Krappe arbeidsmarkt dwingt technieksector tot andere kijk op vakmanschap

Op de krappe technische arbeidsmarkt verliest het mbo-diploma geleidelijk zijn status als harde vaste toegangseis. Meer dan de helft van de werkgevers (57%) geeft aan bij werving vaker te kijken naar motivatie, vaardigheden en praktijkervaring dan naar formele diploma’s. 

Bovendien zegt 52 procent meer waarde te hechten aan medewerkers die specifieke handelingen veilig kunnen uitvoeren dan aan een allround mbo-diploma. Dat blijkt uit de tweede editie van de TechBarometer van ROVC, een trendrapport over technisch Nederland.

• Lees ook: Zij-instromers en arbeidsmigranten blijven onbenut in de technische sector

Vacature-eisen sluiten niet altijd aan bij de praktijk

De druk op de technische arbeidsmarkt blijft hoog. Met naar schatting ruim zeventigduizend openstaande technische vacatures raakt niet alleen de sector zelf overbelast, maar kunnen ook bredere maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie en woningbouw, onder druk komen te staan. Tegelijkertijd blijft een deel van het beschikbare talent onbenut. Zo kunnen zij-instromers, arbeidsmigranten en praktijkgeschoolden buiten de boot vallen door bepaalde instroomeisen. 

Volgens de TechBarometer vindt 29 procent van de werkgevers de vacature-eisen hoger dan noodzakelijk. Toch blijft 34 procent van de werkgevers het mbo-diploma hanteren als harde wervingseis. 

• Lees ook: Hoe word je een aantrekkelijker werkgever in de technische sector?

Vaardigheden en leervermogen worden belangrijker

“Het is positief dat steeds meer bedrijven hun wervingspatronen heroverwegen,” zegt Waldo Linders, directeur Opleidingen & Trainingen bij ROVC. “Vakmanschap laat zich niet vangen in een diploma. Motivatie en leerbaarheid zijn veel betere graadmeters voor succes.” 

Wel is er een belangrijke voorwaarde volgens Linders: het taakgericht organiseren van werk. “Wat helpt is het opknippen van functies in taken en mensen dáár startbekwaam voor maken. Zo verlaag je de instroomdrempel op een verantwoordelijke manier.” Ruim één op de drie bedrijven ziet dat deze aanpak werkt (36%).

• Lees ook: Derde conferentie Integraal Skillspaspoort: matchen op basis van skills werkt

Praktijkvoorbeelden

Dat een skillsgerichte benadering kan bijdragen aan duurzame inzetbaarheid, blijkt ook uit de praktijk. Zo investeert Plukon Food Group bewust in de ontwikkeling van technici, ook wanneer zij niet beschikken over een klassiek mbo-diploma. 

Volgens Head of Learning Steffen Westra is continue ontwikkeling cruciaal. “Om toekomstbestendig te blijven, moeten we blijven investeren in het ontwikkelen van mensen. Reskilling en upskilling zijn daarbij essentieel.” Deze focus vergroot niet alleen de instroom, maar versterkt ook betrokkenheid en doorgroeimogelijkheden.

Dat sluit aan bij de wensen van technici zelf: 70% geeft aan regie te willen over het eigen ontwikkelpad. Anders werven alleen is daarmee niet voldoende. Zonder structurele investeringen in ontwikkeling lopen organisaties het risico talent weer te verliezen.