loading
views

ABU flexdebat: hoe hervorm je de arbeidsmarkt?

ABU flexdebat: hoe hervorm je de arbeidsmarkt?

Impressie van het ABU flexdebat met reacties van deelnemers

Bij dit debat in Den Haag stond de hervorming van de arbeidsmarkt centraal

Het debat vond plaats in het SER-gebouw. Op die plek zullen straks de sociale partners – werkgevers, vakbonden en wetenschappers – in dialoog handen en voeten moeten geven aan de voornemens uit het Regeerakkoord dat als titel meekreeg: “Bruggen Slaan”.

Er was veel belangstelling voor dit debat, getuige het verslag van de ABU.

Vast en flex in balans brengen
Het kabinet wil ‘vast en flex’ beter in balans brengen en het ontslagrecht versoepelen om de arbeidsmarkt vlot te trekken.
Wat wordt de bijdrage van de uitzendbranche? Hoe zien de sociale partners dat? Is het mogelijk bruggen te slaan?
Kan er een dialoog worden gevoerd of blijft het bij het verdedigen van posities. Dat vroeg ik mij af na afloop van dit debat. Vooral omdat er niet zoveel ruimte was voor het publiek om deel te nemen aan de dialoog. Ik heb daarom een aantal deelnemers uit het publiek achteraf om hun reactie gevraagd.

Baanbrekend
Als afsluiting van het debat werd de Ruggenberg Award uitgereikt aan de Gemeente Nieuwegein voor het initiatief Baanbrekend Nieuwegein, waarin Randstad succesvol samenwerkt met de gemeente. Juist die intensieve samenwerking, waar op de achtergrond regionale werkgevers en uitzenders actief bijdragen aan oplossingen, maakt dat er een weg wordt gevonden waar voorheen geen weg was. Een teken van hoop.

TED-talks
Het flexdebat werd ingeleid met drie 12-minuten durende ‘TED-talks’ door vertegenwoordigers van de sociale partners, in navolging van het populaire TED.com ‘Ideas worth spreading’, waarbij sprekers hun idee of visie toelichten voor een breed publiek. Bij echte TED-talks volgt na afloop een levendige dialoog met iedereen in de zaal. Dat kwam zoals geschetst niet uit de verf. Het gesprek werd voornamelijk gevoerd tussen de politici en de gemeentelijke bestuurders.

ABU flexdebat 26 november 2012, bekijk de foto's

VNO-directeur Van Kesteren riep de vakbonden in zijn TED-talk expliciet op met de werkgevers naar een oplossing te zoeken voor de problemen op de arbeidsmarkt. De verhouding tussen werkgevers en werknemers vindt hij al jaren stabiel, net als het aandeel van flexibele contracten.

Mariëtte Patijn, FNV Bondgenoten, ziet de laatste jaren ‘een regenboog aan contractsoorten’ om de kosten van arbeid te drukken, in plaats van om te flexibiliseren. Het oorspronkelijke doel van flexibele contracten – uitzicht bieden op vast werk – is uit beeld geraakt.

Volgens de Utrechtse hoogleraar Joop Schippers is de Nederlandse arbeidsmarkt in principe flexibel genoeg, maar moeten er drie problemen worden opgelost. De half miljoen mensen die nu buiten de boot vallen, moeten weer aan het werk worden geholpen. Ook is de positie van zzp’ers onzeker, volgens Schippers vanwege sterke prijsconcurrentie en weinig kwaliteitscontrole. Hij pleit voor meer aandacht voor de talenten van oudere werknemers.

Debat
Namens de landelijke politiek namen Mariëtte Hamer (PvdA), Steven van Weyenberg (D66) en Paul Ulenbelt (SP) deel aan het flexdebat. Namens de gemeentelijke politiek traden Wethouder Jan Vlaar (CDA) van de gemeente Montfoort en Gerard van den Hengel (VVD) van de gemeente Barneveld op.
Het debat werd gevoerd rond drie thema’s:

  • Hoe breng je vast en flex met elkaar in balans?
  • Hoe creëer je kansen voor jongeren en ouderen?
  • Wat doe je aan opleiding en innovatie?

Paul Ulenbelt (SP) gaf bij het debat aan dat hij nog steeds van zins is de initiatiefwet Flex en Zeker in te dienen, waarmee SP en PvdA flexwerk sterk terug willen dringen of onmogelijk willen maken, al heeft de PvdA er enigszins op moeten inleveren bij de onderhandelingen rond het Regeerakkoord. Zowel Paul Ulenbelt als Mariëtte Hamer vinden dat vaste contracten het uitgangspunt dienen te zijn, waarbij flexcontracten uitsluitend van toepassing horen te zijn op tijdelijk werk en ‘piek en ziek’.


In retrospectief volgen hier reacties van een aantal deelnemers
Hoe kijken zij terug op het debat?

Ellen van Hierden, ARTRA Arbeidsmarkttrainingen:
“De TED-talks zijn een geweldig middel maar niet uitgenut, omdat de interactie met het publiek hierin, direct na de TED-talks, volledig ontbrak. Wat jammer is, is dat we op het podium meer de formatie en kenmerken en uitgangspunten van het nieuwe kabinet aan het bespreken waren, dan dat we constructief naar mogelijkheden en kansen aan het kijken waren. Wat jammer is, is dat de mening van mastodonten uit de vorige eeuw wordt neergezet. Deze werken uitsluitend polariserend en dragen niet bij aan een constructieve discussie. Door deze stellingname en het niet realistische tijdbeeld, werd de aandacht van de werkelijke discussie erg afgeleid. De vraag is: hoe bieden wij naar zowel werkgevers als werknemers een goed uitgebalanceerd dienstenpakket aan waarin beide partijen zich kunnen vinden en wat een antwoord biedt op de uitdagingen die wij door de recessie dagelijks beleven. Vanuit mijn rol als directeur van ARTRA vind ik het belangrijk dat we ons focussen op mogelijkheden en kansen. Dat deze kansen nu kleiner zijn en je creatiever moet worden, geeft wat mij betreft alleen maar een grotere uitdaging.”

Leonie Belonje, director Social & Public Affairs USG People:
“Blij om te horen dat alle aanwezige sprekers – belangrijke vertegenwoordigers van politieke partijen, werkgevers- en werknemersverenigingen en de universitaire wereld – het belang van de uitzenders als cruciale speler op de arbeidsmarkt en als belangrijk instrument voor de Nederlandse economie erkennen en onderstrepen. Ook heel mooi om te zien dat de samenwerking tussen uitzendbureau en gemeente in zo’n korte tijd heeft opgeleverd dat zoveel mensen met een uitkering aan een baan geholpen zijn (bij de Ruggenberg Award). Dat onderstreept maar weer de waardevolle allocatieve functie van de uitzendbranche.”

Bram Bosveld, directie StudentenWerk:
“De politieke discussie over het thema Jong en Oud richtte zich vooral op vastigheid voor 45+ werknemers. Deze groep is 20% van de totale uitzendpopulatie. De uitzendpopulatie bestaat voor 80% uit jongeren. Uit onze onderzoeken* blijkt dat deze jongeren – generatie Y (en straks generatie Z) – geen vastigheid willen, maar juist zoveel mogelijk ervaring willen opdoen door meerdere flexibele contracten bij meerdere werkgevers. Dat wordt nu tegengewerkt. Daarnaast willen zij ook toegang tot hypotheken en andere secundaire arbeidsvoorwaarden. Dat is nog niet goed geregeld.
Ik denk daarom dat we een veel betere mix moeten creëren, waarin geluisterd wordt naar de wensen van alle doelgroepen op de arbeidsmarkt.
Paul Ulenbelt (SP) noemde tijdens de discussie dat we moeten stimuleren dat ouderen in de supermarkt werken. Dat is een achterhaald wereldbeeld. Ouderen willen dat helemaal niet, omdat het loon te laag is en ze er bij verlies van hun baan nog slechter voor komen te staan. Met zulke voorstellen krijg je 45+ers niet uit de werkloosheid.
Er moet beter geluisterd worden naar de wensen van alle doelgroepen – jong en oud – om per doelgroep de best passende contractvorm en/of flexconstructie te formuleren. We kunnen al die wensen niet onderbrengen in een en hetzelfde document of dezelfde contractvorm. Het gaat helemaal niet om een oorlog tussen generaties. Het werkelijke issue is dat er echt geluisterd moet worden om in overleg goede oplossingen te formuleren. Daarvoor hebben we constructief meedenkende vakbonden nodig.”
*StudentenWerk publiceert op regelmatige basis onderzoeken naar de ervaringen en wensen van jongeren, waaronder de  jaarlijkse uitgave VindmY, met praktische recruitment tips voor werkgevers.

Pieter Molijn, detacheerder, Meurs & Molijn:
“Dit debat was de zoveelste inventarisatie zonder concrete afspraken hoe we zaken in de flexbranche op een duurzame manier kunnen verbeteren. FLEX VERDIENT BETER! Hoogtepunt van de bijeenkomst vond ik de TED Talk van Mariëtte Patijn.”

Dennis Mortier, directeur Consolid:
“De opzet was interessant, een flexdebat dat een verband legt tussen lokale bestuurders en vertegenwoordigers van de landelijke politiek. Ik miste hier en daar verdieping in de discussie en de interactie met het publiek had beter gekund.
De standpunten van de landelijke politici waren duidelijk: D66 is voorstander van flexwerk. SP is tegenstander en PvdA wil een klein beetje ruimte voor flexwerk, op voorwaarde dat de belangen van werknemers in acht worden genomen. De argumenten voor de polemiek rond flexwerk, die dit jaar is gevoerd, werden goed toegelicht in dit debat. Ik miste bij Paul Ulenbelt en Mariëtte Hamer besef van de spanning tussen verwachtingen in welvaart en de huidige economische werkelijkheid. Hun visie sluit aan bij de situatie van 30 jaar geleden, toen er nog geen sprake was van globalisering en je als organisatie of binnen een bedrijfstak 10 jaar vooruit kon plannen. Daar kon je toen nog de klok op vooruit zetten op basis waarvan je je personeel garanties kon geven. Inmiddels ziet de wereld er heel anders uit. We vinden het normaal dat we alles goedkoop krijgen aangeboden in de supermarkt, terwijl het wereldwijd wordt geproduceerd en ingevoerd. Leveranciers moeten voortdurend aan de wensen van de consument voldoen. Tegelijkertijd verwachten we vaste inkomens en waardevaste pensioenen, baanzekerheid, behoud van opgebouwde rechten. Dat is niet te rijmen met de economische werkelijkheid. Voor de duidelijkheid en ten overvloede: als werkgever wil ik mijn werknemers ook goede contracten bieden en excessen bestrijden.
Wat betreft de lokale bestuurders: zij gaven een goede toelichting op hoe zij samenwerken met flexorganisaties in hun gemeente en wat dit betekent voor de regionale economie. Ik vraag me wel af hoeveel vrijheid regio’s of gemeentes hebben in de besteding van overheidsgeld voor het vlottrekken van de arbeidsmarkt. Ik las onlangs dat het kabinet voornemens is om 15 miljard euro te verplaatsen van het landelijke bestuur naar lokale overheden. Is elke gemeente voldoende toegerust om dit goed uit te kunnen voeren? Dat soort vragen leven bij mij.”

Timo de Regt, directeur PDZ Uitzendbureau:
“Ik vond dat het publiek te weinig ruimte kreeg voor reactie. Van mij had de dagvoorzitter vaker de zaal in mogen lopen om mensen te laten reageren, zodat er meer dialoog was ontstaan. De inleidende presentaties waren interessant, maar de vorm – TED-talks – had beter kunnen worden toegelicht; ik begreep niet waar dat op sloeg. In het debat van de politici merkte ik dat de aanwezige politici heel erg bij hun eigen standpunten blijven. Ze tonen weinig relatie tot wat er werkelijk aan de hand is op de arbeidsmarkt. Ik vind ook dat uitwassen in flexcontracten en malafiditeit moeten worden bestreden. Maar daarom hoef je nog niet een vijandige houding jegens de uitzendbranche in het algemeen te ontwikkelen. Dan ontken je hoeveel positieve bijdragen er zijn. We bemiddelen heel veel mensen. Het is zonde als dat niet wordt gezien. Wat betreft de regenboog aan contracten; de vakbonden kunnen zelf bijvoorbeeld ook consequenter zijn in hun cao-afspraken zodat niet regelgeving in de ene cao in tegenspraak is met die in andere cao’s.
Wat betreft opleidingen voor werknemers, daar doen wij als werkgevers veel aan. Vrijwel alle BBL (beroepsbegeleidende leerweg-) opleidingen worden door werkgevers betaald. De mobiliteit in de arbeidsmarkt is toegenomen, dat kun je niet wijten aan de uitzendbranche. Het is gewoon een feit dat er een versnelling is in vraag en aanbod. Kennis en vaardigheden moeten worden bijgehouden, zodat mensen kunnen switchen als het nodig is. Ik vind dat werknemers zelf ook heel alert moeten zijn op ontwikkeling van hun kennis en vaardigheden en meer open kunnen staan voor opleidingskansen.
Uit mijzelf was ik als werkgever al bezig Wajongers aan te nemen in mijn bedrijf. Nu krijg ik van de overheid een quotum opgelegd. Waarom? Je kunt de invulling toch overlaten aan de werkgevers? Wij willen best investeren en maatschappelijk verantwoord werken. Daar is geen dwang voor nodig. Dialoog werkt beter.”

Impressie en interviews: Hinke Wever, FlexNieuws
Foto’s: ABU

Reageren:

*

Gerelateerd nieuws


Meer uit deze rubriek