loading
views

Interview Peter Loef, directeur SNCU, Stichting Naleving CAO Uitzendkrachten

Interview Peter Loef, directeur SNCU, Stichting Naleving CAO Uitzendkrachten

Wat doet de SNCU? Wat gebeurt er met een melding? Hoe worden controles uitgevoerd?
Een interview met Peter Loef, directeur SNCU, Stichting Naleving CAO Uitzendkrachten.

Peter Loef: ‘Wij zijn streng & rechtvaardig’
De SNCU is de ‘CAO-politie’ van de uitzendbranche, die de CAO-overtredingen in de branche controleert en aanpakt.

In 2004 is de SNCU door CAO-partijen in het leven geroepen als controle-orgaan in de uitzendbranche voor een correcte toepassing van de CAO. De SNCU is steeds duidelijker aanwezig in het speelveld van de flexbranche.
SNCU
Waarom werd de SNCU opgericht?
‘Het initiatief voor de oprichting werd genomen door de ABU, samen met FNV Bondgenoten, CNV Dienstenbond en De Unie. Later zijn de NBBU en de LBV tot het bestuur van de SNCU toegetreden. De CAO-partijen waren van mening dat er een instituut moest komen, dat zou toezien op een eerlijke concurrentie in de gehele uitzendbranche. Bij gelijke concurrentie ontvangen werknemers ook waar ze op grond van de CAO recht op hebben. Eerlijke concurrentie vanuit de gedachte dat je op arbeidsvoorwaarden niet negatief mag concurreren.’

Peter Loef

Wat is het werkterrein van de SNCU?
‘Wij hebben becijferd dat er bij de Kamer van Koophandels 12.000 bureaus geregistreerd staan die iets doen met uitzenden, detacheren of payroll. Dat is dus ons werkterrein.’

Vallen payroll-ondernemingen ook onder de controle van de SNCU?
‘Ook bij payroll stel je mensen ter beschikking om onder toezicht en leiding van een derde arbeid te verrichten. In onze visie is payroll gelijk aan uitzenden en valt een payroll-onderneming onder de werkingssfeer van ABU-CAO na een algemeen verbindendverklaring van deze CAO. Uitgezonderd zijn dan ondernemingen die zijn gedispenseerd van de algemeen verbindend verklaring, zoals onder andere leden van de NBBU. Voor de VPO-CAO was destijds dispensatie verleend van de toepassing van de ABU-CAO. Maar de werking van de VPO-CAO is geëindigd per 1 januari 2012. Vanaf deze datum valt een payroll-onderneming na een algemeen verbindend verklaring van de ABU-CAO onder ons toezicht.’

In 2011 waren er volgens de SNCU 1.000 meldingen. Maar er waren maar 461 onderzoeken? Hoe verklaart u dit verschil?
‘Alle meldingen worden in behandeling genomen, zolang zij concreet, herleidbaar, toetsbaar zijn en duiden op een structurele systeemfout in de administratie van het uitzendbureau. Het komt echter zeer regelmatig voor dat verschillende meldingen betrekking hebben op hetzelfde dossier. Dat verklaart deels het verschil. Daarnaast spelen wij nagenoeg alle meldingen naar de Inspectie SZW (het voormalige SIOD) en de Belastingdienst. Deze organisaties kunnen op basis van onze informatie een onderzoek starten. Een melding bij de SNCU betekent daarmee ook een melding aan deze instanties, die mogelijk iets doen met de melding. De site www.meldenhelpt.nl krijgt daarmee een hele brede dimensie.’

Van wie komen de meldingen?
‘In de beginjaren van de SNCU was 80 % van de meldingen Poolstalig. Dat kwam wellicht ook door de Pools sprekende mensen die de helpdeks bemensden. Zo hebben we ervoor gezorgd dat de drempel lager werd, waardoor arbeidsmigranten zich durfden te melden en in hun eigen taal hun verhaal konden doen. Op dit moment neemt het aandeel van de Poolstalige meldingen af, het aantal blijft wel gelijk. We krijgen namelijk steeds meer meldingen van Nederlandse uitzendkrachten die vooral meldingen doen over hun pensioen. Ook neemt het aantal meldingen toe van uitzendbureaus zelf en van gemeenten en vakbonden.’

Wat kunt u doen voor de individuele uitzendkracht, als die zich bij de SNCU meldt?
‘Wij zijn, net zoals de Inspectie SZW en de Belastingdienst, een dadergerichte organisatie. Wij kunnen niet direct iets doen voor een individu. Wij stellen een collectieve schadelast vast en dwingen het uitzendbureau dit bedrag aan uitzendkrachten en ex-uitzendkrachten die benadeeld zijn in de controleperiode uit te betalen. Wij voeren hierop een hercontrole uit. De vakbond en andere instellingen zijn er om de individuele uitzendkracht te ondersteunen.
Wat wij ook doen is de melder informeren over iedere stap in een onderzoek. De melder kan met onze terugkoppeling in de hand de werkgever voor de rechter dagen en vragen om betaling van zijn correcte loon. Hij kan dan makkelijk aantonen dat de werkgever fout zat en de werkgever moet dan betalen. Daarnaast kan de melder ook het vonnis van de rechtbank gebruiken om zijn gelijk te halen. Maar nogmaals, als het goed is ontvangt de uitzendkracht van het uitzendbureau het loon wat hij hoort te krijgen, nadat wij het uitzendbureau daartoe hebben gedwongen.’

Naast handhaving doet u toch ook aan voorlichting?
‘Ja, dat is een belangrijke functie voor de SNCU. De SNCU heeft eigenlijk twee taken: voorlichting en handhaving. De SNCU is vooral gestart met handhaving en in mindere mate voorlichting. Vanaf 2011 zijn handhaven en voorlichting even belangrijk.
De voorlichting bestaat vooral uit het beantwoorden van de vele duizenden telefonische en schriftelijke vragen per jaar via de helpdesk. Dit jaar wordt ook een nieuwe website gelanceerd. De brochure die is geschreven over de avv-loze periode, staat ook op deze website. Die is bedoeld om de mensen bekend te maken met hun rechten en regelgeving. We zijn ook met het ministerie in gesprek om gezamenlijke communicatie te verzorgen en bekend te maken welke informatie er is. Dat willen we ook doen in het buitenland, het land van herkomst van arbeidsmigranten. Voorheen waren het meldingen van uitzendkrachten en uitzendbureaus. Maar nu krijgen we ook vragen van administratiekantoren, advocatenkantoren en salarisadministrateurs, die ons advies vragen. We zijn drie dagen per week open, maar het team is elke werkdag bezig met onderzoek en met het beantwoorden, vastleggen en rubriceren van vragen.
We willen ook voorlichtingsbijeenkomsten gaan organiseren om de veelgestelde vragen die administratiekantoren of uitzendbureaus hebben ook heel gericht te gaan presenteren. We willen daarmee ook iets doen met de media. Daarnaast leggen wij contacten met consulenten van vakbonden en informatiepunten in het land.’

Kunt u iets vertellen over de meldingen van uitzendbureaus zelf?
‘Ja, er komen steeds meer meldingen binnen van uitzendbureaus zelf. Er wordt bijvoorbeeld geklaagd over het feit dat een concurrerend uitzendbureau onder de prijs werkt. De concurrentie is enorm. Als een uitzendbureau met verlies een opdracht binnenhaalt, wil dat niet meteen zeggen dat hij zijn werknemers slecht betaalt. Iemand kan ook omwille van het binnenhalen van een opdracht, zelf onder de prijs gaan zitten, wat dus niet in alle gevallen betekent dat hij zijn uitzendkrachten niet volgens de regels betaalt. Het meldende uitzendbureau moet dus voor ons heel concreet maken, waarom een bepaald uitzendbureau zou moeten worden gecontroleerd. En dan is het weer van belang dat wij contacten hebben met de Belastingdienst, bij het Ministerie en bij het pensioenfonds. Wij moeten met andere partijen sparren, zonder dat wij veel gegevens uitwisselen en mensen benadelen. Wij hebben meerdere referentiepunten en profielen nodig om te kunnen bepalen of er in zulke gevallen, waarin een uitzendbureau zonder veel bewijzen een melding doet, een gegrond vermoeden is van overtreding. Dan zien we ook of dit bureau bijvoorbeeld bekend is van eerdere overtredingzaken.’

Doet de SNCU alleen onderzoek na meldingen?
‘Nee, in 2011 heeft het bestuur besloten ook onderzoek te doen op basis van eigen inzichten.
We wilden ook pro-actief aan het werk zijn. Mede ook omdat uitzendkrachten soms bang zijn te melden. Dus waarom wachten op een melding als je met redelijke mate van zekerheid weet wat waar aan de hand is? Vanuit onze ervaring weten wij in welke sectoren de kans groter is op ontduiking van de CAO-regelgeving. De risico’s zijn groter bij sectoren waar veel concurrentie is op de prijs en waar veel bedrijven werken in een klein gebied. Vaak gaat het om laaggeschoolde arbeid, waarbij de taal minder belangrijk is en uitzendkrachten gemakkelijker kunnen worden misleid. Ook bij grote infrastructurele projecten, zoals bij de Eemshaven en bij de 2e Maasvlakte, zijn de risico’s hoger dan gemiddeld. Op basis van analyse en ervaring selecteren we gerichte controles in een regio of een sector.’

Is controle door de SNCU anders dan bijvoorbeeld van de Stichting Normering Arbeid?
‘Ja, wij controleren de CAO. Bij de controle door Stichting Normering Arbeid (SNA) is de norm onder andere het wettelijk minimumloon, de wettelijke vakantietoeslag en de loonbelasting.’

En dan is er ook nog de controle door de Inspectie SZW?
‘Ja, dat is juist. Er is een goed contact tussen het team van de Inspectie SZW en de medewerkers van de SNCU. Zodra er bij de inspectie SZW een melding binnenkomt die gaat over de CAO, dan wordt die doorgeleid naar de SNCU. Daarnaast meldt de SNCU al haar meldingen sowieso ook bij de Inspectie SZW. De ervaring leert namelijk dat een CAO-overtreder veelal ook een overtreder is op het gebied van wetten en regels. Op dezelfde manier werken we samen met de Belastingdienst en het Expertisecentrum Mensenhandel en Mensensmokkel (een samenwerkingsverband van onder andere de Inspectie SZW, KLPD en het Openbaar Ministerie). Overigens doen wij dit binnen de privacykaders. Daar hebben wij uitgebreid advies over ingewonnen.’

Kunt u beschrijven hoe een controle door de SNCU verloopt?
‘De beslissing voor een controle wordt genomen door een onafhankelijke commissie, de Commissie Naleving CAO voor Uitzendkrachten, afgekort CNCU. De CNCU staat los van het SNCU-bestuur. Er zitten mensen in die geen betrokkenheid bij bestuurspartijen of bedrijven in de sector. De CNCU wordt gevoed door het bureau, dat per individuele situatie een toelichting geeft waarom een onderzoek moet worden gestart.
Na het besluit om een onderzoek te starten, sturen wij een bericht aan het uitzendbureau waar wij willen toetsen of het de CAO correct naleeft. Op dat moment sturen wij ook een brief naar de melder, waarin staat dat wij de eerste fase van het onderzoek zijn ingegaan. Ook geven wij de melder nadrukkelijk aan dat het starten van het onderzoek nog niet betekent dat het uitzendbureau iets fout doet. Zolang het uitzendbureau aan het onderzoek meewerkt, inclusief het herstel van zijn overtreding, is er niets aan de hand.’

Welke informatie wordt opgevraagd bij een controle?
‘Dat zijn onder andere arbeidscontracten, betaalbewijzen, aangiftes bij SFU en StiPP en andere relevante informatie. Na een reglementair bepaald aantal dagen moet het uitzendbureau de informatie aan ons toesturen. Op basis van de informatie die wij terugontvangen beoordelen wij of er inderdaad sprake is van een gegrond vermoeden dat mogelijk de CAO niet goed wordt nageleefd.
Als de CNCU van mening is dat er inderdaad een gegrond vermoeden is, informeren wij het uitzendbureau hierover en geven wij aan dat wij aan een controle-instelling opdracht hebben gegeven een onderzoek ter plaatse van het uitzendbureau te komen doen. Ook hierover wordt de melder geinformeerd.’

Wie is de controle-instelling?
‘Wij kennen ongeveer 7 tot 8.controle-instellingen. Wij hebben contracten met 4 instellingen, waaronder Crop, Providius, VRO en SAFEX.’

Wat gebeurt er als een uitzendbureau niet meewerkt aan het onderzoek?
‘Het uitzendbureau betaalt een schadevergoeding als de informatie niet wordt gegeven. Dat is dus geen boete. Deze schadevergoeding vindt zijn herkomst in de Wet op de Cao uit 1927, waarin staat dat partijen betrokken bij de CAO de bevoegdheid hebben om een schadevergoeding te eisen van de andere partij. Daarnaast gaan wij naar de rechtbank om het uitzendbureau tot medewerking te dwingen van betaling van het loon en eisen wij de betaling van de € 100.000 schadevergoeding.’

Krijgt een overtreder de kans te herstellen?
‘Ja, daarom begrijp ik het nooit zo goed als een bureau niet meewerkt als het niets te verbergen heeft. Niet meewerken maakt je alleen maar verdacht, terwijl als je meewerkt er nog steeds niets aan de hand is. Zelfs al is er wel sprake van een overtreding dan nog word je in de gelegenheid gesteld -zonder sancties- de fout te herstellen.
Het gecontroleerde bedrijf wordt namelijk in de gelegenheid gesteld om gedurende een periode van 3 maanden zijn fout te herstellen. Na die termijn wordt een hercontrole uitgevoerd of er daadwerkelijk is hersteld. Is dat niet gedaan, dan starten we een procedure bij de rechtbank plus dat het een schadevergoeding op grond van de Wet op de Cao moet betalen. Ditzelfde geldt voor het geval het uitzendbureau sowieso al aangeeft niet mee te willen werken aan herstel. In 99% van alle zaken wordt de SNCU door de rechter in het gelijk gesteld en moet het uitzendbureau toch nog meewerken en/ of herstellen plus proceskosten betalen.’

Wat betekent een schadevergoeding op grond van de Wet op de CAO?
‘De Wet op de CAO stamt uit het jaar 1927. In 1927 werd al bepaald dat schadevergoedingen kunnen worden gevorderd als de CAO niet wordt nageleefd. De schadevergoeding is er ter compensatie van het verlies aan werving en de imagoschade die wordt aangebracht aan de CAO-partijen. De Wet op AVV leidt ertoe dat die schadevergoeding ook mag worden geëist van uitzendbureaus die niet zijn aangesloten bij CAO-partijen. Daarnaast mag worden geëist dat het niet betaalde deel van de arbeidsvoorwaarden alsnog wordt betaald. Dit zijn niet twee schadevergoedingen. Het normale loon betalen moet je namelijk altijd doen.’

Wat gebeurt er met de grote geldbedragen die SNCU ontvangt met de geëiste schadevergoedingen?
‘De SNCU dient jaarlijks bij het Sociaal Fonds Uitzendbranche een plan in voor het volgende jaar. Op basis van dat plan ontvangen wij subsidie van SFU. Op de subsidie die wij vanuit het Sociaal Fonds Uitzendbranche ontvangen worden de bedragen in mindering gebracht die wij van uitzendbureaus ontvangen als schadevergoedingen en betalingen voor het verrichten van een hercontrole. Op deze manier betaalt de vervuiler mee aan de kosten die hij veroorzaakt. Minder of geen subsidie vanuit de SFU betekent in de toekomst mogelijk meer loonruimte richting werknemers.’

De ABU-CAO is nu niet algemeen verbindend verklaard. Wat betekent dit voor de SNCU?
‘Onze bevoegdheid om te controleren is geregeld in de CAO SFU, die tot april 2014 algemeen verbindend is verklaard. Wij controleren de CAO’s in de uitzendbranche: de NBBU, ABU, SFU en we kijken ook naar StiPP. De controleperiode ligt altijd in het verleden, met maximaal vijf jaar terugwerkende kracht. Maar meestal hanteren wij om administratieve en praktische redenen twee jaar.
Dat de ABU-CAO vanaf 1 april 2012 niet algemeen verbindend is verklaard, maakt tot de afloop van het tweede kwartaal 2012 eigenlijk niets uit voor onze onderzoeken. Ons werk richt zich op controles over volle kalenderkwartalen.
Dus voor meldingen die in het tweede kwartaal zijn ontvangen controleren wij tot 1 april 2012, de afloop van de avv. Pas als over een uitzendbureau de eerste meldingen binnenkomen in het derde kwartaal krijgt het effect, omdat we alleen perioden controleren waarin sprake is van een avv. Omdat deze is afgelopen per 1 april 2012 controleren wij niet tot 1 juli 2012, maar tot 1 april 2012. Overigens is dit geen nieuwe situatie. Er zijn wel meer perioden geweest waarin de CAO niet is ge’avvd. Overigens is het goed om te weten dat de uitzendkrachten die zijn benadeeld, nog steeds individueel het recht houden om wel degelijk vijf jaar met terugwerkende kracht loon te vorderen. Het feit dat wij nabetaling eisen van twee jaar, doet daar niets aan af.’

Interview: Hinke Wever, Harry Vogels

Gerelateerd nieuws


Meer uit deze rubriek