Randstad-topman Jeroen Tiel: “De uitdaging – voor de hele maatschappij – is AI-ongeletterdheid voorkomen.”

“De beweging op de arbeidsmarkt is minimaal, maar onderhuids spelen grote, structurele issues die onze economie en welvaart in het hart raken”, zegt Jeroen Tiel, CEO Randstad Groep Nederland. De oplossing: ziekteverzuim echt aanpakken, minder beperkende regelgeving, meer jongeren aan het werk helpen en AI-ongeletterdheid voorkomen.

De topman van Randstad deelde in een arbeidsmarktupdate eerder deze maand zijn ideeën om te komen tot een gezondere, dynamischere arbeidsmarkt.

Krap wordt nog krapper

De arbeidsmarkt lijkt in rustig vaarwater te verkeren. Vergeleken met vorig jaar is zowel het aanbod (werkloosheid) als de vraag (vacatures) stabiel. En de arbeidsmarkt is in 2026 ongeveer even krap als in 2025. Maar onder de oppervlakte is het allesbehalve rustig. Aan de ene kant is er een afkoelende arbeidsmarkt; vakgebieden waarvoor al gold dat de arbeidsmarkt ruim was, zijn nog ruimer geworden. Dit geldt bijvoorbeeld voor diverse taal & cultuurberoepen, softwaredevelopers, financieel analisten en agrarische hulpkrachten.

En in vakgebieden waar al krapte was, is de arbeidsmarkt nog krapper geworden. Dat geldt bijvoorbeeld voor de zorg (verpleegkundigen en verzorgenden), onderwijsassistenten, operators en elektrotechnici.

Stijgend ‘verborgen potentieel’

Het is en blijft dus zaak dat een groter deel van het arbeidspotentieel in Nederland wordt aangesproken. Dat de werkloosheid rond de 3,9% ligt is op zich niet bijzonder, maar daarachter schuilt volgens Randstad een stijgend ‘verborgen potentieel’.

Er is meer onderbenutting van parttimers (zie grafiek hieronder), terwijl Nederland al wereldkampioen deeltijdwerken is. En dat terwijl juist jongeren aangeven wel meer uren te willen werken, zo blijkt uit recent onderzoek van Intelligence Group.

Bron: Randstad

Ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid aanpakken

Een belangrijk deel van de oplossing van de krapte op de arbeidsmarkt is het terugdringen van verzuim. Uit cijfers van Randstad blijkt dat het aantal mensen dat niet wil of kan werken vanwege ziekte of arbeidsongeschiktheid tussen 2022 en 2026 met 10% is gestegen. Daarnaast is het ziekteverzuim de afgelopen kwartalen (licht) gestegen, waarbij opvalt dat vooral verzuim door mentale belasting van werk toeneemt. “Dat zorgt voor een enorme structurele uitval van mensen die langs de kant staan, in de toch al krappe sectoren, zoals de zorg.”

De oplossing volgens Tiel: investeer in duurzame inzetbaarheid om uitval te voorkomen. Zijn oproep aan de politiek: “Heroverweeg de (periode) van loondoorbetaling bij ziekte in combinatie met intensievere begeleiding vanaf dag één”.

Ook zijn er volgens hem tal van regelingen (zoals WIA) die het lastig maken voor arbeidsongeschikten om weer aan het werk te komen. “De arbeidsmobiliteit moet omhoog door meer mensen van werk naar werk te begeleiden.” Verzuimaanpak is volgens hem een belangrijk middel om de krapte op de arbeidsmarkt tegen te gaan. “Een daling van slechts 1% in het ziekteverzuim zorgt ervoor dat 100.000 extra mensen aan het werk kunnen.

Lees ook: Randstad: ‘arbeidsbegroting nodig om knelpunten in kraptesectoren aan te pakken’

AI-kloof dichten

Een van de belangrijkste maatregelen die bedrijven nemen om de personeelsschaarste tegen te gaan is investeren in technologie, zoals AI en robotisering (zie grafiek hieronder). Randstad stelt vast dat in steeds meer vacatureteksten wordt gevraagd  naar AI-skills. In twee jaar tijd is het aandeel vacatures waarin AI-termen voorkomen verdubbeld.

Bron: Randstad

Tiel: “AI is de grootste versneller om de arbeidsproductiviteit te verbeteren.” Toch kleven hier volgens hem ook risico’s aan voor werkenden. “AI gaat banen veranderen. We moeten oppassen dat er geen kloof ontstaat tussen mensen die wel mee kunnen in de transitie en mensen die achterblijven. De uitdaging – voor de hele maatschappij – is AI-ongeletterdheid voorkomen.”

En AI kan ook leiden tot hogere werkdruk, als voor de medewerker alleen het complexere werk overblijft. “Bij veel mensen leeft de vrees voor verlies van regie. AI kan ook de mentale werkdruk verhogen en zo leiden tot meer verzuim. Dat moeten we natuurlijk voorkomen.”

Flex is Haarlemmerolie

Tiel concludeert: “Flexibiliteit blijft nodig, dat is de Haarlemmerolie van de arbeidsmarkt. Daarbij moet goed gereguleerde flex de norm zijn. Maar het is geen kwestie van flex versus vast. Er moet een transitie komen om het arbeidspotentieel beter te benutten en wendbaarheid te realiseren. En als Randstad willen we mensen de kans bieden om weer aan het werk te gaan.”