Flexbedrijven staan voor keuze: groeien door overname of het bedrijf verkopen?

“We staan aan de vooravond van een consolidatieslag in de uitzendmarkt”, zo voorspelde Reinder Koelewijn (sectormanager zakelijke dienstverlening bij de Rabobank) eind vorig jaar al. Dat er meer beweging komt op de fusie- en overnamemarkt komt volgens hem doordat de uitzendmarkt onder druk staat. Een van de oorzaken daarvan is de stagnatie op de arbeidsmarkt. Dat zie je aan de ABU-cijfers; het aantal uitzenduren loopt al langere tijd terug.

“Het aanbod van arbeid stagneert en de arbeidsinzet wordt richting 2030 zelfs negatief. De vraag naar arbeid neemt nog wel steeds toe, onder meer door vergrijzing (vervangingsvraag) en de investeringen bij Defensie. En ja, we kunnen AI (beter) inzetten, maar dit zal geen ‘killer’ voor de (totale) vraag naar arbeid zijn. Terugkijkend zien we dat er steeds meer vraag is naar arbeid, ondanks alle automatisering en digitalisering.”

Wat het voor uitzenders daarnaast lastig maakt is dat de wet- en regelgeving toeneemt en de nieuwe cao voor uitzendkrachten, die per 1 januari dit jaar is ingegaan, uitzenden duurder maakt. “We horen in de markt dat het veel tijd kost om de ‘gelijkwaardige beloning’ uit de nieuwe cao goed te implementeren, maar zeker is wel dat de kostprijs omhoog gaat. Een uitzender heeft het wel iets zwaarder dan een paar jaar geleden.”

Een uitzender heeft het wel iets zwaarder dan een paar jaar geleden – Reinder Koelewijn (Rabobank)

Schaalvoordelen en cross-selling

Die complexiteit en prijsdruk dwingt tot efficiëntie in uitzenden. Daarvoor is schaalvergroting nodig. En dat is dan ook een belangrijke drijfveer voor overnames, weet Arco Breidenbach, relatiemanager zakelijke dienstverlening bij de Rabobank. “Je kunt kosten delen. Als je bepaalde kosten maar één keer hoeft te maken voor een grotere organisatie, dan houd je onderaan de streep meer over.”

Vandaar dat er meer strategische overnames zullen komen, zo verwacht de Rabobank. Grote uitzendorganisaties kunnen door dat kralenrijgen die schaalvoordelen realiseren. Ook de behoefte aan digitalisering en de inzet van AI vragen om strategische investeringen die gemakkelijker door grotere organisaties gedaan kunnen worden dan door kleinere flexbedrijven.

“Het mooiste van overnames is natuurlijk cross-sales realiseren”, zegt Caspár Bijleveld, sectorhoofd zakelijke dienstverlening bij Rembrandt Mergers & Acquisitions (M&A), een Rabobank-dochter die ondernemers, corporates en investeringsmaatschappijen adviseert bij de koop en verkoop van bedrijven. “Via overnames kun je ook bepaalde specialismen toevoegen aan je groep en die aanbieden aan je bestaande klanten. Zo kun je je klanten nog net iets meer proberen te ontzorgen. Of jouw specialismen aanbieden bij de klanten van de overname-target.” Dat ziet Bijleveld bijvoorbeeld ook op geografisch gebied gebeuren. “Als je sterk bent in Noordoost-Nederland kun je kijken of je ook twee of drie locaties in Midden-Nederland erbij kan krijgen.”

Private equitypartijen houden van een buy & build-strategie. Die vinden het interessant om in een zeer gefragmenteerde markt te consolideren – Caspár Bijleveld (Rembrandt M&A)

Shake-out uitzendbranche

Aan de andere kant zullen kleinere uitzendorganisaties op hun beurt de samenwerking zoeken met andere branchegenoten, hun backoffice uitbesteden en/of overwegen zich te laten overnemen. “We zien best vaak dat ondernemers zeggen ‘het wordt me allemaal teveel, die regelgeving’. Als je je bedrijf niet zelfstandig toekomstbestendig ziet groeien, is het een overweging je bedrijf op enig moment te verkopen”, zegt Bijleveld. 

Er zijn in Nederland nog altijd circa 15.000 uitzendbureaus. Dat aantal zal alleen al door de komst van het toelatingsstelsel (Wtta) flink minder worden. Er komt dus sowieso een shake-out in de uitzendbranche. 

Buy & build-strategie

Tegelijkertijd is de huidige versnipperde markt aantrekkelijk voor private equitypartijen, weet Bijleveld. “Die houden van een buy & build-strategie. Die vinden het interessant om in een zeer gefragmenteerde markt te consolideren. Instappen bij een bepaalde omvang en kijken welke add-ons er mogelijk zijn, zeker als een ondernemer of managementteam nog een aantal jaren gas wil geven.” Volgens Breidenbach zijn goed presterende flexbedrijven zeer in trek. “Ik denk dat elke onderneming die goed draait zeker wekelijks gebeld wordt met de vraag ‘wil je je bedrijf verkopen?’”

Overigens ziet Bijleveld ook dat uitzend- en detacheringsbedrijven andere flexbedrijven overnemen (strategische samenwerking) zonder private equity. “Dan is de bank erbij betrokken en misschien is er een achtergestelde lening van de verkopende ondernemer. (Dan houd je ook een zekere financiële commitment en borg je de continuïteit.) Of een van de eigenaren of een managementlid wil een stap omhoog zetten en zich inkopen.”

Ik denk dat elke onderneming die goed draait zeker wekelijks gebeld wordt met de vraag ‘wil je je bedrijf verkopen?’ – Arco Breidenbach (Rabobank)

Te klein voor het tafellaken, te groot voor het servet  

Breidenbach merkt daarnaast dat grotere opdrachtgevers ook van hun leveranciers een bepaalde grootte verwachten. “Supermarktketens en distributiecentra bijvoorbeeld zitten door het hele land. Die willen werken met een aantal partijen in plaats van honderden lokale. Heb je een goed contact met een partij, dan wil je die ook op andere locaties kunnen inzetten.” Bovendien stellen die grote inleners volgens hem eisen naast de wet- en regelgeving, bijvoorbeeld op het gebied van duurzaamheid. Hoe goed zorg je voor je personeel? Hoe groen ben je? 

Menig flexondernemer staat dan ook voor de keuze: zelf groeien (door overnames) of hun bedrijf onderbrengen bij een grotere uitzendorganisatie? Bijleveld: “Kun je nog opboksen tegen die hele grote uitzendorganisaties door zelf versneld te groeien of niet? Veel flexbedrijven zitten er tussenin”, stelt Bijleveld: te klein voor het tafellaken, te groot voor het servet. “Die zitten ergens rond de 10 miljoen euro omzet. Daaronder zit de flexondernemer vaak nog zelf in de operatie. Daarboven moet je echt bepaalde specialismen in huis halen, maar kun je ook meer investeringen doen en versneld doorgroeien. Want hoe kom je bij het tafellaken? Door meer servetjes erbij te nemen.

Het ligt volgens hem ook aan het type ondernemer. “De één is heel goed in het opstarten en het tot een bepaald niveau brengen, de ander is juist heel goed in het zetten van de volgende stap. Het is knap als een ondernemer dat van zichzelf accepteert.” 

Wat is je waardepropositie?

Volgens Koelewijn begint de keuze voor wel of niet (laten) overnemen met de vraag: wat is je waardepropositie? Want de winnaars zullen flexbedrijven zijn die echt waarde creëren voor de inlener. “Kijk dus kritisch naar je eigen waardepropositie. Wat voeg je toe voor jouw inleners, wat hebben zij nodig, nu en in de toekomst?” Als voorbeeld noemt Koelewijn de distributiecentra. “Het werk daar gaat veranderen door digitalisering. Wat vraagt dat van het type mens dat zij inlenen? Welke opleidingen zijn daarvoor nodig? Certificeringen? Ga dat gesprek aan met je opdrachtgevers.”

Breidenbach beaamt dat aan de keuze voor een overname altijd de vraag vooraf gaat: wat is je strategie? “Die moet kloppen. Je moet weten ‘hoe doe ik het nu en waar wil ik naartoe?’ Ben ik robuust genoeg om die volgende stap te zetten? Nou, dan kun je gechallenged worden door ons of door een andere partij.”

Webinar terugkijken

Dit is een samenvatting van het webinar Consolidatie en financiering van de uitzendmarkt (tijdens de Webinar Week eerder deze maand), waarin Wim Davidse (hoofdredacteur FlexNieuws) uitgebreid in gesprek gaat met de experts van Rabobank en Rembrandt M&A.