Interview Annemarie Muntz, Eurociett: megatrends op de arbeidsmarkt

Laatste update: 17-06-2013 23:35
Gelezen: 987 keer
Annemarie Muntz, voorzitter Eurociett

Interview met Annemarie Muntz
Voorzitter Eurociett en Director Group Public Affairs, Randstad Holding

Een gesprek over megatrends op de arbeidsmarkt:
Globalisering, sectorale verschuivingen, tekort aan arbeidskrachten, work-life-blend.

Annemarie Muntz is een autoriteit in wereldwijde ontwikkelingen van flexwerk.
Vanuit haar dagelijkse internationale baan bij Randstad Holding is zij gemiddeld twee dagen per week actief in de Europese lobby voor de uitzendbranche. Zij is de gekozen voorzitter van Eurociett en behartigt de belangen van de Europese uitzendsector zowel intern als extern.

Eurociett.nl

Wat is Eurociett?
Annemarie Muntz: “Eurociett is de Europese confederatie voor de uitzendbranche. In totaal zijn 31 nationale federaties lid van Eurociett. Voor Nederland is dat de ABU (niet de NBBU). Per land is steeds één federatie aangesloten. Voor België is dat Federgon, voor Frankrijk is het Prisme en voor Duitsland is het BAP. Daarnaast zijn een paar directe ondernemingsleden. Dit zijn grote multinationale ondernemingen die in meerdere Europese landen actief zijn, te weten Adecco, Allegis Group, Gi Group, Kelly Services, Manpower, Randstad, en USG People.

Annemarie Muntz, voorzitter Eurociett
Brussel
Eurociett is de grootste regionale organisatie van Ciett (de wereldfederatie). Er is een gezamenlijk secretariaat van Ciett en Eurociett in Brussel, waar dagelijks vijf medewerkers voor 80% voor Europa werken en zich voor 20% van hun tijd bezig houden met de rest van de wereld. Deze medewerkers zijn echt van dag tot dag bezig met het lobbyen bij de EU en de lidstaten. Net zoals onze Nederlandse koepelorganisatie ABU heeft Eurociett een bestuur met een voorzitter. Ik ben de gekozen voorzitter en ik vertegenwoordig Eurociett zowel intern als extern. De dagelijkse leiding van het secretariaat is in handen van de general manager Denis Pennel. Ik schat dat ik ongeveer twee dagen per week besteed aan mijn rol bij Eurociett. Vanwege de synergie met mijn werk bij Randstad loopt het vaak in elkaar over. Het beinvloedt elkaar positief op allerlei manieren. Mijn dagelijks werk is Director Group Public Affairs bij Randstad Holding, een internationale baan.”

Voice of the industry
Annemarie Muntz: “Randstad vindt het belangrijk dat er sterke flexfederaties zijn, zowel op nationaal, supra nationaal als wereldniveau. Vandaar dat wij overal tegen onze mensen zeggen: het is goed als u een rol vervult binnen de federaties en er tijd aan besteedt. Een van de kernwaardes van Randstad is ‘simultaneous promotion of all interests’. Wij geloven dat als je goed samenwerkt met je stakeholders; overheid, wetenschap, vakbonden en werkgeversfederaties, je elkaars belangen kunt verstevigen en versterken.

Megatrends op de arbeidsmarkt
Vanuit Eurociett volgen wij nauwgezet de arbeidsmarkt en we zien vier megatrends:

  1. Globalisering
    De eerste megatrend is globalisering. De wereld wordt steeds kleiner. Dit betekent dat bedrijven toenemend internationale, grensoverschrijdende contracten willen afspreken met hun flexleveranciers. Tegelijk betekent het ook dat vakbonden wereldwijd elkaar vinden en met elkaar wereldwijde campagnes gaan voeren. Op dit moment is er een belangrijke zogenoemde ‘global campaign’ vanuit de internationale vakbond naar onze sector, waarin de uitzendsector wereldwijd onder vuur wordt genomen, omdat ze vinden dat de specifieke uitzendarbeid driehoeksverhouding de reguliere directe arbeidsverhoudingen ondermijnt. Ten onrechte natuurlijk. ‘Copy paste’ is veel eenvoudiger geworden, men communiceert steeds sneller wereldwijd bepaalde opvattingen, dus moet je er zelf ook sneller op inspringen met belangenbehartiging en je tegenargumenten.
  2. Groeiend tekort aan arbeidskrachten
    De tweede megatrend is het afnemende arbeidspotentieel. Van Lissabon tot en met Nagasaki zijn er in 2050 enorme tekorten aan arbeidskrachten te verwachten. In 2050 hebben we in Europa een potentieel tekort van 35 miljoen werknemers. Als we in Europa welvarend willen blijven, moeten we samen nadenken over meer productiviteit, efficiency, migratie en een hogere arbeidsparticipatie. Hoe krijgen we dat voor elkaar? Dat zijn de zogenoemde EU 2020 doelstellingen, die bijvoorbeeld stellen dat de participatiegraad in 2020 in de EU 75% moet zijn. Nu is dat gemiddeld een kleine 65%.
  3. Nederland dienstenland
    De derde megatrend is sectorale verschuiving. Nederland wordt meer en meer een dienstenland. Dat geldt overigens voor heel Europa. De zware industrie gaat steeds verder richting het Oosten en het Zuiden. Naast de dienstensector blijft er zeker hoogwaardige industrie in Europa.
    Sommige sectoren verplaatsen delen van (productie- en denk-)processen naar het Oosten in de vorm van outsourcing. Je ziet nearshoring, offshoring. Al die zaken betekenen voor overheid en samenleving een continue economische verandering. De zorg, de ‘handen aan het bed’ zullen we hier altijd wel houden, alhoewel we dat ook anders kunnen faciliteren doordat mensen naar zorghotels in Spanje gaan. Dan zijn daar de handen nodig. De schoonmaaksector heb je hier ook altijd nodig. Maar er zullen sectoren uit ons land en uit Europa verdwijnen en nieuwe verschijnen. Hoe speel je daar op in? Dat zijn grote vragen waar wij ons mee bezig houden.
  4. ‘New attitudes to work’
    De vierde megatrend is: hoe wil je werken: hoe lang? Waar? Wat voor uren? Hoe wil je je leven indelen? We hebben het al niet meer over de work-life-balance. Nu gaat het steeds vaker over work-life-blend, het loopt immers in elkaar over. Hoe richt je de wensen voor het Nieuwe Werken het beste in? Wat worden the new attitudes to work? Als je naar die megatrends kijkt, dan is het aan ons en onze leden én aan individuele werknemers om te kijken: hoe kunnen wij bewerkstelligen dat er van hoog tot laag een innovatie plaats vindt?”

Innovatief flexwerk
Annemarie Muntz maakt deel uit van de jury van het FlexInnovatieFonds.
“Als je de vertaalslag maakt naar het FlexInnovatieFonds, dan denk ik dat een goede innovatie inspeelt op de genoemde trends. Wat er gebeurt in de markt, dat moet worden vertaald naar effectieve oplossingen. De ene keer zal dat bijvoorbeeld een nearshoring business zijn in Bulgarije, als daar veel hoogopgeleide mensen beschikbaar zijn die – als voorbeeld – onderdelen kunnen maken voor Nederlandse high tech industrie. Of je zou kunnen overwegen om tekorten in de logistiek in Nederland op te lossen door werkloze jongeren uit Spanje en Portugal hier te laten werken. Aan meer (circulaire) migratie ontkomen we echt niet. Of je kunt denken aan een effectiever intermediairsmodel voor studenten, die vaak op de campus door veel verschillende werkgevers worden benaderd. De invulling van die oplossingen behoort niet tot mijn taakgebied. Ik concentreer me op het in kaart brengen van knelpunten en vragen omtrent de Europese of wereldwijde arbeidsmarkt.

Eurociett vertegenwoordigt jaarlijks 9 miljoen uitzendkrachten
In totaal is Eurociett de belangenvertegenwoordiger van ongeveer 35.000 uitzendondernemingen, met 50.000 vestigingen en 230.000 consulenten/intercedenten. Dagelijks vertegenwoordigen we de belangen van 3 miljoen werkende uitzendkrachten. Op jaarbasis werken er in totaal 9 miljoen uitzendkrachten in Europa. Een uitzendkracht werkt immers gemiddeld maar een paar maanden voor een uitzendbureau en stroomt dan door vanwege het hoge aantal transities. Van de gehele Europese beroepsbevolking werkt 1,5 procent als uitzendkracht (verrekend naar FTE’s). Gemiddeld is dat veel lager dan in Nederland, waar bijna 2,5 procent van de beroepsbevolking werkt via de uitzendformule. Je ziet in Europa een grote diversiteit in ontwikkeling van de uitzendbranche. Er zijn volwassen markten zoals Nederland, België, Frankrijk en Groot-Brittannië, die zo’n 50 jaar geleden ontstonden. Er zijn half volwassen markten, denk aan de Nordics, Spanje, Italië, Duitsland, waar flexwerk nu zo’n 20 of 30 jaar bestaat. En er zijn markten waar uitzendwerk nog in de kinderschoenen staat, met name in Oost-Europa en Turkije.

Vergelijkbaar met wat ABU doet
Wat activiteiten betreft, kun je Eurociett vergelijken met wat de ABU doet binnen Nederland.
We behartigen de belangen van de uitzendbranche op Europees niveau en dat speelt zich vooral af in Brussel. Er zijn ook veel landen die niet direct EU-lid zijn, maar wel associatieverdragen hebben met de EU, zoals Zwitserland, Noorwegen en IJsland. Verder zijn er EU-landen waarmee verdragen zijn getekend, omdat zij op termijn zouden willen toetreden zoals de landen van de Balkan en Turkije. Er is ook nog een Raad van Europa, die weer veel uitgebreider is. Het ledenbestand van Eurociett strekt zich geografisch uit over heel Europa. Zo is ook Rusland lid van Eurociett. We vertegenwoordigen het volledige spectrum van flexwerk; uitzenden, detacheren en bemiddelen.

Uitzenden heeft eigen regels
De driehoeksarbeidsverhouding van uitzendwerk is heel specifiek wettelijk geregel. Dat is niet alleen in Nederland het geval. Op Europees niveau is er een Richtlijn Uitzendarbeid, de Agency Work Directive. Deze Richtlijn Uitzendarbeid stelt voor alle Europese landen bindend vast aan welke minimum regels uitzendwerk moet voldoen. Je mag als land meer doen, maar niet minder. De kern van deze regeling is ‘gelijk loon voor gelijk werk’. Een uitzendkracht verdient altijd evenveel als een vergelijkbare vaste medewerker, tenzij er een CAO is die daar van af mag wijken. Dat is de situatie in Nederland. Ook in Duitsland geldt dat. Artikel 8 Waadi is dus conform de Europese regelgeving. Dat is niet in alle landen het geval. In Duitsland en in de Nordics kennen ze wel een soortgelijke “afwijken bij CAO-regeling”, omdat het daar past in het sociaal-economische systeem. In de rest van continentaal Europa geldt rechttoe rechtaan ‘gelijk loon voor gelijk werk’, zonder dat je daar via CAO-afspraken van kunt afwijken.

Lobby
De Uitzendrichtlijn kent echter nog een belangrijke regeling: er mogen aan uitzendwerk best voorwaarden worden gesteld – zoals een vergunningensysteem of een certificaatsysteem, zoals we dat in Nederland hebben – maar er mogen in de wet en/of in CAO’s geen onrechtvaardige beperkingen worden opgelegd aan uitzendwerk. De lobby van Eurociett concentreert zich op het opheffen van die restricties – die er jammer genoeg nog in overvloed zijn – zodat uitzendorganisaties hun actieradius kunnen verruimen.

Europese richtlijn in partjes doorgevoerd
Als een richtlijn is aangenomen in Europa, wordt vervolgens tegen alle lidstaten gezegd: u moet deze richtlijn verwerken in uw nationale wetten en regelgeving. De richtlijn mag in partjes worden doorgevoerd, bijvoorbeeld in Nederland deels in de wet Waadi en deels in het BW, het reguliere arbeidsrecht. Daarmee wordt de richtlijn dus toegepast, al is hij door de splitsing in onderdelen minder goed herkenbaar geworden als Europese richtlijn.

Geen onrechtvaardige beperking aan uitzendwerk
Op dit moment vragen we ook in Nederland veel aandacht voor het opheffen van onrechtvaardige beperkingen aan uitzendwerk die met name in cao’s staan. Alle lidstaten kregen vorig jaar al de opdracht om onrechtvaardige beperkingen op uitzendwerk te inventariseren en aan Europa te overleggen. De evaluatie zal moeten resulteren in de opheffing van onrechtvaardige restricties, tenzij aangetoond kan worden dat ze in het belang van de arbeidsmarkt zijn.
In België mag bijvoorbeeld nog steeds niet worden uitgezonden naar de overheidssector. Dat is ons inziens al een duidelijk voorbeeld van een niet toegestane restrictie. De hoofdargumenten van Eurociett voor de lobby zijn niet anders dan van de ABU of van elke willekeurige federatie in Europa: we dragen bij aan een beter functionerende arbeidsmarkt, doordat we mensen aan werk helpen, doordat we een functie hebben als stepping stone, of door goede publiek-private samenwerking waardoor meer mensen aan banen worden geholpen. We bieden ondernemingen flexibiliteit waardoor zij concurrerender worden en ook de economie beter kan functioneren.

Europese issues
De issues in Europa lijken vaak op elkaar. In Duitsland is men op het ogenblik heel erg druk met het afsluiten van uitzendcao’s. Wij hebben het geluk dat we in Nederland maar één uitzend-CAO hebben die algemeen verbindendverklaring is verklaard (de ABU-CAO, waarvoor op dit moment opnieuw een aanvraag voor algemeen verbindendverklaring is ingediend bij het ministerie van SZW). In Duitsland zijn er meerdere sector uitzend-CAO’s die invulling geven aan artikel 8 Waadi met uiteindelijk de overgang naar gelijk werk gelijk loon. In Duitsland zijn ook, net als in Nederland, gesprekken gaande tussen (zeg maar) de Duitse ABU en NBBU om beter te kunnen samenwerken. In de Nordics (de Skandinavische landen) zijn ze ook bezig met CAO-onderhandelingen. In Frankrijk wordt hard gewerkt aan een eigen Frans model voor flex en zekerheid – sécurisation de parcours – met als doel de arbeidsmarkt te flexibiliseren en tegelijk werkzekerheid te bieden. In de EU is er een overkoepelend EU-werkgelegenheidsbeleid: als we als Europa concurrerend en welvarend willen blijven, moeten we de arbeidsparticipatie verhogen en de arbeidsmarkten ‘flexisecure’ maken en aan employability van de werknemer blijven werken. Elk land moet dat op zijn eigen manier invullen, maar je ziet een grote harmonie in thema’s. Daarom is het ook zo nuttig om binnen Europa van elkaar te leren waar dat mogelijk is.”

Werkbezoek Europese Commissie aan Nederland
Op voorstel van Annemarie Muntz, bracht Mevrouw Wallis Goelen van de Europese Commissie (directeur Arbeid en Arbeidsmobiliteit) samen met Gregorio de Castro (beleidsadviseur) van het directoraat-generaal Arbeidszaken onlangs een bezoek aan Nederland. Zij werden door de ABU ontvangen en geïnformeerd over de manier waarop publiek-private samenwerking op de arbeidsmarkt is georganiseerd in ons land. Onderdeel van de informatie was onder meer een bezoek aan Baanbrekend Nieuwegein, een project waarin Randstad fifty-fifty samenwerkt met de dienst Werk en Inkomen van de gemeente Nieuwegein.

Voorbeeldrol
Annemarie Muntz: “Vanuit Eurociett voeren we een aantal malen per jaar overleg met het Directoraat-Generaal Arbeidszaken, ‘het Europese ministerie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid’.  Publiek-private samenwerking is een van hun vele beleidsterreinen. Daarvoor is twee jaar geleden het Europese programma Partnership for Employment Services (PARES) opgezet om publiek-private samenwerking op de arbeidsmarkt beter te laten functioneren. Op Europees niveau vordert dat heel langzaam. Dankzij dit werkbezoek aan Nederland zagen zij wat de randvoorwaarden zijn voor succesvolle samenwerking, waardoor zij weer meer praktische handvaten hebben om publiek-private samenwerking in andere landen te laten versnellen. Het werkbezoek was voor iedereen die erbij betrokken was een leerzame en inspirerende ervaring.

Onderzoek op Europees niveau
Eurociett speelt een belangrijke rol bij het initiëren van onderzoek naar de flexmarkt, zelfstandig of gefinancieerd door de EU. Daar zijn de Europese vakbonden ook vaak bij betrokken, dat noemen we de ‘sectorale sociale dialoog’. Je kunt dat vergelijken met CAO-overleg op Europees niveau, alleen resulteert dit niet in een CAO, maar in een gezamenlijk onderzoek of in gezamenlijke verklaringen over werkgelegenheidsonderwerpen die aansluiten bij de belangen van de uitzendbranche. De EU faciliteert dat overleg.

Van zandpaadjes naar zestienbaanssnelweg
Als Ciett en ook als Group Public Affairs van Randstad bouwen wij aan kennis van de arbeidsmarkt, wet- en regelgeving. De commercie vult het vervolgens verder zelf in. Wij leggen voor hen de infrastructuur, een denkbeeldige weg aan. In sommige landen, zoals Nederland, is dat inmiddels een zestienbaanssnelweg voor flexwerk, omdat daar vijftig jaar geleden al het eerste zandpaadje is aangelegd. In andere landen binnen Europa zijn we nu bezig met het aanleggen van een tweebaansweg. Het gaat erom de weg te blijven verbreden, zodat zo veel en zo divers mogelijk verkeer mogelijk is. Zo leg ik het vaak uit bij de interne training van de high potentials van Randstad, die worden klaargestoomd om overal ter wereld de arbeidsmarkt te bewerken.”

Iedereen heeft iets met Randstad
Op de dag dat ik Annemarie sprak in haar kamer, op de hoogste verdieping van het Randstad Hoofdkantoor, was het uitzicht over heel Amsterdam Diemermere nogal grijs, maar ik zag dat hier in gedachten de wereldwijde arbeidsmarkt in kaart wordt gebracht. Annemarie Muntz denkt snel, precies, levendig en sociaal betrokken. Haar agenda is volgepland. Ze reist veel. Toen ik ‘s middags naar haar toe ging – bij uitzondering in een taxi – babbelde ik onderweg met de jonge van oorsprong Marokkaanse chauffeur over sport, werk, leven. Over Randstad zei hij: ‘ja, die zijn goed en ze doen wat ze zeggen. Mijn zus en meer mensen die ik ken werken via hun. Ze zijn tevreden.’ Hij zei het spontaan en dat is de beste reclame die je kunt krijgen. Ik gaf zijn feedback door aan de receptioniste terwijl ik wachtte in de hal op de Amsterdamse taxichauffeur voor de weg terug. ‘Ja,’ zei ze, ‘iedereen heeft iets met Randstad’. Wat hier opnieuw is bevestigd.

Interview: Hinke Wever

Tags Interviews

Advertenties

Kostprijs 2014

Vacatureplein

Personalia

Jurisprudentie arbeidsrecht

Meest gelezen

  1. CAO VVT 2013-2014 * | CAO Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg
  2. Feestdagen 2014
  3. Ontslag op staande voet wegens valse ziekmelding via Whatsapp
  4. Loonbelasting tabellen 2014 | Loonheffing
  5. CAO Gehandicaptenzorg 2014-2015 * | CAO GHZ
  6. CAO Metaalbewerkingsbedrijf 2013-2015 *
  7. CAO Supermarkten 2014 * | CAO Levensmiddelenbedrijf
  8. Akkoord CAO VVT 2013-2014 | CAO Verzorging, Verpleging, Thuis- en Kraamzorg
  9. Principeakkoord CAO Metaal & Techniek 2013-2015 | CAO Kleinmetaal
  10. CAO Voortgezet Onderwijs 2014-2015
  1. CAO VVT 2013-2014 * | CAO Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (3791)
  2. Feestdagen 2014 (1783)
  3. CAO Voortgezet Onderwijs 2014-2015 (814)
  4. Loonbelasting tabellen 2014 | Loonheffing (786)
  5. CAO Supermarkten 2014 * | CAO Levensmiddelenbedrijf (782)
  6. CAO Gehandicaptenzorg 2014-2015 * | CAO GHZ (780)
  7. Is 26 april een verplichte vrije dag? (756)
  8. Principeakkoord CAO Metaal & Techniek 2013-2015 | CAO Kleinmetaal (735)
  9. Akkoord CAO VVT 2013-2014 | CAO Verzorging, Verpleging, Thuis- en Kraamzorg (712)
  10. CAO Metaalbewerkingsbedrijf 2013-2015 * (619)
  1. CAO VVT 2013-2014 * | CAO Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (21492)
  2. Feestdagen 2014 (5606)
  3. Loonbelasting tabellen 2014 | Loonheffing (5385)
  4. Principeakkoord CAO Metaal & Techniek 2013-2015 | CAO Kleinmetaal (4817)
  5. Akkoord CAO VVT 2013-2014 | CAO Verzorging, Verpleging, Thuis- en Kraamzorg (4222)
  6. CAO Supermarkten 2014 * | CAO Levensmiddelenbedrijf (4186)
  7. CAO Metaalbewerkingsbedrijf 2013-2015 * (4095)
  8. Minimumloon 2014 (3994)
  9. CAO Metalektro 2013-2015 * (2827)
  10. CAO Gehandicaptenzorg 2014-2015 * | CAO GHZ (2653)
  1. CAO VVT 2013-2014 * | CAO Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (240369)
  2. Principeakkoord CAO Metaal & Techniek 2013-2015 | CAO Kleinmetaal (85543)
  3. Loonbelasting tabellen 2014 | Loonheffing (68612)
  4. Minimumloon 2014 (63483)
  5. Premies 2014 (51373)
  6. CAO Particuliere Beveiliging 2012-2013 * (49945)
  7. CAO Supermarkten 2014 * | CAO Levensmiddelenbedrijf (49804)
  8. CAO Metaalbewerkingsbedrijf 2013-2015 * (49601)
  9. CAO Bakkers 2013-2015 * (43071)
  10. CAO Installatiebedrijf 2013-2015 * (40997)