loading
views

Column Harry Vogels: cijfers en regels voor het avv’en van cao’s

26 november 2008


Cao-expert Harry Vogels publiceert een maandelijkse column
over cao-perikelen op onze site. Hij geeft desgewenst advies en begeleiding bij alle cao’s in Nederland.


Speelt minister Donner wel eerlijk spel
op het cao-veld?

Rekensom voor avv’en
In deze column gaat het om een lastig onderwerp bij het
algemeen verbindend verklaren (afgekort: avv) van cao’s door de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, namelijk de representativiteit van de werkgeversorganisatie, die bij de algemeenverbindendverklaring van de bedrijfstak-cao betrokken is. De spelregels bij representativiteit bij avv van cao’s zijn niet echt moeilijk te noemen. Het gaat om het delen van twee getallen. Getallen boven en onder de streep. Bij het getal boven de streep gaat het om het aantal werknemers in dienst van georganiseerde werkgevers (dit zijn werkgevers aangesloten bij een werkgeversorganisatie, die de bedrijfstak-cao afsluit). Of de werknemers daarbij al dan niet lid zijn van een vakbond doet niet ter zake. Het gaat uitsluitend om werknemers in dienst van georganiseerde werkgevers. Bij het getal onder de streep gaat het om alle werknemers in dienst van alle werkgevers, die onder de betreffende cao vallen, zeg dus maar alle werknemers in die bedrijfstak. Als de getallen boven en onder de streep uiteindelijk uitkomen op 60% of meer dan verkrijgen de cao-partijen zonder problemen een avv van de minister. Voorbeeld: stel in de kappersbedrijfstak zijn 6.000 leden aangesloten bij de landelijke werkgeversorganisatie ANKO. Bij deze 6.000 leden werken in totaal 24.000 werknemers. Het totaal aantal werknemers in de kappersbedrijfstak is 50.000. Dit betekent een percentage van minder dan 50 % (24.000/ 50.000 x 100%) en dus in dit fictieve voorbeeld geen avv van de Cao Kappersbedrijf.

Gesjoemel met cijfers in horeca-bedrijfstak
Cao-partijen in de horecabedrijfstak brengen tot 2003 al jaren dezelfde cijfers bij de minister en komen dan uit op een percentage van meer dan 80 %, maar een andere werkgeversvereniging in de horeca, het Nederlands Horeca Gilde (NHG), twijfelt al vele jaren aan dit percentage en gaf het onderzoeksbureau Research voor Beleid in Leiden opdracht voor een diepgaand onderzoek. Dit onderzoek, met de titel “Onder en boven de streep, over werknemerstatistieken in de horeca’, heeft het avv-beleid van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid grondig op zijn kop gezet. Van echte controle op de aangeleverde cijfers is geen sprake en er is geen eenduidigheid over de aangeleverde cijfers. Research voor Beleid toont aan dat er vele verschillende statistieken in omloop zijn over werknemersaantallen in een bedrijfstak en dat deze statistieken grote verschillen kunnen laten zien in aantallen werknemers. Zowel bij het ministerie als in de horecabedrijfstak zit de schrik er even goed in. Voor de Cao Horecabedrijf wordt enkele jaren geen avv meer aangevraagd, maar de minister gaat wel verder met het avv-en van cao-fondsen in de horeca. Tot mijn verbazing is de Cao Horecabedrijf per 1 juli 2008 toch weer algemeen verbindend verklaard. Voor een buitenstaander, zoals ik, zijn de aangeleverde cijfers door cao-partijen niet te controleren. Op de website van Koninklijke Horeca Nederland is het volgende te lezen: "Met bijna 21.000 zelfstandige en kwaliteitsbewuste ondernemers is Koninklijke Horeca Nederland één van de grootste brancheorganisaties van Nederland. Zij vertegenwoordigen 70% van de loonsom in de horeca. Ruim 65 procent van de werknemers in de horeca is werkzaam bij de leden van Koninklijke Horeca Nederland." Ik betwijfel echter of bij leden van de Koninklijke Horeca Nederland wel 65 procent van het totaal horecawerknemers werkzaam is, temeer omdat steeds meer werknemers via payroll-ondernemingen in de horeca werkzaam zijn. Werknemers bij een payroll-onderneming zijn formeel geen horecawerknemers, die vallen onder de Cao Horecabedrijf.

Geruzie in andere bedrijfstakken over representativiteitcijfers
Ook in andere bedrijfstakken is de representativiteit in het geding. Verscheidene werkgeversorganisaties, zoals in het beroepsgoederenvervoer, het taxivervoer en de uitzendbranche, hebben op dit moment rechtszaken lopen tegen de minister. In de kinderopvang-branche wordt op dit moment door twee werkgeversorganisaties, de Branchevereniging Ondernemers in de Kinderopvang (BKN) en de MOgroep via de minister behoorlijk ruzie gemaakt over de representativiteit van de MOgroep. Voor BKN, de jongste werkgeversorganisatie is dit erg belangrijk, want de Cao Kinderopvang van de MOgroep mag volgens de BKN op grond van een te lage representativiteit niet algemeen verbindend worden verklaard. Wordt de cao van de MOgroep toch algemeen verbindend verklaard, dan heeft de cao van de BKN geen toekomst meer, als deze cao niet wordt gedispenseerd van de algemeen verbindend verklaring door de minister.

Gebrek aan openheid
Ruzies over representativiteitcijfers spelen zich helaas binnenskamers af, omdat het ministerie geen cijfers openbaar maakt. Tot 2003 was deze openbaarheid wel volop aanwezig via de cao-website van het ministerie zelf. Op deze website stonden tot 2003 alle werknemersaantallen, die cao-partijen aanleveren. Maar er werden hierbij zoveel fouten gemaakt, dat het ministerie besloot alle aangeleverde cijfers van de eigen website te halen. Sindsdien is de transparantie op dit terrein verdwenen. Het ministerie verwijst nu alleen nog naar de accountants van de cao-partijen, maar accountants zijn – volgens mij – geen deskundigen op arbeidsmarktterrein. Ook de accountants zelf geven soms te kennen, dat zij niet alle aangeleverde cijfers kunnen controleren. Zolang de minister niet alle gegevens openbaar maakt voor het avv’en van cao’s kan niemand beoordelen of het spel eerlijk is gespeeld. En dat is – volgens mij – niet goed voor het algemeen verbindend verklaren van cao’s. Het is aan de minister zelf om hier uiteindelijk iets aan te doen. Voorlopig blijf ik mij afvragen of de minister voldoende bewaakt dat er eerlijk spel gespeeld wordt op het cao-veld.

Harry Vogels
www.caoadvies.nl

>> meer columns

Gerelateerd nieuws

  • Geen gerelateerde berichten gevonden.

Meer uit deze rubriek