loading
views
0 reacties
Rein Leyenhorst

Associate Degree – the missing link in beroepsopleidingen

Ir. Rein Leyenhorst heeft zich gespecialiseerd in Flexicurity. Hij is bedrijfskundige, voormalig hogeschooldocent en onderwijsontwikkelaar bij verschillende hogescholen. Vanuit het lectoraat Flexicurity van de Hanzehogeschool Groningen heeft hij onderzoek gedaan naar uitzendbureaus als co-maker voor onderwijsinstellingen in het kader van Leven Lang Leren. Het onderzoek vormt de basis voor een aantal columns over opleiden binnen de flexbranche. Rein is voorzitter van de themagroep Arbeidsmarkt van het Landelijk Netwerk Associate Degree, waarin mbo- en hbo-instellingen samen met sociale partners en overheid op uitvoeringsniveau samenwerken aan de verdere ontwikkeling van deze nieuwe graad bij de hogere beroepsopleidingen in Nederland en Europa. X

Column Rein Leyenhorst

Ad, wat is dat?
In 2005 besloot het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) een experiment uit te voeren om het niveauverschil tussen Mbo-opleidingen en Hbo-opleidingen te verkleinen. Een afgestudeerde Mbo’er heeft doorgaans vier jaar studie voor de boeg om een Bachelor-graad te halen en loopt onderweg veel kans te ‘sneuvelen’. Zonde van geïnvesteerde tijd, inspanning en geld. Deze kwestie speelt overigens in het hele Europese beroepsonderwijs een belangrijke rol!

In Nederland werd daarom het niveau Associate Degree (Ad) ingevoerd, niveau 5 op een ladder van beroepsopleidingen in Nederland en Europa. Onderstaand schema laat de plaats in het onderwijssysteem zien; NLQF = Netherlands Qualification Framework, EQF = European Qualification Framework.

Een Ad-opleiding is een beroepsopleiding in het hoger onderwijs met een doorlooptijd van 2 jaar of korter, afhankelijk van vooropleiding of van elders verworven competenties (EVC’s).

EQF en NLQF opleidingen overzicht, column Rein Leyenhorst

Ad, wat heb je er aan?

Werkgevers en de mogelijkheden van een Associate Degree
Veel werkgevers worden geconfronteerd met marktontwikkelingen die vragen om een hoger denk- en werkniveau van medewerkers. Neem de bankwereld: nog heel wat medewerkers van banken werken op Mbo-niveau, terwijl de werkzaamheden steeds dynamischer en complexer worden. Banken investeren volop in interne scholingstrajecten, maar zowel werkgever als werknemer zouden gebaat zijn bij kwalificaties met een zogenaamd ‘civiel effect’. Interne opleidingen bieden dat te weinig.
Een ander fenomeen is, dat werkgevers die voor bepaalde functies het Mbo-niveau te laag vinden tot nu toe gedwongen waren medewerkers op Hbo-niveau aan te trekken. Die werknemers zijn wellicht weer overgekwalificeerd en vertrekken mogelijk na korte tijd naar een andere, passender functie.


Een voorbeeld is de ‘Intercedent-module’

Deeltijd Ad Personeel & Arbeid – leidt op voor het SEU-examen
In 2005 sprak ik de voorzitter van de ABU, Hans Kamps, over het Ad-experiment. Hij reageerde meteen enthousiast en volgens hem was de intercedent-functie het schoolvoorbeeld van het niveau 5: Associate Degree. Vijftig procent van de toenmalige intercedenten was Mbo-opgeleid en moest intern flink worden bijgeschoold. De andere vijftig procent was Hbo-opgeleid, maar raakte na enige tijd uitgekeken op de functie. Hoge scholingskosten voor de eerste categorie en hoge vervangingskosten voor de tweede categorie waren het gevolg. In samenwerking met ARTRA is toen een ‘intercedent-module’ ingebouwd in de deeltijdopleiding Associate Degree Personeel & Arbeid bij de Hanzehogeschool Groningen. Studenten konden vervolgens deelnemen aan het landelijk SEU-examen en solliciteren bij een uitzendbureau. Deze variant bestaat in 2012 nog steeds!


Ad Payroll Professional
In april 2012 hebben werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland aan de minister van OCW een wensenlijstje overhandigd met een top-25 van Ad-opleidingen. Een doorbraak in een tot nu toe vrijwel onbekend opleidingstraject. In dezelfde maand werd door het ministerie een nieuwe opleiding voor de flexbranche erkend: Ad Payroll Professional, ontwikkeld door Hogeschool SDO in samenwerking met kennispartner 2Xplain Vakinformatie.

Werknemers en de mogelijkheden van een Associate Degree
Veel werknemers willen zich wel scholen en ontwikkelen, maar zien er vreselijk tegenop na zoveel jaar weer ‘in de schoolbankjes’ te moeten plaatsnemen. Kan ik dat wel, is de meest gestelde vraag bij voorlichtingsavonden voor (volwassen) deeltijdstudenten.
De Ad-opleidingen bieden de mogelijkheid voor Mbo’ers en Havisten een ‘knip’ te maken in een mogelijk vierjarige bachelorstudie. Sommigen ontdekken dat het prima past na het afronden van de Ad-opleiding te stoppen en hun werkzaamheden op dat niveau te continueren, anderen krijgen de smaak te pakken en doen er nog eens twee jaar bovenop op weg naar een bachelorgraad. Ook de vraag op de arbeidsmarkt speelt daarbij natuurlijk een rol.


Een casus uit de praktijk

Hoe Hidde via Ad Personeel & Arbeid versneld intercedent en vestigingsmanager werd
Hidde is in 2006 net afgestudeerd als Hbo-sportinstructeur en werkt als badmeester in Groningen. Hij is nog jong en wil zich breder oriënteren en dus besluit hij een tweede beroepsopleiding te beginnen, de nieuw te starten Ad Personeel & Arbeid. Omdat hij al een hbo-opleiding heeft afgerond, volgt Hidde een versneld traject en studeert in de zomer van 2007 af. Hij heeft met glans het SEU-examen gehaald en treedt als intercedent in dienst bij een landelijk uitzendbureau.
Hidde heeft er lol in en gaat meteen door met het tweejarig bachelor-traject. In zijn werk gaat het ook voorspoedig: na een jaar wordt hem gevraagd de vertrekkende vestigingsmanager te vervangen, een jaar later gaat hij als gedetacheerde kracht bij een grote klant alle HRM-kwesties aanpakken, die met professionalisering van het personeel te maken hebben en momenteel is hij unit manager in een andere locatie bij hetzelfde uitzendbureau.
Hidde heeft, met lof, zijn bachelorstudie afgerond en volgt momenteel bij de Open Universiteit een masteropleiding Strategisch HRM, die hij volgend jaar hoopt af te sluiten.


Landelijk en Europees netwerk
Sinds de aankondiging van de eerste ‘pilots’ hebben enthousiaste participanten uit werkgevers- en werknemerskring, scholingsinstellingen en overheid zich verenigd in een landelijk netwerk, vormgegeven door het onafhankelijk bureau Leido. En de verschillende nationale netwerken binnen het hoger beroepsonderwijs werken op Europees niveau samen binnen EURASHE, de European Association for Short Higher Education. Een uitgebreide vergelijkende Europese studie, die onder regie van EURASHE in 2011 onder de titel Level 5 – The Missing Link werd gepubliceerd, is te vinden op de site www.leido.nl – onder ‘publicaties’. Het rapport laat zien dat dit beroeps- en opleidingsniveau steeds belangrijker wordt als het gaat om de vormgeving van ‘een leven lang leren’.

Mogelijkheden voor de flexbranche
Nu steeds meer organisaties gaan nadenken over hun personeelsvoorziening op langere termijn in een steeds beweeglijker arbeidsmarkt, wordt ook de vraag naar personeelsontwikkeling steeds zichtbaarder. Opleiden hoort daarbij en ook de intermediairs op de arbeidsmarkt krijgen daar steeds meer mee te maken. Het is dan ook goed als management en medewerkers van flexbedrijven zich de mogelijkheden in de beroepskolommen en in de beroepsopleidingskolommen realiseren.

Binnen het landelijk Ad-netwerk wordt dan ook een specifieke themagroep Ad en de flexmarkt opgezet om de belangen van werkgevers, werknemers en opleidingsinstituten beter op elkaar af te stemmen, zowel op bestuurlijk als op uitvoerend niveau. Aanbevelingen vanuit de themagroep worden ook doorgespeeld naar de ‘decision makers’ in ons land om verdere ontwikkelingen in gang te zetten.
Wie daarin geïnteresseerd is, mailt of belt met de schrijver van deze column en beoogd voorzitter van de themagroep:
Rein Leyenhorst – r.leyenhorst@kpnplanet.nl – m: 06-236907812

Filmpjes
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft vijf verschillende filmpjes laten maken over de Associate Degree voor verschillende doelgroepen.
Bekijk de filmpjes via een van de volgende links: algemeen, mbo-student, werkzoekende, werkgever, werknemer.
Ook op YouTube is inmiddels een rijke verzameling wervingsmateriaal te vinden.

Gerelateerd nieuws

  • Geen gerelateerde berichten gevonden.

Meer uit deze rubriek