Kennisverlies door pensionering bedreigt technieksector

Volgens de nieuwste editie van de TechBarometer van ROVC bevindt 41 procent van de respondenten zich in organisaties waar de belangrijkste kennis ligt bij collega’s die binnen vijf jaar met pensioen gaan. Bijna vier op de tien organisaties (37%) voelt zich onvoldoende voorbereid op dit verlies, terwijl bijna de helft (47%) vergrijzing noemt als de meest impactvolle ontwikkeling voor de komende jaren.

Het dreigende verlies van cruciale praktijkkennis door de pensioneringsgolf zet niet alleen de technische sector onder druk, maar ook de uitvoering van grote maatschappelijke opgaven zoals woningbouw en de energietransitie. 

Werkplekleren en mentorschap als oplossing

Werkplekleren wordt gezien als effectief middel om kennis te behouden. Zo zegt 77 procent dat leren op de werkvloer medewerkers sneller inzetbaar maakt en 55 procent merkt dat begeleiding door een ervaren collega de productiviteit versnelt. Mentorschap kan daarnaast bijdragen aan lagere uitstroom, verwacht 43 procent van de respondenten. Toch benut minder dan de helft (48%) van de organisaties senior medewerkers structureel als coach of mentor.

• Lees ook: Krappe arbeidsmarkt dwingt technieksector tot andere kijk op vakmanschap

Generatieverschillen vragen om gerichte aanpak

In de technieksector werken momenteel vier generaties samen, wat vraagt om een gerichte opleidingsaanpak. Jongere technici volgen opleidingen vaker met het oog op doorgroeimogelijkheden (21%) dan 55-plussers (6%). Tegelijkertijd ziet 22 procent van de respondenten dat leren niet wordt gekoppeld aan doorgroeimogelijkheden, terwijl juist die koppeling leren aantrekkelijker maakt voor jongeren (35%). Opvallend is dat kleinere technische organisaties (tot 250 medewerkers) vaker actief kennisoverdracht organiseren (52%) dan grotere organisaties (37%).

Bereidheid om te delen, maar tijdgebrek belemmert

De bereidheid om kennis te delen is groot: meer dan twee derde van de medewerkers is het oneens met de stelling dat oudere collega’s hun kennis voor zich houden; onder 55-plussers is dit zelfs driekwart. Tegelijkertijd ervaart ruim een op de drie onvoldoende tijd voor begeleiding: 45 procent vindt dat dit ten koste gaat van het eigen werk en 37 procent ziet dat nieuwe medewerkers te snel zelfstandig worden ingezet.

“Kennisverlies in de techniek vormt een serieuze bedreiging voor de uitvoering van onze maatschappelijke opgaven en werkplekleren is een oplossing die aantoonbaar werkt. Maar dat vraagt wel om directe actie,” zegt Waldo Linders, Directeur Opleidingen & Trainingen bij ROVC. “Leren op de werkplek, onder begeleiding van ervaren collega’s, moet een centrale rol krijgen. Daarbij is aandacht nodig voor generatiegerichter opleiden en sectorverschillen. In de installatietechniek zit cruciale praktijkkennis vaak bij ervaren medewerkers, terwijl juist daar tijd voor begeleiding ontbreekt. In industriële omgevingen brengen jonge technici nieuwe technologieën in en beschikken ervaren collega’s over het vakmanschap.”

• Lees ook: Technische werkgevers benutten zij-instromers en arbeidsmigranten onvoldoende