en artikelen over menstruatie, overgang en mentale gezondheid, gericht op zowel werknemers als leidinggevenden. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor individuele coaching door psychologen en andere experts.

Eerder signaleren van verzuim

Tijdens een webinar in de Webinar Week van ZiPmedia ging Acture ook in op het vroegtijdig herkennen van verzuimsignalen. Uit onderzoek van het bedrijf blijkt dat 72 procent van de werknemers al vóór een ziekmelding merkt dat het niet goed gaat, vaak maanden van tevoren. Toch geeft slechts 11 procent aan dat een leidinggevende die signalen ook daadwerkelijk benoemt. Het webinar laat zien hoe organisaties signalen eerder kunnen herkennen en het gesprek kunnen openen voordat iemand daadwerkelijk uitvalt.