Arbeidsmigrant: één certificaat verwijderd van de werkvloer

Arbeidsmigranten zijn voor veel sectoren onmisbaar geworden. Tegelijkertijd ligt hun inzet steeds nadrukkelijker onder het vergrootglas. De Nederlandse Arbeidsinspectie controleert op eerlijk werk en recent werden opnieuw boetes uitgedeeld voor illegale tewerkstelling. 

In augustus kondigde de Nederlandse Arbeidsinspectie bijvoorbeeld nieuwe controles aan tijdens de appel- en perenpluk. Aanleiding waren controles in het najaar van 2025, waarbij bij acht werkgevers in totaal 76 overtredingen werden geconstateerd. Het ging onder meer om onderbetaling, illegale tewerkstelling en overtredingen van arbeids- en rusttijden.

• Lees ook: Arbeidsinspectie over uitzendsector: 869 klachten, 74 onderzoeken 

Tevens kregen onlangs een freelanceplatform en negen inleners boetes, nadat buitenlandse werknemers waren ingezet die niet in Nederland mochten werken. In totaal ging het om 146.500 euro aan boetes voor overtredingen van de Wet arbeid vreemdelingen.

Deze voorbeelden onderstrepen hoeveel er komt kijken bij de inzet van internationale medewerkers. Terecht gaat daarbij veel aandacht uit naar zaken als arbeidsvoorwaarden, huisvesting en het recht om in Nederland te werken. Maar voor uitzenders en opdrachtgevers speelt daarnaast een veel praktischere vraag: als iemand hier mag werken, kan diegene dan ook direct aan de slag?

Dat blijkt niet altijd hetzelfde te zijn.

Mag werken betekent nog niet altijd: kan beginnen

In veel sectoren waarin arbeidsmigranten worden ingezet, gelden specifieke eisen voordat iemand daadwerkelijk bij een opdrachtgever aan de slag kan. Denk aan een VCA-certificaat voor bepaalde werkzaamheden of een opleiding voor het werken met een heftruck of hoogwerker.

Een geschikte kandidaat kan dus beschikbaar zijn en volledig gerechtigd zijn om in Nederland te werken, maar toch nog niet inzetbaar zijn voor die ene opdracht.

Dat hoeft op zichzelf geen groot probleem te zijn. Veel van deze opleidingen zijn relatief kort. Een ontbrekend certificaat kan daardoor iets heel anders zijn dan een ontbrekend diploma of jarenlange werkervaring. Het is een concreet obstakel dat vaak snel uit de weg kan worden genomen. Tenminste, als de juiste cursus beschikbaar is.

‘Even een cursus boeken’ wordt al snel een puzzel

Daar zit een praktische uitdaging die veel uitzendorganisaties zullen herkennen. Voor één medewerker een cursus regelen is doorgaans goed te overzien. Maar het wordt een ander verhaal wanneer regelmatig grotere aantallen internationale medewerkers bij verschillende opdrachtgevers worden geplaatst.

De ene medewerker heeft VCA nodig, een ander een heftruckcertificaat en voor een volgende opdracht moeten misschien meerdere mensen tegelijk worden opgeleid. Vervolgens moet alles ook nog bij elkaar passen. Een cursus moet op tijd beschikbaar zijn, op een bereikbare locatie worden gegeven en aansluiten op de geplande startdatum van de medewerker.

• Lees ook: Arbeidsmigratie vraagt om regie en verantwoordelijkheid

Bij internationale medewerkers komt daar vaak nog een criterium bij: de taal. Een geschikte cursus die morgen beschikbaar is, heeft weinig waarde als de medewerker de instructietaal onvoldoende beheerst. Andersom helpt een cursus in de juiste taal weinig wanneer die pas over twee weken of aan de andere kant van Nederland wordt aangeboden.

Zo kan een ogenschijnlijk eenvoudige opleidingsvraag veranderen in een zoektocht naar precies de juiste combinatie van opleiding, datum, locatie en taal.

Juist bij veiligheid telt taal

Voor arbeidsmigranten is het aanbod van opleidingen in verschillende talen daarom meer dan een kwestie van gemak. Bij een veiligheidsopleiding is het belangrijk dat een deelnemer begrijpt wat er wordt uitgelegd en wat er in de praktijk van hem of haar wordt verwacht. Dat maakt het vinden van een passende cursus soms lastiger.

Wie bijvoorbeeld een Nederlandstalige VCA-cursus zoekt, kan uit veel mogelijkheden kiezen. Zodra diezelfde opleiding op korte termijn in een andere taal en binnen een bepaalde regio nodig is, wordt de keuze al snel kleiner.

• Lees ook: Hoe leer je arbeidsmigranten Nederlands te spreken? ‘Minder grammatica en meer spreektaal’

Voor uitzendorganisaties die dagelijks met verschillende nationaliteiten werken, kan daar behoorlijk wat zoekwerk in gaan zitten. Zeker wanneer de behoefte snel wisselt. Vandaag gaat het misschien om één medewerker. Volgende week staan er tien mensen klaar voor een nieuwe opdrachtgever.

De mensen zijn er, de opdrachtgever wacht

Snelheid speelt daarbij een belangrijke rol. Arbeidsmigranten worden veel ingezet in sectoren waarin de personeelsbehoefte groot en soms moeilijk voorspelbaar is. Als een opdrachtgever op korte termijn extra capaciteit nodig heeft, is het prettig als beschikbare medewerkers ook snel kunnen starten. Dan kan iets relatief kleins als een cursusdatum ineens bepalend worden.

Een medewerker die pas volgende week zijn benodigde certificaat kan behalen, kan mogelijk ook pas volgende week worden ingezet. Terwijl een plaats op een cursus morgen ervoor kan zorgen dat dezelfde medewerker veel eerder klaar is voor de opdracht.

Certificering is daarmee misschien maar een klein onderdeel van het totale proces rondom de inzet van een arbeidsmigrant. De praktische impact ervan kan groot zijn.

Hoe groter de flexpool, hoe groter het regelwerk

Dat geldt zeker wanneer het niet om één medewerker gaat. Uitzendorganisaties die veel internationale flexkrachten plaatsen, hebben te maken met verschillende opdrachtgevers, functies, werklocaties en nationaliteiten. De opleidingseisen kunnen per opdracht verschillen en de behoefte kan van week tot week veranderen.

Daarmee groeit ook het regelwerk rondom opleidingen. Zelf verschillende opleiders benaderen, cursusagenda’s bekijken en zoeken naar een aanbieder die op de juiste datum, in de juiste regio én in de juiste taal een cursus verzorgt, kost tijd. Terwijl het regelen van opleidingen uiteindelijk maar één onderdeel is van alles wat rondom een plaatsing gebeurt. Precies daar kan ontzorgen het verschil maken.

Niet zelf de opleidingsmarkt afzoeken

CursusGeregeld helpt uitzendorganisaties bij dat praktische deel. Via het b2b cursusplatform kunnen opleidingen van verschillende opleiders worden gevonden en geboekt. Daarbij kan worden gezocht naar een passende combinatie van cursus, datum en locatie en, waar beschikbaar, de gewenste taal. 

Daarmee hoeft een uitzender niet voor iedere nieuwe opleidingsvraag opnieuw zelf verschillende aanbieders af te zoeken. Dat kan gaan om één medewerker die snel zijn VCA moet halen, maar net zo goed om een groep flexkrachten die voor een nieuwe opdracht verschillende certificaten nodig heeft. 

Zeker bij arbeidsmigranten, waarbij taal en locatie extra belangrijk kunnen zijn, scheelt het wanneer die zoektocht op één plek kan plaatsvinden. De toegevoegde waarde zit daarmee niet alleen in het boeken van een cursus. Het gaat vooral om het wegnemen van het zoek- en regelwerk dat eraan voorafgaat.

Een kleine hobbel hoeft geen grote vertraging te worden

De discussie over arbeidsmigranten gaat terecht over grote onderwerpen. Over eerlijk werk, beloning, huisvesting en de vraag of iemand in Nederland mag werken. De recente controles van de Arbeidsinspectie laten zien hoe belangrijk die onderwerpen zijn.

Maar daarnaast bestaat de dagelijkse praktijk waarin opdrachtgevers mensen nodig hebben en internationale medewerkers graag aan het werk willen.

Dan kan een ontbrekend certificaat een relatief kleine hobbel zijn tussen een beschikbare medewerker en een openstaande opdracht. Een hobbel die vaak prima is op te lossen, zolang de juiste opleiding maar op het juiste moment, op de juiste plaats en in de juiste taal beschikbaar is.

En het uitzoeken en regelen daarvan? Dat hoeft de uitzender niet allemaal zelf te doen.