Gemeenten kiezen vaker voor vaste banen en minder externe inzet

Gemeenten gaven in 2025 minder uit aan externe inzet. Het aandeel daalde van 17,5 procent naar 16,1 procent van de loonsom. Dat blijkt uit de jaarlijkse personeelsmonitor van A&O. Die daling heeft zeer waarschijnlijk te maken met de strengere handhaving van de Wet DBA. Gemeenten denken kritischer na over hun externe inzet en sturen bewuster op hun personeelsmix. Zo is het aantal gemeenten dat actief beleid voert om externe inzet te beperken flink toegenomen, van 57 procent in 2024 naar 70 procent in 2025. In 2023 was dat 50 procent.  

Het terugdringen gebeurde vooral door tijdelijke arbeidsovereenkomsten aan te bieden (55 procent) of door flexibele banen om te zetten in vaste banen (47 procent). 

• Lees ook: Inhuur bij Rijksoverheid flink gedaald in 2025 

Groei van vaste contracten en omzetten van flexbanen

Dat ziet A&O ook terug in een stijging van het aandeel vaste contracten. In 2025 bestond 79 procent uit vaste bezetting, terwijl dat een jaar geleden nog 76 procent was. Ook het aandeel extern ingehuurde leidinggevenden daalde, van 7 naar 5 procent. 

Deze ontwikkeling laat volgens de onderzoekers zien dat gemeenten meer grip willen op hun personeelsbestand, terwijl flexibiliteit nodig blijft bij piekbelasting en specialistisch werk. De uitdaging is om daarin de juiste balans te vinden. Het wijst erop dat gemeenten in een andere fase terechtkomen. De nadruk verschuift van uitbreiden naar het maken van keuzes: waar zetten we mensen op in, wat doen we zelf en waar organiseren we het werk anders?

Uitgaven externe inzet 

Bij alle gemeenten is een daling in de uitgaven aan externe inzet te zien. De uitgaven van gemeenten met meer dan honderdduizend inwoners en middelgrote gemeenten met tussen de vijftigduizend en honderdduizend inwoners dalen het meest, beiden 1,5 procent. Bij de G4-gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht), waar eerdere jaren ook al een daling te zien was, zijn de uitgaven aan externe inzet het laagst met 13,3 procent. 

• Lees ook: Gemeenten zetten rem op vacatures in de schaduw van ‘ravijnjaar’ en wet DBA

Volgens de Personeelsmonitor is het inhuren van uitzendkrachten en gedetacheerden bij gemeenten de meest voorkomende vorm van externe inhuur. Bij 76 procent van de gemeenten is dit de dominante contractvorm. Voor 19 procent is dat het inhuren van een zzp’er. In 2025 heeft A&O wel de definitie van externe inzet in de Personeelsmonitor iets aangepast. Uitbesteed werk aan een zzp’er wordt niet meer gezien als ‘inhuur’. Dit kan een deel van het verschil in cijfers verklaren. 

Gemeenten voorzien de komende drie jaar vooral groei in functies op het gebied van ruimtelijke ordening en milieu. Maar liefst 56 procent van de gemeenten verwacht uitbreiding in dit domein. Ook automatisering/ICT (36%) en wonen/volkshuisvesting (31%) staan hoog op de groeilijst. Verder worden onder meer sociale zaken/werkgelegenheid, openbare orde en veiligheid, bouwkunde/civiele techniek en welzijn/jeugdzorg regelmatig genoemd als terreinen waar extra capaciteit nodig zal zijn. 

De Personeelsmonitor Gemeenten 2025 is te vinden op de website van het A&O fonds Gemeenten.