FlexNieuws - Actualiteit, trends en vakkennis voor de flexmarkt

Is 30 april een verplichte vrije dag?
Koninginnedag (30 april) en Bevrijdingsdag (5 mei) zijn nationale feestdagen in Nederland. Koninginnedag is een verplichte vrije dag; Bevrijdingsdag alleen in zogenoemde lustrumjaren.

Uitzendkrachten
In de CAO mag hiervan afgeweken worden. De CAO’s van ABU en NBBU volgen voor de Feestdagen het Burgerlijk Wetboek, behalve dat er geen recht is op doorbetaling als de feestdag op een zondag valt. Dit levert de (onrechtvaardige?) situatie op voor uitzendkrachten die altijd op een zondag werken, dat ze die dag dan toch niet doorbetaald krijgen. Tot enkele jaren geleden was er de vreemde situatie dat de Goede Vrijdag voor uitzendkrachten een feestdag was en voor intercedenten (vaste medewerkers) niet. Dat is aangepast: Goede Vrijdag is géén feestdag meer volgens de CAO voor Uitzendkrachten.

Burgerlijk Wetboek
In het Burgerlijk Wetboek staat het volgende over feestdagen: „Algemeen erkende feestdagen in de zin van de wet zijn: de Nieuwjaarsdag, de Christelijke tweede Paas- en Pinksterdag, de beide Kerstdagen, de Hemelvaartsdag, de dag waarop de verjaardag van de Koning wordt gevierd en de vijfde mei.’’ Van die wettelijke, algemeen erkende feestdagen worden alleen de christelijke feestdagen gezien als ‘zondag’. Dus alleen de christelijke feestdagen gelden als verplichte vrije dag. Op deze dagen zijn zowel overheidsinstellingen als het bedrijfsleven vrij en draaien publieke instellingen als ziekenhuizen en de spoorwegen meestal zondagsdiensten. Bevrijdingsdag, 5 mei, is sinds 1990 aangewezen als een jaarlijkse nationale feestdag. Maar werkgevers hoeven alleen in lustrumjaren (2000, 2005, 2010 etc.) werknemers een vrije dag te geven.

Afspraken in de CAO
In de CAO staan de afspraken over de feestdagen en andere verplichte vrije dagen.  In een CAO kunnen ook andere vrije dagen worden benoemd, bijvoobeeld de vrijdag na Hemelvaartsdag. Dat is dus geen feestdag, maar een collectieve vrije dag. Hiervoor moet een werknemer dan een vakantie- of ADV dag inleveren. DE ABU- en NBBU CAO kennen geen verplichte vrije dagen. Als een uitzendkracht niet kan werken op de vrijdag na Hemelvaart, omdat de opdrachtgever gesloten is, zijn er verschillende mogelijkheden. Heeft de uitzendkracht een contract met uitzendbeding, dan hoeft hij niet te worden doorbetaald. Hij kan natuurlijk wel vakantiedagreserveringen opnemen. Voor contracten zonder uitzendbeding en zonder loondoorbetalingsverplichting geldt hetzelfde. Voor contracten met een loondoorbetalingsverplichting moet het uitzendbureau in principe ander werk aanbieden voor die ene dag als de uitzendkracht zich beschikbaar stelt voor arbeid. Heeft het bureau dat niet en wil de uitzendkracht geen vakantiedag opnemen, dan moet het loon die dag worden doorbetaald. Biedt het bureau wel passend ander werk aan, maar de uitzendkracht weigert dit, dan vervalt deze verplichting weer. Een oplossing voor dit soort discussies is het opnemen van een bepaling in het vakantiereglement dat volgens de CAO mag worden opgesteld. In deze bepaling vermeld je dan dat de uitzendkracht geacht wordt een vakantiedag op te nemen als hij bij zijn reguliere opdrachtgever wegens bedrijfssluiting niet kan werken. Hiermee heb je dan ook gelijk het probleem opgelost van de bouwvak-vakantie.

Toeslag op loon
Als een werknemer toch moet werken op een algemeen erkende feestdag, dan heeft hij recht op een toeslag op zijn normale loon. De hoogte van deze toeslag varieert per CAO.