Freelanceplatformen: ‘Rechtsvermoeden van werknemerschap leidt nu al tot misverstanden’

Voor de oprichters van freelanceplatformen Temper en YoungOnes is het rechtsvermoeden van werknemerschap een belemmering voor de flexibele arbeidsmarkt. Zij waarschuwen dat minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) met dit plan duizenden werkenden in de weg zit, omdat hij geen onderscheid maakt tussen bijvoorbeeld kwetsbare werkenden, bewuste ondernemers en bijverdienende studenten. Maarten Zoomers (Temper): “Het leidt nu al tot misverstanden.”

Temper en YoungOnes zijn platformen waarop zzp’ers kortlopende klussen in onder meer de horeca en logistiek vinden. Volgens de ondernemers verdienen zij weliswaar vaak minder dan 38 euro per uur, maar kiezen zij bewust voor het zzp-schap.

Rechtsvermoeden onder 38 euro

Begin maart stemde de ministerraad in met het voorstel van minister Aartsen voor een rechtsvermoeden van werknemerschap. Dit wetsvoorstel houdt in dat iedereen die minder dan 38 euro per uur verdient, via de rechter eenvoudiger een arbeidsovereenkomst kan opeisen. De wet moet in 2027 ingaan.

• Lees ook: Minister Aartsen wil in 2027 al het rechtsvermoeden werknemerschap bij tarief onder de 38 euro ingevoerd hebben

De ondernemers stellen voorop: het is logisch en terecht dat de minister kwetsbare groepen zoals gedwongen zelfstandigen wil beschermen. “Maar deze maatregel gaat niet werken”, zegt Pim Graafmans, CEO en oprichter van YoungOnes. “Hij past niet bij een hele grote groep bewuste freelancers die helemaal niet in loondienst willen.”

Hij verwacht dat freelancers die via het YoungOnes-platform werken er geen gebruik van maken. “Het levert ze niets op, want ze zijn heel blij als zzp’er en wat ze daarmee verdienen.”

‘Niet slecht, maar te onduidelijk’

Dat zegt ook Maarten Zoomers, CEO van Temper. “Wie via Temper werkt, kiest heel bewust voor autonomie en regie over zijn agenda. In de afgelopen elf jaar heeft dan ook nog nooit iemand zelf om een arbeidsovereenkomst gevraagd. Tegelijkertijd blijkt dat flexibiliteit en zekerheid prima samengaan, bijvoorbeeld met de collectieve verzekeringen die standaard voor iedere klus op Temper beschikbaar zijn.”

Volgens hem is het rechtsvermoeden geen ‘foute maatregel’, maar is de communicatie tot nu toe niet duidelijk genoeg. “Het rechtsvermoeden is een instrument voor mensen die een arbeidsovereenkomst willen en verdienen, maar tot nu toe niet de macht hadden om die op te eisen. Die extra ondersteuning juichen wij alleen maar toe. Maar dit alles blijkt onduidelijk voor opdrachtgevers.”

Onrust onder opdrachtgevers

Zoomers merkt dat er nu al veel misverstanden ontstaan. “Opdrachtgevers hebben veel vragen: betekent dit dat een dienstbetrekking de norm wordt? Mag ik onder die 38 euro geen freelancers inzetten? Die ongerustheid is onterecht. Die 38 euro is geen nieuw minimumtarief voor zzp’ers. Het is ook geen vrijbrief: boven het grenstarief moet je ook voldoen aan de Deliveroo-criteria voor zelfstandig ondernemerschap.”

Zoomers hoopt dus op betere overheidscommunicatie. “Voor opdrachtgevers verandert er in de praktijk weinig”, legt hij uit. “Dat zullen wij ook blijven uitleggen. Echt ondernemerschap blijft gewoon mogelijk, ook onder de grens van 38 euro. De Deliveroo-criteria blijven leidend. Dat het model van Temper hierbinnen past, werd in juli 2024 nog bevestigd door de rechter.”

ABU: geen zorgen onder zzp-dienstverleners

De onrust lijkt tot nu toe beperkt tot ondernemers die werken met freelancers onder de tariefgrens. “Wij hebben geen reacties gekregen op het voorstel”, vertelt Margreet Drijvers, programmamanager zzp-dienstverlening bij brancheorganisatie ABU. “Veel zzp-dienstverleners werken dan ook met hogere tarieven.”

Zij noemde het rechtsvermoeden al eerder ‘een fijne maatregel’. ABU hoopt juist dat het straks ook publiekrechtelijk handhaafbaar wordt. Dat zou betekenen dat de Arbeidsinspectie en de Belastingdienst het ook kunnen gebruiken om schijnzelfstandigheid vast te stellen. Dat zou volgens Drijvers de maatregel effectiever maken. “Als het initiatief altijd bij het individu ligt, heeft het te weinig effect,” zegt Drijvers. “Een kwetsbare werkende stapt niet snel zelf naar de rechter.”

Misverstanden en communicatie

Graafmans hoopt dat het uiteindelijke wetsvoorstel beter aansluit bij de praktijk van bijverdieners. “De student die gemiddeld 39 uur per jaar werkt, hoort niet in hetzelfde wettelijke kader als fulltime schijnzelfstandigen”, zegt hij.

Hij suggereert de KOR-grens (Kleine Ondernemersregeling) van 20.000 euro omzet per jaar te gebruiken om onderscheid te maken. Kleine ondernemers onder dit bedrag zijn vrijgesteld van btw-administratie. “Deze regeling kan een scheidslijn zijn tussen fulltime zzp’ers en bijverdieners.”

Een andere oplossing is een urencriterium van maximaal 832 uur per opdrachtgever per jaar. Hij baseert die grens op de bestaande uitzondering voor studenten bij het verbod op oproepcontracten. Graafmans: “Wie onder beide grenzen blijft, moet eenvoudig als zelfstandige kunnen werken zonder dat het rechtsvermoeden van 38 euro per uur geldt.”

Vervolg

De ministerraad is akkoord, nu de Tweede Kamer nog. In principe steunen veel partijen het rechtsvermoeden, maar er zijn nog wel wat discussiepunten en twijfels. Zo willen partijen als GroenLinks-PvdA en BBB net als ABU dat het een publiekrechtelijk rechtsvermoeden wordt. Daarnaast vrezen partijen op rechts voor de impact op de markt.

• Lees ook: Welke zzp’ers werken voor minder dan 38 euro per uur en hoeveel zijn het er?