Vrouwen in Flex: Christina Moreno van She Matters

Fotocredit: ICON Photography

Wat begon als een persoonlijke zoektocht naar zingeving, groeide uit tot een organisatie die zich inzet voor gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Christina Moreno, oprichter van She Matters, zag van dichtbij hoe hoogopgeleide vrouwelijke nieuwkomers in Nederland moeite hadden om werk te vinden en besloot daar iets aan te doen. 

“Ik ben Amerikaanse met Mexicaanse roots en kwam naar Nederland om te werken als mensenrechtenadvocaat,” vertelt ze. “In die periode ontmoette ik veel vrouwelijke statushouders en nieuwkomers in Den Haag, onder andere uit Afrika, Syrië en Oekraïne. Zij hadden enorme moeite om een baan te vinden in Nederland.”

Vrouwelijke nieuwkomers werd aangeraden om Uber te gaan rijden, in keukens te gaan werken of in de schoonmaak aan de slag te gaan

Wat haar vooral opviel: het probleem zat niet in de kwaliteit van de kandidaten. “De vrouwen die ik ontmoette waren hoogopgeleid en zeer vaardig, maar kregen geen kansen. Toen zag ik het voor het eerst scherp: talent is niet het probleem, toegang is het probleem. Ik hoorde verhalen waarin deze vrouwen werd aangeraden om Uber te gaan rijden, in keukens te gaan werken of in de schoonmaak aan de slag te gaan.” 

Van vluchtelingen naar alle vrouwen

In 2017 richtte Moreno She Matters op, aanvankelijk gericht op vrouwelijke statushouders. Maar al snel werd die doelgroep breder. Inmiddels ondersteunt She Matters vrouwen ‘in al hun diversiteit’, inclusief Nederlandse vrouwen, expats en transvrouwen. 

“We ontdekten dat de obstakels waar vluchtelingenvrouwen tegenaan lopen, niet uniek zijn. Ze zijn misschien zichtbaarder, maar veel vrouwen ervaren dezelfde barrières,” zegt ze. “Denk aan vrouwen die uit het werk zijn geweest vanwege zorgtaken, die willen doorgroeien maar vastlopen, of die van carrière willen veranderen en niet weten hoe. Ik ontmoet derde generatie Marokkaanse vrouwen, die in Nederland hebben gestudeerd en soms op wel honderd vacatures reageren, maar toch niet aan het werk komen.”

De obstakels waar vluchtelingenvrouwen tegenaan lopen, zijn niet uniek. Veel vrouwen ervaren dezelfde barrières

De missie van Moreno is sterk verbonden met haar eigen verleden. Als tienermoeder zonder perspectief in de VS moest ze zich een weg omhoog vechten. “Ik kreeg te horen dat ik geen advocaat kon worden en maar beter in een supermarkt kon gaan werken. Dat moment vergeet ik nooit,” vertelt ze. Uiteindelijk studeerde ze rechten en werd advocaat. Die ervaring vormt nog steeds de kern van haar werk. “Ik weet hoe het voelt om niet gezien te worden. En ik weet dat het mogelijk is om daar doorheen te breken.”

Werken in het eigen vakgebied

She Matters richt zich op een breed spectrum aan functies, vooral vanaf mid-level management. Vaak hebben vrouwelijke nieuwkomers met hoge opleidingen en ruime werkervaring toch moeite om in Nederland op dat niveau aan de slag te komen. “Ingenieurs kunnen we relatief makkelijk terugbrengen in hun vakgebied. Voor artsen en juristen is dat lastiger en vraagt het soms een nieuwe opleiding. We zijn daar eerlijk over.” In sommige gevallen helpt She Matters om vrouwen toch in hun vakgebied actief te houden, bijvoorbeeld via samenwerking met ngo’s. “Zo blijven ze in ieder geval dicht bij hun expertise.”

• Lees ook: Vrouwen in flex: Désiré Slisser van Femme Works

De organisaties waarmee She Matters samenwerkt, zijn vaak internationale bedrijven. “We worden vooral benaderd door multinationals, vaak gevestigd in de Randstad. Zo werkt She Matters samen met organisaties als Nike, ASICS en Odido, die zij zowel ondersteunt op het gebied van talentontwikkeling als met inclusieve werving en doorstroom. Dat betekent niet dat er geen Nederlandse klanten zijn. “We dagen organisaties uit: moet iemand perfect Nederlands spreken of kijk je naar potentieel en doorzettingsvermogen?”

Onbewuste vooroordelen

Veel organisaties hebben de ambitie om diverser te worden, maar worstelen met de vertaalslag naar concrete resultaten. Juist op dat snijvlak tussen intentie en uitkomst ligt de focus van She Matters. Een belangrijk obstakel zit volgens Moreno in onbewuste vooroordelen binnen organisaties. “Werkgevers zeggen bijvoorbeeld: ‘Ze is een goede kandidaat, maar geen cultural fit.’ Dan vraag ik door naar wat ze daarmee bedoelen en als een organisatie dat niet concreet kan maken, is de kans groot dat er sprake is van onbewuste bias.” Ook gaten in cv’s worden vaak negatief geïnterpreteerd. “Terwijl die periode juist kan wijzen op veerkracht en verantwoordelijkheid. Misschien heeft iemand voor familie gezorgd.”

De ondersteuning van vrouwen is altijd maatwerk. Soms begint het met koffie drinken en praten. “Veel vrouwen hebben simpelweg behoefte aan iemand die hun verhaal hoort,” zegt Moreno. “Bij ons hoef je je niet anders voor te doen.” Daarna volgt een praktisch traject: cv’s verbeteren, strategie bepalen, netwerken opbouwen en gebruikmaken van tools zoals AI. Maar minstens zo belangrijk is het werken aan zelfvertrouwen. Moreno ziet regelmatig dat vrouwen zichzelf onderschatten. “Ze zeggen: ‘Deze prestatie was een team effort.’ Of: ‘Ik voldoe niet aan alle eisen, dus ik ga niet solliciteren.’” 

Organisaties zijn gebouwd op structuren die historisch zijn afgestemd op mannen. Hoe verander je zo’n systeem?

She Matters ondersteunt vrouwen in hun traject, maar helpt ook bedrijven om hun werving, selectie en doorstroom zo in te richten dat talent beter wordt herkend én benut. “Organisaties zijn gebouwd op structuren die historisch zijn afgestemd op mannen. Hoe verander je zo’n systeem? Dat is een enorme uitdaging.”

De rol van AI: kans én risico

Nieuwe technologieën zoals AI maken het vraagstuk complexer. “Bias voedt bias. Als je AI traint op bestaande data waarin al vooroordelen zitten, dan versterk je die alleen maar.” Ze ziet dat steeds meer organisaties AI gebruiken voor het screenen van cv’s. “Kandidaten vertellen me dat ze uren aan hun CV hebben gewerkt en binnen twee minuten na solliciteren al een afwijzing krijgen. Dan weet je dat er iets misgaat.”

In de afgelopen tien jaar is er volgens Moreno wel degelijk vooruitgang geboekt. “Er is meer aandacht voor vrouwelijke statushouders en het beleid rondom gendergelijkheid is verbeterd. Denk aan quota voor vrouwen in topfuncties en wetgeving rond loontransparantie. We zijn op weg in de goede richting, maar we zitten nog op het snijvlak tussen beleid en realiteit.”

Volgens Moreno zit het probleem zelden in het talent zelf, maar in hoe systemen talent herkennen, waarderen en laten doorstromen. “Daar zit vaak het verschil tussen ambitie en daadwerkelijke uitkomst.”

Moreno krijgt weleens de vraag hoe eerlijk het tegenover mannen is dat vrouwen extra ondersteuning krijgen. “In theorie zijn we misschien gelijk, maar sommige vrouwen beginnen al met een achterstand door hun achtergrond. We willen niemand voorrang geven, maar we willen wel dat iedereen op dezelfde startlijn komt. Pas dan is er echt sprake van gelijke kansen.”

• Lees ook: Vrouwen in Flex: Annet van Strik van Strikt Vrouwen