ABN AMRO over AI, vergrijzing en de toekomst van flexwerk

Wim Davidse en economen Han Mesters en Mario Bersem van ABN AMRO analyseerden in de podcast van FlexNieuws de stand van de Nederlandse economie, de arbeidsmarkt en de impact van technologische ontwikkelingen zoals AI op de flexbranche. 

Mario Bersem, sector-econoom bij ABN AMRO, schetst een genuanceerd beeld van de Nederlandse economie: “Het gaat eigenlijk best goed met Nederland. In 2025 groeide het bbp met 1,7 procent, in 2026 verwachten we 1,2 procent en in 2027 1,4 procent. Dat klinkt misschien niet spectaculair, maar positief is dat deze groei breed gedragen wordt. Consumptie, investeringen, overheidsuitgaven en export dragen allemaal bij.”

Bersem benadrukt dat consumenten ondanks een laag vertrouwen geld blijven uitgeven en dat de effecten van politieke onzekerheden en handelsbeperkingen tot nu toe meevallen. “De effecten van handelsbelemmeringen zijn overschat, terwijl is onderschat hoe lang we met hoge inflatie te maken zouden hebben. De inflatie neemt wel geleidelijk af, maar ligt nog steeds boven de doelstelling van 2 procent. Zolang inflatie in de lonen zit, blijft het moeilijk om de prijsstijgingen te drukken.” 

Arbeidsmarkt: krapte blijft, flex onder druk

De arbeidsmarkt in Nederland blijft krap, volgens Bersem en Mesters. “We zien geen grote verandering in de krapte,” zegt Bersem. “Ondernemers melden nog steeds dat personeel vinden hun grootste uitdaging is, maar iets minder vaak dan een jaar geleden. Het blijft echter extreme krapte.” Wim Davidse voegt daaraan toe dat vergrijzing en een lichte ontgroening de druk op de beroepsbevolking vergroten. “Aan de onderkant komen minder jongeren op de arbeidsmarkt, aan de bovenkant loopt het leeg. Dit probleem gaat de komende jaren niet vanzelf verdwijnen.”

Han Mesters legt uit hoe dit doorwerkt in de flexbranche: “Grote bedrijven hebben een enorme kostenfocus en een tendens tot ‘gated hiring’: terughoudend zijn met het aannemen van nieuwe mensen. Daarnaast zullen kleinere flexspelers het steeds moeilijker krijgen om te voldoen aan de eisen van de Wtta. Schaalvergroting wordt haast een noodzaak, en marges kunnen daardoor toenemen.”

• Lees ook: ‘Volop kansen voor uitzenders en detacheerders in krimpende, complexe markt’

De markt blijft volgens Mesters moeilijk te voorspellen. “Het aantal zzp’ers daalt. Je zou verwachten dat zzp’ers massaal overstappen op detachering en uitzendwerk, maar dat gebeurt niet. Het aantal detacheringskandidaten krimpt en uitzendwerk staat onder druk.” Wel groeit de interne flexschil, omdat werkgevers die flexibiliteit nodig hebben in een onzekere wereld. “Het gaat om in control blijven. De economie groeit nauwelijks, dus je wordt niet verrast door een plotselinge vraag.”

AI en technologische verandering

Een belangrijk onderwerp is de impact van AI op de arbeidsmarkt en de flexbranche. Een revolutie die volgens de economen veel impact gaat hebben, ook op macro-economisch niveau. Grote investeringen in de VS hebben ook indirect effect op de Nederlandse economie.

Bersem benadrukt dat de daadwerkelijke implementatie van AI nog beperkt is: “Volgens een MIT-studie is slechts 10 procent van de bedrijven die experimenteren met AI daadwerkelijk in staat dit in hun bedrijfsprocessen te implementeren. Dat is nog maar 5 procent van alle bedrijven. Het effect op de werkvloer is dus voorlopig bescheiden.”

Hij denkt vooral dat AI het werk van kenniswerkers kan veranderen. “Het kan werk overnemen, maar het kan mensen ook productiever maken en ervoor zorgen dat ze meer tijd kunnen besteden aan dingen die anders blijven liggen. Historisch gezien zijn kenniswerkers goed in staat gebleken zich aan te passen aan technologische veranderingen.”

Bersem blijft graag optimistisch “We hebben nog nooit zoveel mensen aan het werk gehad in Nederland en zijn nog nooit zo technologisch geavanceerd geweest. Dus er is geen eenduidige relatie tussen werkloosheid en technologie.” 

Han Mesters voegt toe dat technologie banen wel degelijk boventallig kan maken. “We staan aan de vooravond van grote ontslaggolven. Bedrijven gaan nadenken over hoe je een bedrijf bouwt en managet. In de VS zie je al hoe grote organisaties AI inzetten om managementlagen af te bouwen en organisaties platter te maken. AI is ‘the great flattener’.”

• Lees ook: Sector Zakelijke Dienstverlening groeit ondanks grote uitdagingen

Jongeren en arbeidsmarkt: paradox 

We hebben te maken met een paradox: de schaarste op de arbeidsmarkt neemt iets af, maar in de praktijk blijft het lastig voor jongeren en nieuwe instroom om werk te vinden. Vooral jongeren die net beginnen aan hun werkende leven hebben het moeilijk op de arbeidsmarkt. “Onder hoogopgeleide twintigers zien we de werkloosheid stijgen tot acht à negen procent. En als ze een baan krijgen, is het eerder een flexbaan dan een vaste baan.”

Mesters benadrukt dat de huidige ontwikkelingen ook kansen bieden voor gespecialiseerde uitzend- en detacheringsbureaus. Mesters. “De grootste aanjager voor flex is de wens van de jonge generatie om tot een betere balans tussen werk en privé te komen. Hoe vaak gaat het nog gebeuren dat iemand net als ik 28 jaar bij dezelfde werkgever zit? Flex is bij de jonge generatie veel meer ingebed.”

Dit opent de deur voor partijen die innovatieve proposities kunnen creëren en daadwerkelijk waarmaken. Davidse: “Het gaat niet alleen om juridische aspecten. Het gaat vooral om oplossingen: hoe kunnen werk en privé beter op elkaar aansluiten? De flexbranche kan daar een belangrijke rol in spelen.”

Specialisatie jaagt flexibilisering aan

Voor 2026 ziet Mesters in Nederland een ‘schokkende verschuiving’ op de arbeidsmarkt, waarbij AI bij reorganisaties soms als excuus wordt gebruikt. Davidse merkt op dat werkgevers hierdoor vaker uitzendkrachten inzetten: “Als we niet precies weten welke functies verdwijnen, houden we nu mensen op flex aan, want dan kunnen we er straks makkelijker vanaf.” Mesters benadrukt dat specialisatie de flexibilisering verder aanjaagt: “Het is gewoon veel te duur om een hoogspecialiseerd iemand in dienst te houden.” 

Mesters en Bersem benadrukken dat bedrijven, werkenden en flexpartijen zich moeten voorbereiden op een veranderend landschap. Flex zal blijven bestaan, maar de vorm en toepassing ervan veranderen.

• Lees ook: Fiverr ontslaat een derde personeel om AI-strategie