Kabinet: een nieuwe zzp-koers maar geen aanpassing handhaving schijnzelfstandigheid

Het nieuwe kabinet kiest voor een nieuwe zzp-koers met rust en duidelijkheid. Waarin aandacht is voor wat er wel kan binnen de huidige regels en waarin schijnzelfstandigheid moet worden aangepakt via risicogericht handhaven. Zonder dat handhaving fundamenteel ‘op z’n kop gezet’ wordt. “Niemand is gebaat bij zigzagbeleid”. Met die woorden reageerde Minister Aartsen (Werk & Participatie) op vragen in een Kamerdebat.

Zo herinnerde Doğukan Ergin (DENK) de minister aan een breed gesteunde Kamermotie uit december om de ‘zachte landing’ van de handhaving te verlengen. Een motie die door het vorige kabinet maar ten dele is uitgevoerd.

Aartsen wil daar nu geen verandering in brengen, zo liet hij de Kamer weten. Ook omdat onderdelen van die motie zijn doorgevoerd in het handhavingsbeleid van de Belastingdienst. Zo worden ook in 2026 nog geen verzuimboetes opgelegd en de dienst start in beginsel nog steeds met een bedrijfsbezoek en niet met een (boeken)onderzoek. “Ik denk dat het nu verstandig is om te kijken wat we in het hier en nu kunnen doen om die duidelijkheid te geven.” aldus de minister van Werk en Participatie.

Hoe hij daar verder invulling aan gaat geven zal duidelijk worden in een Kamerbrief die in april volgt. Onderdelen daarvan zijn in ieder geval het al aangekondigde rechtsvermoeden van werknemerschap bij laag tarief, de (verplichte) basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen en – als sluitstuk – de Zelfstandigenwet.

Rechtsvermoeden

Voor het wetsvoorstel rechtsvermoeden (zie hier voor meer uitleg) is volgens Aartsen “breed politiek draagvlak en een breed maatschappelijk draagvlak voor.” De minister wil de wet ook graag snel behandelen en doorvoeren. “Mijn oproep aan u is ook: helpt u mij alstublieft om dat wetsvoorstel snel te kunnen behandelen.” Zo vroeg hij de Kamer.

Snelle invoering moet zorgen voor een deel van de rust. Maar het heeft ook te maken met geld uit het Herstel- en Veerkrachtplan waar Nederland aanspraak op maakt. Dat geld komt in gevaar als er niet voor 31 augustus nieuwe wetgeving is gepubliceerd. De wet met het rechtsvermoeden bij laag tarief zou dan per 1 januari 2027 in kunnen gaan.

Zelfstandigenwet

Met het rechtsvermoeden gaat het kabinet door het R-deel van de eerder aangekondigde VBAR. Het VBA-deel, de verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties laat het kabinet vallen. Daarvoor in de plaats moet de Zelfstandigenwet komen. Die wet moet de al jaren lopende discussie over de regels rond het inhuren van zzp’ers beslechten. 

In die wet – waar Aartsen als Kamerlid zelf het initiatief toe nam – zitten naast verduidelijking en ruimte rond zzp ook verplichtingen richting zzp’ers rond arbeidsongeschiktheid én pensioen. “Ik denk ook dat dit past in het beleid waarin je aan de ene kant vrijheid, ruimte en duidelijkheid geeft en aan de andere kant ondernemers aanspreekt op hun verantwoordelijkheid” aldus de minister van dit minderheidskabinet. 

In het debat werd duidelijk dat voor een aantal oppositiepartijen aan de rechterkant van het kabinet de schoen wringt. “We zijn tegen iedere maatregel die zzp’ers verder insnoert” zo zei JA21 Kamerlid Ceulemans.

Het kabinet zal dus nog op zoek moeten naar steun in de Kamer voor ‘zijn’ Zelfstandigenwet. Daar heeft hij nog even de tijd voor. Hij gaat dus eerst aan de slag met het rechtsvermoeden en de BAZ, de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Daarbij moet die Zelfstandigenwet – nu nog een initiatiefwet van de Kamer – eerst nog overgedragen worden van de Kamer naar het ministerie zodat het verder uitgewerkt kan worden. “Ik zal de initiatiefnemers binnenkort bij mij op het ministerie uitnodigen met de simpele vraag — dit zeg ik met een knipoog — of ik mijn wet terug mag. Dan kunnen wij er namelijk mee aan de slag.”

Bron: ZiPconomy