AI dwingt detacheerders tot andere rol: van cv-leverancier naar strategisch partner

Han Mesters, sector banker zakelijke dienstverlening bij ABN AMRO, schreef het jaarlijkse kwartaalrapport voor de Vereniging van Detacheerders Nederland (VVDN) dit keer met een belangrijke focus op kunstmatige intelligentie. In een video-podcast met Wim Davidse, hoofdredacteur van Flexnieuws, licht hij de belangrijkste conclusies toe. Wat opvalt: AI raakt niet vooral de onderkant van de arbeidsmarkt, zoals vaak wordt aangenomen. De druk zit juist bovenin, bij de kennisintensieve specialisten waar detacheerders van leven. 

AI raakt de top, niet de onderkant

Binnen de ontwikkeling van algemeen uitzenden naar specialistisch detacheren blijkt uitgerekend de kennisintensieve tak het gevoeligst voor AI. Mesters: “Dat is een beetje het omgekeerde van wat je zou verwachten. Vakmensen die handwerk doen, worden voorlopig niet vervangen. Hier komt wel een robotiseringsgolf als we Elon Musk moeten geloven, maar dat is pas over 20 tot 30 jaar.” Juist hoogopgeleide specialisten beginnen AI als concurrent te voelen, tot in de wereld van high finance aan toe. 

• Lees ook: AI dwingt detacheerders hun businessmodel om te gooien

Op macroniveau zoekt ABN AMRO nog naar hard bewijs dat AI de Amerikaanse arbeidsproductiviteit al aanjaagt. Eerdere innovatiegolven waren pas na jaren zichtbaar in nationale statistieken, ook al voelden individuele bedrijven de impact eerder. Het moment dat die groei wel meetbaar wordt, is volgens Mesters een kantelpunt: “Gaan we naar een wereld waar AI leidt tot dertig, veertig procent groei van de arbeidsproductiviteit?” Het is nog te vroeg om daar harde conclusies aan te verbinden, maar de vraag ligt wel op tafel.

Platte organisaties zoeken een nieuwe partner

AI levert niet alleen efficiencywinst op, maar zorgt er ook voor dat organisaties anders worden ingericht. Een bedrijf als Block ging van achtduizend naar vierduizend medewerkers en liet managementlagen verdwijnen. Ook Uber snijdt in middenmanagement en zet AI in als communicatie- en informatiemiddel. 

Organisaties worden platters en voor detacheerders opent dat een rol die verder gaat dan cv’s matchen. Mesters: “Die detacheerder wordt een hele belangrijke partner waarbij de lat hoger komt te liggen.” Het gaat niet meer alleen om het leveren van mensen, maar ook om meedenken over de samenstelling van een team en om afspraken op basis van output. Voor detacheerders en uitzenders betekent dat een omslag van inlener-gefocust naar kandidaat-gefocust werken en die omslag duldt volgens Mesters geen uitstel. “Als je die omslag nu nog moet maken, ben je eigenlijk al te laat.”

• Lees ook: Han Mesters: ‘AI verandert rol uitzender fundamenteel’

Ook buiten de eigen sector ziet Mesters ruimte ontstaan. Bedrijven besteden steeds meer niet-kernactiviteiten uit, tot in onverwachte hoeken. “Het bekendste voorbeeld is de nabestaandendesk binnen onze bank, die volledig door een externe partij wordt gerund. Er zijn tal van niet-bedrijfskritische functies waar een detacheerder op kan springen.” Bij grote internationale bedrijven als Nike is die scope van uitbesteden nog veel groter dan in Nederland gebruikelijk is. “Je moet denken in fluïde termen en niet meer in intern of extern. Dat gaat steeds meer vloeiend in elkaar overlopen, aangejaagd door AI.” 

Ook de manier waarop bedrijven AI zelf omarmen loopt uiteen. Adyen laat medewerkers vrij experimenteren, zolang ze van kernprocessen en data afblijven. Andere organisaties kiezen voor een streng goedgekeurde, maar vaak maanden verouderde eigen AI-tool. “Het verschil zit in mindset. Hoe empower je je eigen mensen?.”

Focus op de kandidaat, niet op de inlener

Ondanks alle schaalvergroting gelooft Mesters niet dat groter per definitie beter is. “Ik ben een groot voorstander van het Dunbar-getal.” Het Dunbar-getal is de theoretische grens aan het aantal stabiele sociale relaties dat een mens aankan. Jonge professionals zoeken volgens hem vooral persoonlijke verbinding, geen anonieme schaal: “Focus op die kandidaat is een must. Ik geloof niet in big is beautiful.”

Diezelfde menselijke maat blijkt ook na plaatsing te tellen. Uit onderzoek onder inleners van juristen en legal counsels blijkt dat niet de opleiding de doorslag geeft bij de keuze voor een advocaat. Het is vooral de intermenselijke klik die het verschil maakt en dat vraagt van detacheerders dat ze ook na plaatsing een vinger aan de pols houden.

Onvoorspelbaar, en daarom des te belangrijker om zelf te bewegen

Een harde prognose voor de komende kwartalen durft ABN AMRO nog niet te geven. De gebruikelijke methode, de historische correlatie tussen de groei van het bruto binnenlands product en die van een sector, staat onder druk nu schaarste overal in de economie de gewone causaliteit op zijn kop zet. “Alles is zo onvoorspelbaar geworden.”

Wat er in de wereld ook gebeurt, Mesters adviseert ondernemers vooral naar hun eigen bedrijfsvoering te kijken en de handen uit de mouwen te steken. “De tijd dat je iemand op basis van specs ergens levert als uitzender of detacheerder is een beetje voorbij. Je moet een probleem proberen op te lossen in een organisatie en een combinatie leveren van AI-competenties versus menselijke competenties. In navolging van McKinsey, waar ze een onderscheid maken tussen AI-medewerkers en echte medewerkers. Je moet het vermogen tot behoefteherkenning hebben en proactief zijn.”

• Lees ook: VvDN Marktmonitor: omzetdaling detacheerders krimpt, belang detachering groeit