loading
views

Prinsjesdag 2009 – investeren èn bezuinigen

Logo SZW16 september 2009

Vanwege de crisis op de arbeidsmarkt en de daaruitvolgende verwachte werkloosheid van 8 procent, wil het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) verder investeren in herstel met euro 416 miljoen aan crisismaatregelen. Zo blijft deeltijd-WW mogelijk tot in 2010 en kunnen werkgevers langer en vaker tijdelijke contracten afsluiten met werknemers tot 27 jaar.

Ook gaat het kabinet verder met het stimuleren van scholing in de vorm van omscholingsbonussen en vergoedingen voor evc-trajecten. Scholing wordt daarbij minder vrijblijvend met de wederzijdse scholingsplicht. Om tegenvallers op te vangen worden voor euro 430 miljoen bezuinigigd, op onder meer het gebied van de Ziektewet, Anw, AOW-tegemoetkomingen en het re-integratiebeleid. Het besluit om de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar staat of valt met een eventueel alternatief van de SER, waartoe tot 1 oktober de tijd is.

Investeren en stimuleren
De crisisaanpak uit 2009 gaat door in 2010. SZW investeert € 388 miljoen in 2009, € 416 miljoen in 2010 en € 320 miljoen in 2011. Hiermee wil het kabinet stimuleren dat banen niet onnodig verdwijnen; dat bedrijven snel kunnen inspelen op herstel van de economie en dat werkgevers en werknemers in staat zijn te investeren in innovatie, inzetbaarheid van werknemers en het behoud van ‘arbeidsfitheid’.

Deeltijd-WW
Het kabinet heeft deeltijd-WW geïntroduceerd om te voorkomen dat werkgevers afscheid moeten nemen van werknemers die cruciaal zijn voor het bedrijf na de crisis. Bedrijven die al in 2009 gebruikmaken van de regeling, kunnen hier onder bepaalde voorwaarden ook in 2010 nog van profiteren. Sectorfondsen die werkloosheidsuitkeringen verstrekken en zwaar getroffen worden door de crisis krijgen meer tijd om hun vermogenstekorten aan te vullen, namelijk vijf in plaats van drie jaar. Dit om een grote WW-premiestijging in 2010 te voorkomen.

Werk/leeraanbod
Het kabinet gaat in 2010 door met de besteding van de € 250 miljoen die het in het Actieplan jeugdwerkloosheid heeft uitgetrokken voor de preventie en bestrijding van de jeugdwerkloosheid. Dertig regio’s voeren actieplannen uit geënt op de lokale en regionale arbeidsmarkt om jongeren zo snel mogelijk aan een baan, een stageplaats of opleiding te helpen. Elke jongere die zich bij de gemeente meldt voor een uitkering krijgt met de invoering van de Wet investeren in jongeren binnen twee maanden een werk/leeraanbod.

Vergoeding kosten evc-trajecten werkgever
Werknemers zonder een minimale opleiding voor de arbeidsmarkt (startkwalificatie) krijgen bij ontslag de kans een certificaat te halen dat hun kwaliteiten weergeeft, het zogenoemde Erkenning Verworven Competenties-certificaat (evc) of een ervaringsprofiel op te stellen. Met zo’n certificaat kunnen zij een nieuwe werkgever makkelijker laten zien wat zij kunnen. De overheid betaalt voor werkgevers 50% van de kosten van de evc-trajecten.

Omscholingsbonus
Het kabinet heeft een omscholingsbonus ingesteld, oplopend tot een totaalbedrag van € 72 tot 2011. Werkgevers kunnen een subsidie van 50% van de scholingskosten (tot maximaal € 2500) krijgen als zij een elders met ontslag bedreigde werknemer omscholen voor hun bedrijf. Hiervoor is in 2010 € 41 miljoen beschikbaar.

Arbeidsbemiddeling en scholing
Een landelijk dekkend netwerk van mobiliteitscentra brengt alle partijen binnen het regionale netwerk van werk, scholing en inkomen bijeen. Vraag en aanbod worden zo sneller op elkaar afgestemd. Geïntegreerde dienstverlening wordt versterkt door het verder uitbouwen van de samenwerking tussen UWV en gemeenten op de zogenoemde werkpleinen voor arbeidsbemiddeling en scholing.

Schuldhulpverlening en Werkpleinen
Het kabinet wil de mogelijkheden versterken voor gemeenten om problematische schulden te voorkomen of op te lossen. Daartoe werd eerder al € 130 miljoen extra uitgetrokken voor schuldhulpverlening. Van dit bedrag is in 2010 € 50 miljoen beschikbaar, in 2011 komt de laatste € 50 miljoen er bij. De Werkpleinen krijgen informatiepunten waar mensen hulp kunnen krijgen om goed om te gaan met geld. Het geld komt bovenop de € 350 miljoen die het kabinet deze kabinetsperiode uittrekt voor de bestrijding van armoede en problematische schulden.

Versterking arbeidsmarkt
De Nederlandse economie kan op lange termijn alleen meedoen als flexibiliteit en aanpassingsvermogen van de arbeidsmarkt worden versterkt. Het kabinet wil voorkomen dat als de economie weer aantrekt zij snel weer vastloopt door een gebrek aan gekwalificeerde arbeidskrachten en het functioneren van de arbeidsmarkt. Daarom heeft het kabinet besloten alle mogelijke maatregelen die hieraan kunnen bijdragen de komende tijd tegen het licht te houden.

Langer en vaker tijdelijk contract tot 27 jaar
Werkgevers krijgen de mogelijkheid om jongeren tot 27 jaar voor de duur van de crisis langer en vaker een tijdelijk contract te geven. De verwachting is dat werkgevers eerder geneigd zijn om jongeren aan te nemen. Ook wordt voorgesteld de werkgever vrij te stellen van premie- en belastingafdracht voor werknemers in klein dienstverbanden tot 23 jaar.

Wederzijdse scholingsplicht
Het kabinet heeft in het crisisakkoord ook besloten tot een wederzijdse scholingsplicht. Hiermee wil het kabinet dat werkgevers en werknemers minder vrijblijvend (dan nu het geval is) investeren in de inzetbaarheid van werknemers. Op dit moment werkt het kabinet het voorstel van een wederzijdse scholingsplicht verder uit.

Zelfstandigenbeleid
Flexibele vormen van arbeid worden steeds belangrijker. Het kabinet beschouwt nieuwe bedrijvigheid door een groeiend aantal zelfstandigen, waaronder veel zzp’ers, als een bron van nieuwe werkgelegenheid en de ontwikkeling van nieuwe producten. Het kabinet zal de SER vragen om na te gaan wat dit betekent voor het beleid van sociale partners en voor het huidige overheidsbeleid.

Wet arbeid en zorg (Wazo)
Het kabinet verwacht daarnaast begin 2010 een voorstel voor de aanpassing van de Wet arbeid en Zorg naar de Kamer te sturen.

Werkgevers actief benaderd voor Wajongbanen
Ook kwetsbare groepen (Wajong, Wsw) moeten een plek krijgen en houden op de arbeidsmarkt. In januari 2010 gaat de nieuwe wet voor jonggehandicapten, de Wajong in; die legt de nadruk meer op de mogelijkheden voor jonggehandicapten om te werken. Werkgevers worden actief benaderd voor banen voor Wajongers. Het kabinet stelt in 2010 € 125 miljoen beschikbaar voor de Wajong. Ook starten in 2010 vier proefprojecten om de sociale werkvoorziening (Wsw) zo in te richten dat ook hier werken in ‘gewone’ banen bij ‘gewone’ werkgevers voorop staat.

AOW naar 67 jaar
Het kabinet heeft in het Aanvullend Beleidsakkoord over de gevolgen van de crisis besloten de AOW-leeftijd te verhogen naar 67 jaar. Dit is noodzakelijk vanwege de stijgende collectieve kosten voor de overheid en van aanvullende pensioenen, de toegenomen (gezonde) levensverwachting en de komende tekorten op de arbeidsmarkt. De SER heeft tot 1 oktober de tijd om een alternatief te ontwikkelen voor de verhoging.

Bezuinigingen om tegenvallers op te vangen
Financiële tegenvallers zullen in 2014 oplopen tot € 0,8 miljard. In totaal wordt er daarom in 2010 voor € 430 miljoen en in 2011 voor € 835 miljoen bezuinigd. De SZW-tegenvallers komen door extra AOW-uitgaven, hogere uitgaven voor zwangerschapsuitkeringen en een tegenvaller bij de verwachte besparing op de WAO-uitgaven omdat minder mensen alsnog aan de slag kunnen.

Vangnetregeling Ziektewet, korting re-integratiebudgetten
Het kabinet dekt de tegenvallers bij SZW onder meer met de volgende maatregelen:

  • de regeling voor AOW-partnertoeslag krijgt een leeftijdsbeperking van 55 jaar;
  • de vangnetregeling voor de Ziektewet wordt verminderd, onder meer de ziektewetuitkering wordt verrekend met de WW-uitkering;
  • re-integratiemiddelen selectiever aanwenden, er komt een korting op de re-integratiebudgetten van gemeenten en UWV;
  • de tegemoetkomingen voor AOW-gerechtigden, Anw-gerechtigden en arbeidsongeschikten stijgen niet mee met de inflatie;
  • de AOW-partnertoeslag wordt met zes procent verlaagd, waarbij een inkomensgrens de waarborg biedt dat mensen als gevolg van de korting niet in de bijstand komen (€ 74 miljoen in 2011);
  • de AOW-tegemoetkoming wordt verlaagd met een bedrag van € 26 per jaar (doordat tegelijkertijd de ouderenkorting wordt verhoogd heeft deze maatregel nauwelijks effect op de koopkracht).

Sociale zekerheid
Het kabinet zal daarnaast naar wegen zoeken om de tegemoetkomingen in de sociale zekerheid, die geïntroduceerd zijn ter compensatie van de koopkracht als gevolg van wijzigingen in de fiscale sfeer, nog uitsluitend toe te kennen aan uitkeringsgerechtigden in Nederland.

Bron: SZW, 15 september 2009

Gerelateerd nieuws


Meer uit deze rubriek