loading
views

Marc Drees: Beroepsbevolking groeit, maar niet gezond

Marc Drees: Beroepsbevolking groeit, maar niet gezond

Interview met Marc Drees, RecruitmentLab

Vorige week kwam het ABN AMRO rapport uit over de ontwikkeling van de beroepsbevolking tot 2024.
Marc Drees, RecruitmentLab, heeft dit rapport geschreven, in samenwerking met Han Mesters, sector banker van ABN AMRO.

‘Er ontstaat hogere werkloosheid in de kern van de beroepsbevolking.’

Blogger en onderzoeker
Drees is afgestudeerd als paleontoloog, maar werd IT-er en consultant, waarbij systematisch onderzoek, het verzamelen van gegevens hem grenzeloos bleef boeien.
Zijn RecruitmentLab is ontstaan als gevolg van een groot aantal verschillende onderzoeken naar de gebruiksvriendelijkheid van honderden wervingssites en vacaturesites, waarvan resultaten in de afgelopen jaren op het weblog van RecruitmentMatters zijn gepubliceerd.

RecruitmentLab

“Sinds 2006 blog ik en ben ik ook de arbeidsmarkt in de gaten gaan houden. Ik begon met de cijfers van het vacaturevolume van Jobfeed. Daalt het vacaturevolume, dan stijgt vaak de werkloosheid en omgekeerd. Langzamerhand ben ik meer dingen rondom de beroepsbevolking cijfermatig gaan volgen, puur kwantitatief op allerlei verschillende kenmerken. Geografisch of naar beroepsgroep of leeftijd. Die gegevens probeer ik inhoudelijk te duiden; wat zijn mogelijke oorzaken en welke consequenties levert dat op?

Marc Drees, RecruitmentLab

Het ABN AMRO rapport is de eerste van een korte serie. Volgende rapporten gaan meer in detail in op de ontwikkeling van de beroepsbevolking naar opleidingsniveau en naar aard van de arbeidsrelatie.

We hebben ons rapport over de ontwikkeling van de beroepsbevolking gebaseerd op 3 scenario’s. Negatief, neutraal en positief. Hierbij is met name de ontwikkeling van de bruto arbeidsparticipatie leidend geweest, waarbij de trends over de afgelopen tien jaar (dalende arbeidsparticipatie onder jongeren, sterk stijgende arbeidsparticipatie onder ouderen) in meer of mindere mate zijn geëxtrapoleerd naar de komende tien jaar.

Bij het negatieve scenario zijn we ervan uitgegaan dat de arbeidsparticipatie bij hogere leeftijdsgroepen niet verder stijgt, terwijl de arbeidsparticipatie bij jongeren wel daalt.

In het neutrale scenario daalt de arbeidsparticipatie onder jongeren en stijgt deze onder ouderen, zij het gematigd.
Het positieve scenario laat een sterkere groei van de arbeidsparticipatie onder ouderen zien inclusief een stijgende arbeidsparticipatie onder 65-plussers. De AOW-gerechtigde leeftijd wordt immers in stapjes verhoogd naar 67 en dat eindigt in 2023. Daarom hebben we de periode tot 2024 onderzocht.
In het negatieve scenario zien we een krimp van de beroepsbevolking. In het neutrale en positieve scenario zien we lichte tot forse groei. In het positieve scenario groeit de beroepsbevolking in de periode tot 2024 maximaal met 2,5 %. Dat is veel.

Met andere woorden, de veel gehoorde aanname dat door de vergrijzing onze beroepsbevolking zal krimpen, wordt niet ondersteund door de cijfers. Dit staat overigens volledig los van een krapte binnen bepaalde beroepsgroepen. Hier is geen sprake van een krapte door krimp van de beroepsbevolking maar als gevolg van een mismatch tussen vraag en aanbod.

Beroepsgroepen verdwijnen door automatisering
Een grotendeels nog onvoldoende onderkend ‘probleem’ is de impact van automatisering. Daardoor hebben we minder arbeidskrachten nodig.
Werk wat creativiteit verlangt, blijft wel bestaan, maar repeterend werk verdwijnt langzaam maar zeker door de gevolgen van automatisering en robotisering.
Dat kan wereldwijd akelige gevolgen krijgen. De vraag naar menselijke arbeid wordt veel minder dan het aanbod.
Hoe gaan we dat als gemeenschap oplossen? Een sociaal vraagstuk.
De financiële crisis heeft de automatisering nog versneld. Je ziet het effect nu al bij de administratieve beroepen. De ABU-cijfers voor administratief uitzenden en het vacature volume van administratieve beroepen is in elkaar gezakt als een kaartenhuis.
Een grote groep MBO en MBO+ opgeleide mensen, vaak met veel arbeidservaring, zal de markt op komen, maar geen baan kunnen vinden, omdat het werk door automatisering verdwenen is. Wat moeten die mensen gaan doen? ‘Van mensen in de bijstand kunnen we ook een tegenprestatie verwachten, bijvoorbeeld in de zorg,’ zo wordt dan geredeneerd. Maar dat zorgt weer voor verdringing van betaald werk in de zorg.
De werkloosheid is licht gedaald. Ik garandeer je, die gaat weer omhoog, want er is geen werk.
Het gebrek aan werk treft vooral lager en middelbaar opgeleide mensen.
De jeugdwerkloosheid stijgt snel bij economisch slechte tijden, maar daalt ook snel bij economisch betere tijden. Op dit moment gaat het mis in de kern van de beroepsbevolking, bij de mensen tussen 35 en 50 jaar.

Participatiewet
De invoering van de Participatiewet maakt het er ook niet beter op. Daardoor zullen er volgens het ministerie 140.000 Wajongers uiteindelijk het recht op hun uitkering gaan verliezen. Als zij geen baan weten te vinden vallen ze terug in de bijstand. In principe breid je daardoor de beroepsbevolking uit met maximaal 140.000 mensen.
Een nog onbekend deel van deze groep mensen zal niet in staat zijn een baan te vinden. Ze worden gedwongen te concurreren in een markt waar de werkloosheid al heel hoog is en er voor iedere vacature al 7 werklozen zijn. En met tienduizenden extra Wajongers dreigt het aantal werklozen per vacature alleen maar groter te worden.

Als de economische groei zich zo zwak voortzet of er niet eens economische groei is in de komende tien jaar, sterker nog, als de economische groei niet groter is dan de groei in arbeidsproductiviteit, krijgen we te maken met een permanent overschot. Een groeiend overschot bij een toename van de beroepsbevolking.
Geen vrolijk stemmend vooruitzicht.”

Interview en foto: Hinke Wever, FlexNieuws

Gerelateerd nieuws


Meer uit deze rubriek