Waarom het SEU-examen zo pittig is

Wie een SEU-examen voor de boeg heeft, hoort vaak dat het best taai is. Klopt. Maar daar is een goede reden voor. “We toetsen op wat iemand moet kunnen in de praktijk,” zegt Jeroen Jansen, voorzitter van de examencommissie van SEU. “Driekwart van de vragen draait om het toepassen van kennis. Dus niet alleen begrijpen hoe iets zit, maar het ook kunnen gebruiken in een nieuwe situatie. Dat vraagt meer dan alleen kennis stampen.”

Praktijkgericht en actueel 

De meeste kandidaten doen het examen in de eerste drie tot zes maanden van hun dienstverband. Jansen vertelt: “Ze krijgen dagelijks vragen van verschillende kanten: van flexkrachten, inleners en collega’s. Dan moeten ze weten waar ze het over hebben, het gaat namelijk écht ergens over. Over iemands contract of salaris bijvoorbeeld, of over de aansprakelijkheid van een inlener. Als iemand een fout maakt, kan dat grote gevolgen hebben. Juist daarom is het belangrijk dat iemand snel de juiste basis onder de knie krijgt.”

• Lees ook: Saskia Timmermans, nieuwe voorzitter SEU: ‘Kennis is een verzekering tegen risico’s’

De focus ligt daarom op basiskennis die direct toepasbaar is in de praktijk. Het gaat erom dat iemand complexe regelgeving begrijpt, weet waar zaken opgezocht kunnen worden en kan uitleggen hoe het zit. “In het begin krijgt men veel informatie over zich heen. Vaak is er een korte inwerkperiode, maar het examen toetst of de kennis zó kan worden toegepast dat iemand zelfstandig en met vertrouwen verkoop- of adviesgesprekken bij inleners voert of vragen van flexkrachten beantwoordt. Het duurt in deze branche wel even voordat iemand in alle facetten vakvolwassen is.”

Die praktijkgerichtheid wordt geborgd in een zorgvuldig proces van vraagontwikkeling, waarin externe vraagmakers uit de branche een belangrijke rol spelen. “Zij weten wat er speelt op de werkvloer. Zo houden we de inhoud actueel en relevant. Juist om de toepassing van kennis te toetsen, werken we met verschillende vraagsoorten.”

Geen willekeurige diepgang

SEU kijkt bij elk onderwerp heel bewust naar de diepgang, en dat verschilt per functie. “Voor een Backofficeprofessional gaan we bijvoorbeeld dieper in op de regels rondom loonbetaling, terwijl bij een Uitzendprofessional juist het thema discriminatie meer diepgang vraagt. Zo maken we steeds afwegingen: wat moet iemand in die functie écht goed weten en kunnen?

Omdat het examen generiek is voor de hele branche, bevat het ook onderwerpen waar niet iedereen dagelijks mee te maken heeft. “Denk aan arbeidsmigranten of de begeleiding rondom zieke medewerkers. Iedereen moet de basiskennis hebben, ook al is het niet ieders corebusiness. Men moet wel de link kunnen leggen als er vragen over komen.”

Actuele wijzigingen met impact? Meteen toetsen

Als wet- en regelgeving verandert, kan dat impact hebben op het examen. “We toetsen vanaf het moment dat de regelgeving ingaat. Soms passen we bestaande vragen aan, soms maken we nieuwe. Elk jaar vervangen of wijzigen we zo’n 15 tot 20 procent van de vragen,” legt Jansen uit.

Toch kijkt SEU altijd kritisch naar relevantie en impact in de praktijk. “Bij de Brexit hebben we bijvoorbeeld gekeken of het echt direct in de dagelijkse praktijk speelde. Pas als dat het geval is, nemen we het onderwerp op in het examen. Het gaat er niet om óf er iets veranderd is, maar of het nú al belangrijk is voor het werk van een startende professional.”

Het examen is voortdurend in ontwikkeling. “We gebruiken data-analyse om te zien of vragen te moeilijk of te makkelijk zijn. Ook passen we vragen aan als ze minder relevant worden. Zo hebben we de laatste jaren op het gebied van sociale zekerheid veel aangepast. We zien een verschuiving in de vooropleiding van deelnemers. Ook daar houden we rekening mee. Om duidelijk te maken wat je wel of niet moet weten, hebben we een toelichtingsdocument opgesteld.”

Twijfel over het examen? Dit is waarom het loont

Misschien vraag je je af: is het examen echt nodig als iemand de opleiding al heeft gevolgd? Het antwoord is ja. Juist door te studeren voor een examen beklijft de stof écht. Medewerkers verdiepen zich grondiger in de inhoud en leggen verbanden met de praktijk. Met een diploma weet je zeker dat iemand de materie beheerst en die niet alleen heeft gehoord. Dat maakt het verschil tussen ‘een opleiding gevolgd hebben’ en aantoonbaar vakbekwaam zijn. En dat geeft jou als werkgever zekerheid, richting opdrachtgevers én bij audits.

Zo help je jouw medewerker slagen

Een goede voorbereiding maakt écht verschil. Stimuleer je medewerkers om het oefenexamen en de oefenvragen te maken. Zo krijgen ze gevoel bij de vraagstelling, leren ze verschillende vraagsoorten kennen en weten ze wat te verwachten. Dat geeft rust én vergroot de slagingskans.