‘AI maakt ons menselijker’

AI is hèt onderwerp van het moment. Of je nu wilt of niet. En terecht. AI kleurt de wereld van vandaag en de bestemming van morgen. Een beetje afhankelijk van welke kant je opkijkt of welke podcast je luistert. Biedt het kansen en zijn we op weg naar een zonnige toekomst? Of moeten we ons opmaken voor een wereld gedicteerd door technologie en zijn we allemaal de klos? Het is meebewegen. Of afhaken. Wat hebben wij te zoeken in een wereld waarin AI ons kernproces overneemt? Ik zou zeggen: alles. 

Angst voor werkloosheid door robots

Door alle geluiden van dit moment heen hoor ik de echo van de toenmalige minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher, die in 2014 zei: “Robots zijn goedkoop, nooit ziek, werken 24 uur per dag, vragen nooit om loonsverhogingen, worden niet vertegenwoordigd door vakbonden en staken niet.” En:  “Voor een aanzienlijk deel van de bestaande banen zijn zij daardoor in staat om werknemers te vervangen.” Met een waarschuwing voor de ‘technologische werkloosheid’ die de robot zou veroorzaken. Vooral de uitvoerende beroepen moesten zich zorgen maken. In die tijd was er het ene na het andere rapport van mensen die het konden weten. Het ene nog alarmerender dan het ander. Waarbij het Oxford-rapport van Osborne & Frey een bijna mythische status kreeg. De robots komen!

Vernieuwing is bedreigend

Terugkijkend snap ik de commotie wel: vernieuwing is bedreigend. En vaak raakt dit mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, die minder weerbaar lijken. Technologie verandert continu. Net zoals de werkomgeving waarin die wordt toegepast. Tegelijkertijd hebben we na elke grote technologische verandering het aantal mensen dat werkt alleen maar zien stijgen. En als de robots zo hebben huisgehouden in de operationele beroepen in Nederland, dan zouden we nu alleen maar opgelucht moeten zijn. Hoe had de arbeidsmarktkrapte eruit gezien als niet een deel van het werk was overgenomen door robots? Het zijn juist de uitvoerende beroepen waar de tekorten het grootst zijn. En nu komt AI! 

• Lees ook: AI schrijft jouw vacaturetekst: je kandidaat ruikt het en haakt af

Opnieuw spannend en bedreigend. En er is wat veranderd. De groep die traditioneel buiten schot bleef bij alle technologische vernieuwing, de hoog opgeleiden, staat onder druk. Deze keer zijn het theoretische, communicatieve en analytische banen. Terwijl ik dit typ, voel ik ook de hete adem van de Large Language Models in mijn nek. Op mijn rechterscherm heb ik nu een redacteur, researcher en adviseur die actief over mijn schouder meekijkt en me corrigeert. En ook nu weer de rapporten: Anthropic, McKinsey, OECD, WEF, Goldman Sachs en Stanford. Met de voorspellingen van miljoenen banen die verdwijnen en verschijnen. Het ene nog doldriester dan de ander. De LLM’s komen!

Arbeidsbemiddeling als volgende speelveld voor AI

En nu is onze sector aan de beurt. AI en arbeidsbemiddeling lijken voor elkaar gemaakt. AI kan alles wat wij doen. Het schrijft de ideale vacature, het stelt het optimale profiel op, het zorgt voor de juiste communicatiestrategie, het verzorgt de ideale matches, het voorspelt trends en ziekteverzuim, het voorkomt vooroordelen, het schrijft je offerte, het maakt de beste planningen. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Kortom: het neemt ons hele kernproces uit handen. 

Kandidaten laten zich ook niet onbetuigd. AI maakt het ideale cv. De beste sollicitatiebrief. Prept voor een sollicitatiegesprek. Ondersteunt bij onderhandelingen. En met platforms als AIApply, GoApply, Apply Hero AI, Fast Apply en Jobtailor slingert een kandidaat in veelvoud zijn of haar strakgetrokken profiel de wereld in. 

Techniek versus de menselijke match

Met onze AI-toepassingen staan wij klaar om deze op te vangen. Om direct de optimale match te maken. Techniek matcht met techniek. De uitkomst is altijd optimaal. Objectief altijd het beste. Technisch dan. Want precies daar gaat het mis. Of beter: precies daar hebben wij als vakmensen in deze sector het verschil te maken. 

Want wat matchen we eigenlijk? We plakken twee ideaalbeelden op elkaar. Glimmende vlak gepolijste beelden van de grillige realiteit die mensen, werken en arbeidsrelatie heet. En twee gepolijste vlakken passen altijd op elkaar. 

Uiteindelijk komt een arbeidsrelatie, net zoals elke relatie, neer op mensen die zich aan elkaar verbinden. Met alle grilligheden die dat de moeite waard maken. Omdat je voor iemand of iets het verschil wilt maken. Gewoon omdat ze aardig zijn. Of omdat je gelooft wat ze doen. Of omdat het gezellig is. Of omdat je aanvoelt dat het klopt. Die onderbuik zeg maar. Die we met de techniek er maximaal uit poetsen door te zoeken naar de optimale match, die objectief is en vrij van elk waardeoordeel. 

Matching is niet objectief

Precies daarom is AI zinnig en waardevol. Voor die snelle optimale match. Maar de mens is nog steeds waardevoller. Want de allerbeste match is niet objectief. Nooit geweest. Niet vanuit de kandidaat. Niet vanuit de recruiter of werkgever. Met alle techniek is het uiteindelijk de hartslag die het verschil maakt. En die moet blijven maken wat mij betreft. Natuurlijk moet je je bewust zijn van je eigen beelden en vooroordelen. Maar, een echte match begint bij het hart, om het hoofd uiteindelijk te laten volgen. Laten we voorkomen dat wij dit door AI uit het oog verliezen.

• Lees ook: De nieuwe cao is een zegen