Minder Europese arbeidsmigranten willen naar Nederland

Nederland verliest in rap tempo zijn aantrekkingskracht voor Europese arbeids- en kennismigranten. Waar in 2018 nog 623.000 Europeanen aangeven in Nederland te willen wonen en werken, zijn dat er in 2025 nog maar 457.000. Dat is een daling van 27 procent in zeven jaar tijd. Tegelijkertijd is Nederland op de internationale ranglijst van voorkeurslanden gezakt van plek 11 naar plek 13. Dat blijkt uit onderzoek van arbeidsmarktdataspecialist Intelligence Group.

Van magneet naar middenmoot

Uit het internationale onderzoek van Intelligence Group blijkt dat de arbeidsmobiliteit in heel Europa is gedaald en die naar Nederland in het bijzonder. Onder Europeanen die bereid zijn voor werk naar een ander land te verhuizen, komt Nederland minder vaak als voorkeursland naar voren en schuift ons land naar de middenmoot.

• Lees ook: SER: Arbeidsmigratie minder waar het kan, beter waar het moet

Waar Nederland aan het begin van deze eeuw nog bekend stond als open, tolerant en aantrekkelijk om in te leven, staat dat imago nu onder druk. In de data van Intelligence Group is zichtbaar dat kwaliteitsmotieven (betere levensstandaard, salaris, carrière) minder vaak worden genoemd. Daarvoor in de plaats komen meer ‘kwantitatieve’ motieven, zoals werkervaring opdoen.

Geert-Jan Waasdorp, CEO bij Intelligence Group, reageert: “Op de internationale arbeidsmarkt halen we een dikke onvoldoende. We overschatten onszelf als aantrekkelijk land. Nederland is voor Europese arbeidsmigranten zelden nog dé voorkeursbestemming en steeds vaker een van de ‘bijopties’. Dat heeft directe consequenties voor de hoeveelheid en de kwaliteit van werkenden die we nog kunnen aantrekken.”

Kantelpunt

De trend in de Intelligence Group-data sluit aan bij recente cijfers van het CBS. Daaruit blijkt dat het migratiesaldo uit typische arbeidsmigratie-landen al enkele jaren fors terugloopt, vooral vanuit Oost-Europa. Met name uit Polen, Roemenië en Bulgarije vestigen zich minder mensen in Nederland, terwijl er juist meer vertrekken.

Waasdorp: “In de CBS-cijfers zien we het kantelpunt heel scherp terug. Uit Polen vertrekken inmiddels zelfs meer mensen dan erbij komen. Dat komt niet alleen doordat het economisch beter gaat in die landen, maar ook doordat Nederland in hun ogen minder aantrekkelijk is geworden. Het doorlopende migratiedebat en de moeilijke woningmarkt zijn daarbij belangrijke factoren.”

• Lees ook: CBS: Een op de 10 ondernemers ziet arbeidsmigratie als oplossing voor arbeidsmarktkrapte

Van kwaliteit naar kwantiteit

Buiten Europa ziet Intelligence Group nog steeds een grote groep talent dat graag naar Nederland zou willen komen. Maar juist daar liggen de drempels hoog: van strenge regelgeving en vergunningseisen tot een krappe huizenmarkt en complexe procedures.

“Wij laten internationaal talent dat wél wil komen nu vaak lopen. Is dat erg? Ja, zeker in sectoren als techniek, zorg en bouw, waar arbeidsmigranten een cruciale rol spelen,” zegt Waasdorp. “Tegelijkertijd is er ook nog steeds voldoende Europees talent voorhanden, mits werkgevers en Nederland zich aantrekkelijker willen positioneren. Werknemers van buiten Europa aantrekken, gaat de onaantrekkelijkheid van Nederland en Nederlandse werkgevers eerder vergroten dan verkleinen. Nog los van alle andere arbeidsmarkt-, sociale en huisvestingsproblemen die erbij komen kijken.”

Deze cijfers zijn gebaseerd op het internationale mobiliteitsonderzoek van Intelligence Group onder de Europese beroepsbevolking. Sinds 2007 brengt Intelligence Group continu in kaart in welke landen mensen willen werken, waarom en onder welke voorwaarden. In totaal gaat het om data uit een meerjarige steekproef van ruim 250.000 Europeanen, aangevuld met recente analyses over 2018–2025.

• Lees ook: Arbeidsmigratie in 2025: wat verandert er en hoe bereid je je voor?