loading
views

AWVN: trend naar langer werken en meer loon

26 augustus 2008

Langer werken wordt steeds meer de trend. Komt de 40-urige werkweek terug?

Pal voor de zomer onthulde werkgeversvereniging AWVN dat het taboe op het draaien van meer werkuren in ruil voor meer loon langzaam wegebt. Dat bleek uit de tussenbalans die de AWVN in mei had opgemaakt. Het FD, dat betrokkenen vroeg om commentaar, meldt dat volgens de AWVN in 72 van de 340 tot nu toe afgesloten cao’s afspraken gemaakt over het aantal te werken uren. Het gaat hier niet om kleine cao’s, aldus directeur arbeidsvoorwaarden bij de AWVN Hans van der Steen. ‘Ze gelden voor anderhalf miljoen werknemers. Zo’n omvang is nieuw.’

Meer uren, minder vakantie
Die 72 cao’s bevatten afspraken over het verminderen van de arbeidsduur- en arbeidstijdverkortingdagen (adv- en atv-dagen), het verlengen van de wekelijkse arbeidsduur, het terugdringen van extra vakantiedagen op basis van leeftijd of dienstjaren, en bijzondere verlofuren. ‘Ook wordt hier en daar gespeeld met het begrip ‘feestdagen’ en in met name de productiesector zijn er regelingen waarbij oudere werknemers minder hoeven te werken voor bijvoorbeeld 80% van het loon. Ook daarin zie je dingen bewegen’, zegt Van der Steen.

Forse loonstijgingen
De AWVN, betrokken bij het afsluiten van 500 van de 900 cao’s, vindt dit een goede ontwikkeling. Van der Steen wijst op de slechte voortekenen: de huidige krapte op de arbeidsmarkt en de ‘pijlsnel oplopende inflatie’, die zich kunnen vertalen in forse loonstijgingen. En verder de economische groei die tot stilstand lijkt te zijn gekomen en de achterblijvende toename van de arbeidsproductiviteit. ‘Het Centraal Planbureau voorspelt dat de loonkosten in 2009 structureel stijgen met 4%, terwijl de productiviteitsgroei slechts 1% bedraagt. We moeten concurrerend blijven door meer uren te werken.’

Harde en zachte afspraken
AWVN onderscheidt ‘harde’ en ‘zachte’ cao-afspraken voor langer werken. Hard is een langere werkweek, in ruil voor geld. Werknemers kunnen atv- dagen terugkopen, zoals nu in 22 cao’s voor in totaal 1,1 miljoen werknemers. Zacht is de werkweek op 36 of 38 uur houden. Werknemers kunnen vrijwillig wel langer werken in ruil voor meer loon. Dit kennen 49 cao’s voor 400.000 werknemers.

ATV-dagen tegen werkloosheid
De atv- of adv-dag ontstond in de jaren tachtig, toen de werkloosheid onder met name jongeren de pan uit rees. Werkgevers en werknemers spraken tijdens het Akkoord van Wassenaar in 1982 af de lonen te matigen in ruil voor minder werken. Doordat veel werknemers 38 in plaats van 40 uur gingen werken, zou er ruimte komen voor nieuwkomers op de arbeidsmarkt. In de praktijk ging dit niet een-op-een op. Gemiddeld bleken werknemers hun kortere werkweek efficiënter te besteden, waardoor bedrijven niet ineens nieuw personeel konden gebruiken.

Tekort aan werknemers
Anno 2008 is er sprake van een situatie tegenovergesteld aan die van begin jaren tachtig. Er dreigt nu geen overschot aan werknemers maar juist een structureel en langdurig tekort. Maar moeten we dan allemaal weer 40 uur aan de slag, zoals onder meer in het CDA-verkiezingsprogramma staat? Nee, melden de werknemersorganisaties FNV en CNV beslist. Zo zegt voorzitter Henk van der Kolk van vakbond FNV Bondgenoten niets te voelen voor een collectieve afbouw van atv-dagen en de ‘papieren’ herinvoering van de 40-urige werkweek. Wel benadrukt hij ‘heel erg vóór’ meer zeggenschap van werknemers over hun werktijden te zijn. Dat betekent dat werknemers die dat wensen, wat hem betreft best hun adv-dagen mogen verkopen in ruil voor meer loon, scholing of een langer zorgverlof. En omgekeerd: dat zij desgewenst en in overleg met hun baas extra vrije dagen kunnen kopen.

Cao à la carte
‘Dan kom je dicht bij de à la carte-cao’, stelt Van der Kolk. Volgens hem houdt flexibiliteit veel meer rekening met de feitelijke positie en inzetbaarheid van de werknemers. ‘Terwijl mensen bij starre constructies juist eerder minder dan meer gaan werken, omdat ze dan sneller in de knel komen.’ Opvallend genoeg zijn de werkgevers het daarmee eens. VNO-NCW laat ook weten geen voorstander van standaardoplossingen te zijn. ‘Per bedrijf moet de mogelijkheid worden bekeken en waar het nodig is, kan langer worden gewerkt. En dan het liefst niet standaard veertig uur, maar bijvoorbeeld in piekperioden 44 uur en in rustiger tijden, zeg, 32 uur.’

Stuwmeer aan vrije dagen afkopen
Van der Steen van de AWVN is daar overigens niet bang voor. Langer werken is een ‘win-winsituatie’, denkt hij. ‘Werkgevers hebben behoefte aan extra personeel en werknemers mogen hun stuwmeer aan vrije dagen afkopen of hun koopkracht op peil houden door langer te werken.’

Bron: FD.nl, 25 augustus 2008

HRM-nieuws
> meer


FlexService – home

Gerelateerd nieuws

  • Geen gerelateerde berichten gevonden.

Meer uit deze rubriek