Maandelijkse archieven: september 2019

Volgens Alibaba-oprichter Jack Ma kan kunstmatige intelligentie ervoor zorgen dat we in de nabije toekomst nog maar twaalf uur per week hoeven te werken. Maar de kans is groot dat we dat niet doen.

De voorspelling is opvallend, omdat Jack Ma bekend staat als een aanhanger van het Chinese 996-model: een zesdaagse werkweek van 9 tot 9, dus twaalf uur per dag.

Keynes
Al in 1930 schreef de econoom John Maynard Keynes het pamflet Economic possibilities for our grandchildren. Daarin voorspelde hij dat binnen een eeuw mensen nog maar vijftien uur per week hoefden te werken. Volgens hem hoefden werknemers door de technologische vooruitgang voor dezelfde productie veel minder uren te maken. Jack Ma zegt nu in feite hetzelfde: I think people should work three days a week, four hours a day”. Waarom werken we negentig jaar later dan nog steeds zoveel uren?

Liever meer geld dan meer tijd
Volgens Ryan Bourne, van de Amerikaanse denktank Cato Institute, heeft Keynes de technologische vooruitgang goed ingeschat. Het aantal gewerkte uren per persoon is in vrijwel de gehele westerse wereld gedaald, alleen niet zo drastisch als Keynes had verwacht. Wat Keynes had onderschat, zoals ook wordt betoogd in een boekrecensie uit 2008 in The Guardian, is het verlangen van de mens om erop vooruit te gaan. Als iemand de keus krijgt tussen minder werken tegen gelijkblijvende inkomsten of meer werken en meer verdienen, kiest hij of zij toch vaak voor het laatste. Mensen willen zichzelf en hun gezin namelijk de beste producten, diensten en vakanties kunnen veroorloven. Dat is hen meer waard dan vrije tijd.

Eigenwaarde
Bovendien zijn er door de technologische vooruitgang allerlei mooie dingen te krijgen die vroeger niet bestonden. Daarnaast geeft werk eigenwaarde en statuur ten opzichte van andere mensen en – last but not least – mensen vinden werk vaak ook gewoon leuk. Je zou in theorie dus wel korter kunnen werken, maar er zijn redenen te over om uren te blijven maken.

Dan rest de vraag: wat als mensen wel willen werken, maar er geen werk meer te doen valt? Robotisering, kunstmatige intelligentie en automatisering worden vaak in verband gebracht met de teloorgang van banen. Er wordt onder economen veel gediscussieerd of banen daadwerkelijk massaal gaan verdwijnen (vooralsnog niet) en welke maatregelen dan genomen kunnen worden, zoals het invoeren van een basisinkomen. Daar is voorlopig nog geen consensus over. Maar als het aan de werkende mens zelf ligt, werkt hij of zij het liefst nog even door.

Bron: ABN AMRO, 3 september 2019