Hoe sterk is de claim van Eerlijk Werken tegen de uitzendbranche?

Stichting Eerlijk Werk heeft een landelijk meldpunt geopend voor uitzendkrachten en gedetacheerden die zijn benadeeld. Het zou gaan om ‘meer dan een miljoen Nederlanders die structureel zijn onderbetaald, te weinig vakantiedagen ontvingen, een slechtere pensioenregeling hebben of recht hadden op een dertiende maand of winstuitkering’.

De stichting beroept zich op de Uitzendrichtlijn, die gelijke beloning voorschrijft en de uitspraak van de Hoge Raad in het Dosign-arrest uit 2024. Daarin bepaalde de Hoge Raad dat uitzendkrachten recht hebben op dezelfde arbeidsvoorwaarden als werknemers die rechtstreeks in dienst zijn bij de inlenende onderneming.

Oprichter Egbert Jan van Bel zegt aan de telefoon in een paar dagen tijd duizenden aanmeldingen te hebben ontvangen. De stichting is niet uit op een massaclaim, benadrukt hij. Hij hoopt tot afspraken te komen met de uitzendbranche. Gesprekken eerder dit jaar tussen advocaten van de stichting en uitzendbureaus liepen op niets uit.

• Lees ook: Uitzendwerkgevers over cao: ‘FNV kiest conflict boven onderhandelen’

De komende tijd slaat de stichting aan het inventariseren en rekenen. “Berekenen wat mensen in de afgelopen jaren hebben misgelopen, is complex. Je kunt dat niet voor iedereen apart doen. Om tot een benadering te komen, gaan we een tiental personae ontwikkelen. Forensisch accountants berekenen per personae wat de compensatie bij benadering zal zijn.”

Wie of wat is Eerlijk Werk?

Woordvoerders van de ABU en NBBU reageren verbaasd op de claim. Ze hebben nog nooit gehoord van de stichting Eerlijk Werk of de bestuurders achter de stichting. Er is ook nooit overleg geweest met de stichting. “We hebben geen kennis genomen van de inhoud van een mogelijke claim”, zo laten de woordvoerders weten.

Advocaat Maarten Tanja, met veel klanten in de flexbranche, noemt de claim die wordt gelegd opmerkelijk. “Om te beginnen snap ik niet goed wie deze zaak begint. Je verwacht dat de bonden dit soort zaken voeren, dat zou ik ook beter vinden. Deze groep lijkt geen enkele band te hebben met vakbonden, de uitzendbranche of welke maatschappelijke organisatie dan ook. Het is vreemd.”

Claim maakt geen kans

Volgens advocaat Tanja voert de stichting Eerlijk Werk hoe dan ook een achterhoedegevecht. De concurrentie op arbeidsvoorwaarden door de inlonersbeloning is de afgelopen jaren al steeds kleiner geworden. Met de komst van de nieuwe cao per 2026 zijn de arbeidsvoorwaarden helemaal gelijk getrokken.

Mocht er een gang naar de rechter gemaakt worden, dan valt op de claim van Eerlijk Werk wel het nodige af te dingen. “De vorige uitzend-cao’s zijn telkens algemeen verbindend verklaard en rechtsgeldig. Uitzendbureaus die volgens de cao uitbetalen, stonden de afgelopen jaren in hun recht.”

• Lees ook: “Paniek over inlenersbeloning nergens voor nodig”

Maar ook voor de bureaus die niet onder de cao vallen, wordt het lastig om op grond van algemene berekeningen compensatie te vragen. Je kunt geen compensatie voor de hele branche vragen op basis van de Uitzendrichtlijn of het Dosign-arrest, betoogt hij. “In het geval van Dosign werd één persoon met rechtstreekse voordelen beloond waar niets tegenover stond. In de alledaagse praktijk van uitzenden ligt het allemaal veel complexer. Als je wil bepalen wat iemand niet heeft gekregen, moet je namelijk ook weten wat iemand wél heeft gekregen. En dat verschilt per opdrachtgever, per contract en per periode. Dat kun je alleen doen op basis van een individuele berekening.”

De stichting verkijkt zich bovendien op wat er te verhalen valt, betoogt hij. “In het geval van Dosign ging het erom of een gedetacheerde medewerker recht had op de bonusregeling bij Akzo. Voor een horeca-medewerker valt er weinig aan bonussen of andere uitkeringen te compenseren. Een uitzendbureau betaalt in de regel niet slechter dan de inlener.”

Voor claim aankloppen bij de staat

Tanja wil best geloven dat er uitzendkrachten bestaan die de afgelopen jaren schade hebben geleden, omdat niet conform de uitzendrichtlijn is verloond. “Maar als daar al  ergens een bonnetje uitkomt, kun je de uitzendbureaus daar niet voor aansprakelijk houden. Een uitzendbureau profiteert namelijk niet van een lagere kostprijs, maar de opdrachtgever die een lagere prijs betaalt. Als al iemand aansprakelijk is voor compensatie, is het de overheid. Voor een eventuele claim zou je dus moeten aankloppen bij de staat, omdat deze de Europese uitzendrichtlijn niet goed zou hebben vertaald naar de Nederlandse wet, naar de Waadi.”

• Lees ook: Akkoord ABU, NBBU en LBV voor nieuwe CAO. FNV, CNV ‘verbolgen