WTTA is geen checklist: wat uitzendondernemers moeten weten

Sinds 1 januari 2025 worden aanvullende WTTA-module-inspecties uitgevoerd bovenop de reguliere SNA-controles en wordt duidelijk hoe de uitzendbranche zich voorbereidt op de WTTA. “Wij hebben inmiddels zo’n 150 WTTA-inspecties uitgevoerd, waardoor we een goed beeld hebben van waar de markt staat en waar nog werk aan de winkel is,” vertelt Julisa Fereijra, directeur van Normec VRO, een van de inspectie-instellingen. 

Arbeidsovereenkomst: de grootste aandachtspunten

Een van de belangrijkste onderwerpen bij de inspecties is de arbeidsovereenkomst. Volgens het WTTA-normenkader moet deze aantoonbaar verstrekt worden. “Controle-technisch is dat lastig vast te stellen, want de inspectie-instelling staat er niet bij als de arbeidsovereenkomst verstrekt wordt”, zegt Fereijra. “Dus is bepaald dat een natte handtekening gelijkgesteld wordt aan de verstrekking.” Digitaal ondertekenen mag ook, maar dat moet een gekwalificeerde digitale handtekening zijn. “En daar zien wij in de praktijk de meeste afwijkingen op, want vrijwel niemand werkt met zo’n gekwalificeerde handtekening.”  

Een ander aandachtspunt is de indienst- en uitdienstdatum. “Wat wij vaak zien, is dat de ‘indienstdatum’ wordt ingevuld als de startdatum van de werkzaamheden, maar het moet echt de officiële datum zijn waarop het dienstverband begint.” Ook de vermelding van arbeidsduur moet duidelijk zijn, inclusief een concreet aantal uren per werkweek. “Termen als ‘gemiddeld 20 uur’ zonder dat de periode wordt geduid, leiden al snel tot afwijkingen bij inspecties.” Daarnaast moet een arbeidsovereenkomst aangeven of een werknemer aan pensioen deelneemt. 

Als processen nog niet volledig op orde zijn en inleners niet meewerken, loopt alles vast – Julisa Fereijra

Gert-Jan Butter, oprichter van Flexpedia, herkent de uitdagingen vanuit de praktijk. Zijn organisatie werkt als backoffice-partner met bijna 200 uitzend- en detacheringsbureaus in Nederland. “Toen vorig jaar de mogelijkheid bestond om een pre-inspectie uit te voeren, hebben wij direct contact gezocht met Normec om te zorgen dat alles in lijn is met de WTTA.”

Afhankelijk van de inlener

Het grootste probleem in de praktijk ligt volgens Fereijra bij het proces van uitvraag en bevestiging van gegevens bij de inlener. “Als processen nog niet volledig op orde zijn en inleners niet meewerken, loopt alles vast. De inlener heeft hier een belangrijke verantwoordelijkheid in.” 

Ook Butter benoemt dat het ophalen van correcte informatie bij inleners soms topsport is: “Ons doel is om dit proces voor de inlener zo makkelijk mogelijk te maken met zo min mogelijk kliks. Dat ze de informatie eigenlijk alleen maar hoeven te bevestigen. Als je complexe vragen gaat stellen, zetten inleners de hakken in het zand en klikken ze de mail weg.”

Ons doel is om dit proces voor de inlener zo makkelijk mogelijk te maken met zo min mogelijk kliks – Gert-Jan Butter

In de praktijk is er dus sprake van afhankelijkheid van de bereidheid van de inlener. Fereijra voegt toe dat er nog veel discussie is over de invulling van de meewerkplicht van de inlener: “De wet schrijft het voor, maar er is nog geen concrete handhaving of boetesystematiek. Dit is iets waar wij zeker met de NAU over in gesprek willen.” Ze pleit bijvoorbeeld voor een inspanningsverplichting, waarmee organisaties kunnen aantonen dat hun processen op orde zijn, maar externe partijen niet meewerken. 

Timestamps voor de audit trail

Om discussies over beloning en interpretatie te beperken, wordt steeds vaker gewerkt met tooling die de communicatie tussen uitzender, inlener en backoffice structureert. Butter: “Zo creëer je bewustwording en duidelijkheid richting de inleners. En het zorgt voor timestamps voor de audit trail. Zo kun je soepel door de audits heen.”

Een belangrijk onderdeel van de WTTA is de registratie van arbeidstijden. Dat leidt in de praktijk tot veel afwijkingen. “Begin- en eindtijden moeten op een urenregistratie verantwoord worden, inclusief betaalde pauzes,” legt Fereijra uit. “Er is een uitzondering gemaakt voor partijen die werken met vaste arbeidsduren en lonen ruim boven het wettelijk minimumloon. Maar in de praktijk moeten ze nog steeds een urenregistratie bijhouden, bijvoorbeeld door overwerk.” 

Software-oplossingen

Butter erkent dat de nieuwe eisen impact hebben, maar ziet vooral kansen om hier softwarematig de beste oplossing voor te bedenken. Het doel is om de urenregistratie zo eenvoudig mogelijk te maken, terwijl er tegelijkertijd rekening moet worden gehouden met verschillende kaders, zoals dagvensters. “Er zijn veel inleners die zelf een tijdsregistratie bijhouden, met druppelsystemen voor inklokken en uitklokken. Wij krijgen alleen de output van die systemen en het is veel werk om die te koppelen met API’s. Dat is een uitdaging.” 

Tegelijk stelt Butter dat de basis op orde is en dat veel knelpunten al zijn opgelost met nieuwe tooling. De focus ligt nu op slimme software-oplossingen om het inleners zo makkelijk mogelijk te maken en het papierwerk uit handen te nemen, want: “Uiteindelijk willen inleners gewoon een goede uitzendkracht hebben en bezig zijn met hun eigen business. En wij zitten aan het einde van de keten om dat voor hen te faciliteren.”

Uiteindelijk willen inleners gewoon een goede uitzendkracht hebben en bezig zijn met hun eigen business – Gert-Jan Butter

De WTTA kijkt bij intermediairs die volledig via een backoffice-partner werken naar waar het juridische werkgeverschap ligt, legt Butter uit. “In de praktijk betekent dit dat de backoffice-partij als uitlener wordt gezien en daar ook de controles plaatsvinden. Het bureau valt dan zelf buiten de scope van de WTTA, omdat het juridisch geen personeel in dienst heeft en dus ook niet zelf uitlenend is.”

Tijdelijke inzet en de WTTA

Bij de vraag of tijdelijke inzet, bijvoorbeeld voor een paar uur via een aannemer, onder de WTTA valt, is Fereijra duidelijk: “Er wordt gekeken of de activiteit onder de tien procent van de totale omzet blijft. Blijft het daaronder, dan kan een partij onder een uitzondering vallen, maar alleen als er een ontheffing wordt aangevraagd. Anders loop je kans op een boete.” Volgens Fereijra leidt dit in de praktijk tot veel onduidelijkheid. “Er is een hele grote groep in de markt die niet beseft dat ze onder de wet vallen.”

Fereijra benadrukt dat er binnen de praktijk van het WTTA-normenkader nog veel afwijkingen voorkomen, zelfs bij partijen die al in een keurmerkregime zitten. Zo ontbreekt regelmatig de juiste verklaring van de formele werkgever of is de doorgeleiding van arbeidsvoorwaarden niet volledig ingericht, terwijl dat juist nieuwe normeisen zijn. Tegelijkertijd is de basis vaak wel aanwezig: organisaties zijn gewend aan certificeringen zoals het SNA-keurmerk, maar moeten hun processen nog finetunen op de nieuwe eisen. 

Werk aan de winkel

De conclusie van het webinar is duidelijk: er ligt nog een flinke opgave voor de sector. Uit de WTTA-module inspecties blijkt dat er gemiddeld 18 tot 19 afwijkingen per inspectie worden gevonden. “Dus dat toont wel aan dat er echt nog wel werk aan de winkel is,” aldus Fereijra. De zorg is dan ook groot voor partijen die nog helemaal niet zijn begonnen of zich nog niet hebben gemeld.

Het lijkt allemaal zo ver weg, maar start nu. Steek die peilstok in je organisatie en kijk waar je staat – Julisa Fereijra

Er is weliswaar geen sprake van directe harde handhaving en organisaties hebben nog één tot anderhalf jaar om herstelmaatregelen door te voeren, maar Fereijra benadrukt dat de tijd dringt. “Ik roep al twee jaar: heb je het SNA-keurmerk nog niet, behaal dat dan eergisteren. Het lijkt allemaal zo ver weg, maar start nu. Steek die peilstok in je organisatie en kijk waar je staat. Be ready.”

De slotboodschap van Gert-Jan Butter sluit daar naadloos op aan: begin op tijd en automatiseer processen. Door onboarding en compliance digitaal en controleerbaar in te richten, inclusief audit trails, kunnen organisaties aantonen dat ze ‘in control’ zijn. Dat is volgens hem essentieel, zeker omdat het in de praktijk vaak lastig is om alle benodigde informatie van inleners te verkrijgen.

Webinar terugkijken 

Dit is een samenvatting van het webinar ‘WTTA is geen checklist: wat 100+ inspecties blootleggen’ tijdens de Webinar Week in maart, waarin Wim Davidse (hoofdredacteur FlexNieuws) uitgebreid in gesprek gaat met de experts van Normec VRO en Flexpedia.