Asielzoekers kosteneffectief aan het werk helpen? “Het kan, met de inzet van de juiste expertise en aanpak.”

Hoe krijg je asielzoekers sneller aan het werk zonder dat het de overheid een fortuin kost? En wat is er voor nodig om de kabinetsambitie van 75.000 extra werkende statushouders en kansrijke asielzoekers in vier jaar tijd waar te maken? Een nieuw onafhankelijk rapport van onderzoeksbureau SEOR, uitgevoerd in opdracht van de Goldschmeding Foundation, geeft antwoord op die vragen. Het rapport ‘Asielzoekers aan het werk: zicht op arbeidstoeleiding’ verscheen in mei 2026 en is op 1 juli  gepresenteerd.

Veel potentie

De cijfers geven de potentie weer: Nederland telt 378.000 openstaande vacatures, terwijl duizenden gemotiveerde en getalenteerde asielzoekers in opvanglocaties zonder werk zitten. Van de asielzoekers die in Nederland mogen werken, heeft momenteel slechts 12 procent betaald werk, zo blijkt uit cijfers van het COA over 2025. Niet omdat het aan motivatie of talent ontbreekt, maar door taaleisen, ingewikkelde procedures en onbekendheid bij werkgevers.

Het kabinet wil die mismatch doorbreken met de ambitie om in vier jaar tijd 75.000 meer statushouders en kansrijke asielzoekers richting de arbeidsmarkt te helpen. Het SEOR-rapport onderzocht hoe die ambitie in de praktijk waargemaakt kan worden.

• Lees ook: Kabinet: asielzoekers met grote kans op vergunning sneller aan het werk

Ruim 200 plaatsingen binnen een jaar

Voor het onderzoek volgde SEOR het project ‘Asielzoekers aan het werk’, waarin drie gespecialiseerde intermediairs, FutureWork, Heroyam en Untapped Talents, asielzoekers via werving, jobcoaching en administratieve ondersteuning naar werk begeleiden. Binnen ruim een jaar zijn op deze manier meer dan 200 asielzoekers aan een baan geholpen, tegen een gemiddelde investering van 1.750 tot 2.250 euro per plaatsing. Inmiddels doen zeker vijftig werkgevers mee aan het project.

Volgens de onderzoekers is dat een kosteneffectieve aanpak vergeleken met wat er regulier aan arbeidstoeleiding wordt uitgegeven. Werkgevers die meededen aan het onderzoek waarderen vooral de korte lijnen met de intermediairs en het uit handen nemen van werving, administratie en begeleiding.

• Lees ook: Pilots om asielzoekers aan het werk te helpen: ‘Er loopt talent rond dat broodnodig is’

‘De vraag is niet óf het kan, maar hóe’

Michelle van Toor, Programmaleider Inclusieve Arbeidsmarkt bij de Goldschmeding Foundation, ziet in de uitkomsten een bevestiging van wat de sector al langer merkt. Volgens haar is er momentum: werkgevers zoeken personeel en veel nieuwkomers willen graag aan de slag. De Foundation deelt de resultaten dan ook niet als eindpunt, maar als uitnodiging aan beleidsmakers en werkgevers om samen verder te bouwen aan een arbeidsmarkt waarin iedereen die kan en wil, ook mee kan doen.

Twee kernaanbevelingen voor beleid

Op basis van het onderzoek doet de Goldschmeding Foundation twee aanbevelingen aan beleidsmakers:

1. Maak prestatieafspraken en zorg voor een gelijk speelveld. Geef gespecialiseerde partijen, ook private, de ruimte om te doen waar ze goed in zijn: werving en selectie, administratieve ontzorging en begeleiding van zowel werkgever als kandidaat. Dat zet publiek geld doelmatiger in.
2. Neem administratieve drempels bij werkgevers weg. De tewerkstellingsvergunning (TWV) wordt genoemd als concrete horde die werkgevers afschrikt en de regie van de asielzoeker over de eigen toegang tot de arbeidsmarkt beperkt. Die aanbeveling sluit aan bij een ontwikkeling die al in gang is gezet: het kabinet besloot in maart 2026 al om de wachttijd voor kansrijke asielzoekers te halveren van zes naar drie maanden, al blijft de TWV-plicht voor werkgevers vooralsnog bestaan. Het aantal TWV-aanvragen groeide van circa 600 in 2022 naar ruim 30.000 in 2025.

Wat werkgevers kunnen doen

Werk is volgens de Foundation meer dan een inkomen: het is voor veel nieuwkomers de eerste stap om de taal te leren, een netwerk op te bouwen en volwaardig mee te doen in de samenleving. Vanuit die eerste baan ontstaat vervolgens ruimte om door te groeien naar duurzaam, passend werk.

En het kán en het loont, stelt de stichting: werkgevers in tekortsectoren als zorg, bouw, IT, logistiek en horeca kiezen voor asielzoekers uit zowel economische als maatschappelijke overwegingen. Werkgevers staan er bovendien niet alleen voor, want gespecialiseerde partijen ondersteunen bij werving, intern draagvlak, administratie en begeleiding. Verder is het advies is om verder te kijken dan het cv-gat of de vluchtgeschiedenis: kijk naar skills, de mens met zijn talent, ervaring en ambities centraal te zetten.

Bron: SEOR / Goldschmeding Foundation, mei 2026, rapport ‘Asielzoekers aan het werk: zicht op arbeidstoeleiding‘